Postanowienie TK z dnia 14 września 2004, sygn. Ts 89/04

W skardze konstytucyjnej skarżąca zarzuciła, że art. 46 ust. 1 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) jest niezgodny z art. 79 ust. 1 i art. 32 ust. 1 Konstytucji. Zaskarżony przepis znacznie ogranicza zakres zastosowania art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz prowadzi do nieuzasadnionego zróżnicowania osób składających skargi konstytucyjne. Zdaniem skarżącej użyte w art. 79 ust. 1 Konstytucji sformułowanie „orzekł ostatecznie” należy rozumieć szeroko, bo jest terminem konstytucyjnym i odnosi się do ochrony wolności i praw. Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego co do ostatecznego orzeczenia w postępowaniu cywilnym, karnym i administracyjnym, w myśl którego w pojęciu tym nie mieści się pismo Ministra Sprawiedliwości informujące o braku podstaw do wniesienia rewizji nadzwyczajnej, nie znajduje uzasadnienia w przepisach Konstytucji. Według skarżącej termin użyty w art. 79 ust. 1 Konstytucji ma najbardziej ogólny charakter, odnoszący się do wszelkiego rodzaju postępowania przed sądami i organami administracji publicznej. Chodzi tu o każdą ostateczną (definitywną) wypowiedź organu uzyskaną przez określony podmiot w ramach dochodzenia swych praw, na skutek skorzystania ze środków prawem przewidzianych. Wypowiedź taka nie musi mieć waloru władczego rozstrzygnięcia, lecz jedynie powinna stwarzać możliwość skorzystania ze środków prawnych, których zastosowanie daje szansę na zmianę orzeczenia. Art. 79 ust. 1 Konstytucji upoważnia ustawodawcę do określenia minimum aktywności w zakresie środków zaskarżenia, nie może natomiast odmawiać prawa do skargi podmiotom, które dochodziły swych praw. Przedstawiona wykładnia art. 79 ust. 1 Konstytucji znajduje dodatkowe uzasadnienie w zasadzie subsydiarności skargi konstytucyjnej. Skoro wniesienie rewizji nadzwyczajnej może doprowadzić do uchylenia orzeczeń naruszających prawa skarżącej, jej wniosek o złożenie rewizji nadzwyczajnej mieści się w pojęciu wyczerpania drogi prawnej. Skarżąca powinna skorzystać z wszystkich przysługujących jej środków ochrony. Ponadto procedura postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym powinna być tak ukształtowana, żeby