Postanowienie TK z dnia 16 lipca 2019, sygn. Ts 56/19

W skardze konstytucyjnej z 15 kwietnia 2019 r., wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 16 kwietnia 2019 r. (data nadania), J. C. (dalej: skarżący) wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia.

Skarżący twierdzi, że art. 117 § 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; dalej: k.p.c.) stanowi naruszenie:

1) „prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (…) poprzez prowadzenie do sytuacji, w której sąd może odmówić ustanowienia radcy prawnego lub adwokata z urzędu powołując się na samo formalne sformułowanie wskazujące na brak potrzeby udziału profesjonalnego pełnomocnika bez bliższego odniesienia się do konkretnej sytuacji procesowej”;

2) „prawa do równego traktowania przez władze publiczne oraz do bycia równym wobec prawa w stosunku do wszystkich, wyrażonego w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (…) gdyż umożliwia pozbawienie profesjonalnej reprezentacji w sporze przed sądem osoby, która nie posiada zaawansowanej wiedzy prawniczej, a z uwagi na sytuację materialną nie może pozwolić sobie na wyznaczenie zawodowego pełnomocnika z wyboru. To z kolei prowadzi do sytuacji, w której oponent procesowy tej osoby, z chwilą wyznaczenia pełnomocnika z wyboru znajdzie się w znacznie uprzywilejowanej sytuacji procesowej, podczas gdy osoba pozbawiona możliwości zawodowej reprezentacji, nie będzie w stanie skutecznie bronić swoich praw.”

Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującym stanem faktycznym.

9 kwietnia 2018 r., skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia i wniesienia pozwu przeciwko Skarbowi Państwa – Aresztowi Śledczemu w G. o odszkodowanie w wysokości 250 000 zł.

W odpowiedzi na wniosek, referendarz sądowy Sądu Okręgowego