Orzeczenie TK z dnia 01 marca 1994, sygn. U 7/93

Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o stwierdzenie, że § 20 rozporządzenia Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 22 sierpnia 1990 r. w sprawie dozoru i kontroli celnej oraz poboru opłat (Dz.U. Nr 61, poz. 157 ze zm.) określający stawki opłaty celnej manipulacyjnej jest regulacją przekraczającą upoważnienie ustawowe zawarte w art. 70 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne (Dz.U. Nr 75, poz. 445, ze zm.), a tym samym stanowi naruszenie postanowień art. 56 ust. 3 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz.U. Nr 84, poz. 426).

W uzasadnieniu wniosku Rzecznik Praw Obywatelskich powołuje się na wskazywany w doktrynie prawa daninowego związek opłaty z określoną czynnością organu państwowego na rzecz podmiotu obciążonego opłatą. Tymczasem – w ocenie Wnioskodawcy – przewidziane w ustawie – Prawo celne “opłaty manipulacyjne dodatkowe” zostały przez Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą przekształcone w kary, których wysokość przekracza wielokrotnie wymierzane cło oraz sankcje karne przewidziane w ustawie karnej skarbowej. Ustawa – Prawo celne w art. 70 ust. 5 zawarła upoważnienie dla Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą do określenia – w drodze rozporządzenia – stawek opłat depozytowych, manipulacyjnych dodatkowych oraz za sprawowanie dozoru celnego. Łączne ich wymienienie wskazuje, zdaniem Wnioskodawcy, że chodzi tu o opłaty za dokonanie jakichś czynności, a nie o kary. Zgodnie ze swą nazwą, opłata manipulacyjna dodatkowa, powinna być opłatą za dokonanie przez organ celny czynności dodatkowej spowodowanej niewykonaniem w terminie obowiązków celnych. Jej wysokość winna być w jakimś stopniu proporcjonalna do rodzaju i zakresu dodatkowych czynności, jakie organ celny dokonuje w związku z opóźnieniem się zobowiązanego z dopełnieniem obowiązków celnych. W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich Minister Współpracy Gospodarczej