Orzeczenie TK z dnia 26 stycznia 1993, sygn. U 10/92

W dniu 31 lipca 1992r. grupa posłów złożyła do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o orzeczenie niezgodności z art. 14 ust. 1-3 ustawy z dnia 31 lipca 1985 r. o obowiązkach i prawach posłów i senatorów przepisów art. 9 ust. 1-5 uchwały Sejmu z dnia 30 lipca 1992 r. - Regulaminu Sejmu RP. Powołane przepisy regulaminu Sejmu dotyczą zasad organizowania się posłów w kluby i koła poselskie.

W uzasadnieniu wniosku podniesiono następujące argumenty: ustawa z 1985 r. o obowiązkach i prawach posłów i senatorów (art. 14 ust. 1) przewiduje prawo zrzeszania się posłów w kluby parlamentarne. Nie przewiduje natomiast żadnej, wymaganej dla zorganizowania w kluby, minimalnej liczby członków. Nie można zatem takiego ograniczenia wprowadzać aktem niższej rangi, jakim jest uchwała Sejmu. Zdaniem wnioskodawców zgodnie z art. 14 ust. 2 powyższej ustawy tylko władze klubów, kół lub zespołów poselskich mogą decydować o ich składzie osobowym, a więc także o ich liczebności. Nowo wprowadzone rozwiązania pozbawiają możliwości łączenia się w kluby znaczną liczbę posłów skupionych w 8 klubach liczących poniżej 15 osób, pozbawiając ich jednocześnie reprezentacji w Konwencie Seniorów. Jest to - zdaniem skarżących - wyraźne uszczuplenie ustawowych uprawnień poselskich, gdyż dotyczy tak istotnej części pracy Sejmu, jak: uchwalanie planów jego pracy, porządku obrad, określenia trybu dyskusji, kształtu komisji sejmowych czy też najszerzej pojętego współdziałania sił politycznych na forum Sejmu. Oznacza to również odebranie im prawa do wypowiadania się w imieniu klubu, który jest reprezentacją określonej opcji politycznej.

Wnioskodawcy uważają również, że zaskarżona uchwała pozbawia posłów i senatorów z tych samych ugrupowań prawa łączenia się we wspólne reprezentacje parlamentarne. Ustawa o obowiązkach i prawach posłów i senatorów (art. 14 ust. 3) przewiduje bowiem możliwość wspólnej ich reprezentacji w postaci wspólnych klubów parlamentarnych posłów i senatorów, natomiast zgodnie z