Uzasadnienie
| WYROK |
z dnia 1 czerwca 2017 r.
|
| Sygn. akt U 3/17 * |
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ |
Uzasadnienie
I
1. 22 marca 2017 r. grupa posłów złożyła wniosek o stwierdzenie, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2015 r.
uchylające rozporządzenie w sprawie utworzenia gminy Szczawa i gminy Grabówka (Dz. U. poz. 2312; dalej: rozporządzenie uchylające)
oraz § 1 i § 2 tego rozporządzenia są niezgodne z art. 7, art. 92 ust. 1 Konstytucji oraz art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca
1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446, ze zm.; dalej: ustawa o samorządzie gminnym), przez to, że rozporządzenie
uchylające zostało wydane przez Radę Ministrów bez dochowania trybu wymaganego do jego wydania, oraz z wyrażoną w preambule
Konstytucji zasadą pomocniczości i art. 15 Konstytucji w związku z art. 4a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, przez to,
że rozporządzenie uchylające zostało wydane bez przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami jednostek samorządu terytorialnego,
których dotyczyło.
Zdaniem wnioskodawcy, skuteczność tworzenia, łączenia, podziału i znoszenia gmin oraz ustalania ich granic jest zależna od
przestrzegania przewidzianej w ustawie o samorządzie gminnym procedury. Jednym z podstawowych wymogów jest zasięgnięcie przez
ministra właściwego do spraw administracji publicznej opinii zainteresowanych rad gmin, poprzedzonych przeprowadzeniem przez
te rady konsultacji z mieszkańcami, a w wypadku zmian granic gmin naruszających granice powiatów lub województw dodatkowo
opinii odpowiednich rad powiatów lub sejmików województw.
Wnioskodawca wyjaśnił, na podstawie orzecznictwa TK, że przepisy regulujące procedurę wydania rozporządzenia w sprawie bytu
gminy czy jej granic nakładają obowiązek konsultacji z mieszkańcami. To, że konsultacje te nie mają charakteru bezwzględnie
wiążącego, nie znaczy, że są fakultatywne.
Rozporządzenie uchylające zostało wydane z pominięciem procedury przewidzianej w art. 4a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Nie przeprowadzono konsultacji na temat uchylenia tworzenia gminy Szczawa i gminy Grabówka z mieszkańcami. Rada Ministrów
może dokonywać podziału terytorialnego tylko na zasadach