Postanowienie TK z dnia 07 lipca 2003, sygn. Ts 75/03

Skarga konstytucyjna została sformułowana w następującym stanie faktycznym. Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z 9 lutego 2001 r. oddalił powództwo skarżącego o uchylenie uchwały Spółdzielni Pracy „Unia”. Apelacja skarżącego została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 19 lutego 2002 r. Sąd Najwyższy postanowieniem z 13 grudnia 2002 r. odmówił przyjęcia kasacji skarżącego do rozpoznania wskazując, iż nie spełnia ona przesłanek określonych w art. 393 k.p.c.

Skarżący wskazał, iż nieprawomocny wyrok sądu stwarza prawo do skutecznego zaskarżania go i gwarancję sprawiedliwego odwołania. Ustawodawca nie ma swobody w kształtowaniu prawa do trzeciej instancji, a ograniczenie stanowi ingerencję w prawo do sądu i powinno spełniać wymogi określone w art. 31 ust. 3 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji. Zdaniem skarżącego, art. 393 k.p.c. wymogów tych nie spełnia. Formułuje on nieostre i nieprecyzyjne kryteria przyjmowania kasacji do rozpoznania, daje dyskrecjonalną władzę sędziemu wydającemu postanowienie. Wynikające z art. 183 Konstytucji funkcje publiczne Sądu Najwyższego nie mogą usprawiedliwiać ograniczenia prawa do kasacji, a ingerencja w to prawo nie jest konieczna w rozumieniu art. 31 ust. 3 Konstytucji. Skarżący podkreślił ponadto, iż konstytucyjny wymóg dokonywania ograniczeń wolności i praw w ustawie obejmuje też przewidywalność tych ograniczeń, która nie jest zrealizowana na gruncie zaskarżonych przepisów. Niepewność i arbitralność w sferze środków procesowych prowadzi do naruszenia istoty prawa do sądu. Zaskarżony art. 393 k.p.c. prowadzi do tego, iż zasada trójinstancyjnego postępowania staje się fikcją, a państwo żądając od obywatela wykazania rozbieżności w orzecznictwie stawia przed nim wymagania, których nie jest on w stanie spełnić, gdyż nie posiada on informacji na ten temat. Narusza to konstytucyjną zasadę państwa prawnego. Zdaniem skarżącego, art. 393 k.p.c. jest niezgodny z art. 78 Konstytucji,