Wyrok TK z dnia 16 czerwca 1998, sygn. U 9/97

1. Rzecznik Praw Obywatelskich wnioskiem z 30 maja 1997 r. wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie, że przepis § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 154, poz. 797), zwanego dalej “rozporządzeniem”, przewidujący zakaz obniżania podatku należnego oraz zakaz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego na podstawie dokumentów celnych, w przypadku gdy nabywca posiada fakturę lub fakturę korygującą nie potwierdzoną kopią u sprzedawcy, został ustanowiony z przekroczeniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 23 i art. 32 ust. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), zwaną dalej “ustawą”, co narusza art. 56 ust. 2 Ustawy Konstytucyjnej z 17 października 1992 r.

Rzecznik Praw Obywatelskich dokonując w uzasadnieniu wniosku analizy logicznej i semantycznej art. 23 ustawy stwierdza, że na mocy tego przepisu Minister Finansów uzyskał upoważnienie do:

1) “sporządzenia listy towarów i usług lub przypadków, w których nabycie towarów lub usług nie uprawnia do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku” - a zatem - wykazu takich szczegółowo określonych towarów i usług, których nabycie nie będzie powodowało prawa przewidzianego w art. 19 ust. 1 i 2 ustawy w postaci “... prawa podatnika do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług przy czym za kwotę podatku naliczonego uważa się sumę kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów lub usług”. Zdaniem wnioskodawcy Minister Finansów nie skorzystał z tej delegacji;

2) “określenia przypadków w których nabycie towarów lub usług nie uprawnia do obniżenia podatku należnego