Postanowienie TK z dnia 05 lipca 2011, sygn. Ts 77/11

W sporządzonej przez adwokata skardze konstytucyjnej Izabeli P. (dalej: skarżąca), wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 11 marca 2011 r. (data nadania), zarzucono niezgodność art. 5 w związku z art. 117 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) – w zakresie, w jakim pomija obowiązek pouczenia strony zwolnionej od kosztów sądowych o możliwości ustanowienia pełnomocnika z urzędu celem reprezentacji w prowadzonym postępowaniu – z art. 32 ust. 1 zdanie pierwsze oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji.

Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującym stanem faktycznym: Skarżąca wniosła do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie – VI Wydział Cywilny pozew o zapłatę, nakazanie i nałożenie grzywny. Wyrokiem tego Sądu z 29 października 2008 r. (sygn. akt VI C 74/08) odrzucono pozew w zakresie roszczenia o nałożenie na pozwanego grzywny (punkt 1 sentencji) oraz oddalono powództwo w pozostałym zakresie (punkt 2 sentencji). Od powyższego orzeczenia skarżąca wniosła apelację, którą Sąd Okręgowy w Warszawie – V Wydział Cywilny Odwoławczy wyrokiem z 14 czerwca 2010 r. (sygn. akt V Ca 1162/10) odrzucił w zakresie dotyczącym punktu 1 zaskarżonego wyroku oraz oddalił w pozostałym zakresie. W postępowaniu przed sądem pierwszej oraz drugiej instancji skarżąca nie korzystała z profesjonalnego zastępstwa procesowego.

Skarżąca podnosi, że brak odpowiedniego pouczenia o możliwości ustanowienia pełnomocnika z urzędu na etapie rozpatrywania sporu przez sądy pierwszej i drugiej instancji skutkował samodzielnym popieraniem przez nią jej stanowiska podczas procesu, co w połączeniu z brakiem „odpowiedniej wiedzy prawniczej” powodowało, iż skarżąca nie mogła – jej zdaniem – „w pełni realizować czy dowodzić przysługujących jej roszczeń, w przeciwieństwie do strony dysponującej osobą profesjonalnego pełnomocnika”. Pozycja skarżącej jako strony – w jej ocenie – była