Postanowienie TK z dnia 25 lipca 2002, sygn. Ts 67/02

W skardze konstytucyjnej złożonej 13 maja 2002 r. zarzucono, że art. 104 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 ze zm.) jest niezgodny z art. 165 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem skarżącej przepis ten ogranicza prawo do nabycia przez gminę własności składników majątkowych przejmowanych szkół, co do których nie zostało stwierdzone prawo zarządu, pomimo że istniały przesłanki do jego stwierdzenia. Narusza to prawo własności komunalnej i konstytucyjną zasadę samodzielności gmin. Decyzją 18 maja 2000 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Siedleckiego z 10 grudnia 1992 r., utrzymującej w mocy decyzję kierownika Urzędu Rejonowego w Garwolinie z 28 września 1992 r. Skarga na wskazana wyżej decyzję została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2001 r.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:

O prawie własności jednostek samorządu terytorialnego Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się obszernie w wyroku z 12 kwietnia 2000 r.: „Własność przysługująca gminom odgrywa więc szczególną, konstytucyjną rolę. W pewnym sensie decyduje bowiem o realności systemu samorządowego w państwie. Istnienie zależności, którą wyraża art. 165 ust. 1 Konstytucji, wiąże niewątpliwie ustawodawcę zwykłego; oznacza ograniczenie w stanowieniu prawa w taki sposób, aby zamierzone regulacje nie naruszały konstytucyjnego zakresu samodzielności gmin. (...). Nawet jeśli odrzuci się pozostałe wzorce kontroli (art. 21 ust. 1 i