Reasumując organ stwierdził, że w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa uznał wniosek skarżącej o wypłatę dotacji za tzw. efekt kształcenia na słuchaczy, którzy posiadają status uchodźcy i ukończyli szkołę w 2025 r., za bezpodstawny w zw. z brzmieniem art. 50a ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Skarga na czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą odmowy wypłaty dotacji oświatowej (dotacja za efekt kształcenia) jako bezpodstawna nie zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podać należy, że zgodnie
z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności (decyzje administracyjne, postanowienia) z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa. W myśl art. 47 u.f.z.o. czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Z powyższego wynika, że czynność organu dotującego polegająca na ustaleniu wysokości dotacji lub jej przekazaniu, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jak słusznie przy tym zauważył WSA w Rzeszowie w wyroku z 28 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Rz 310/20 samo przekazanie (wypłata) dotacji jest wynikiem pewnego procesu, w ramach którego najpierw dochodzi do ustalenia wysokości przysługującej danemu podmiotowi dotacji. Tak więc wypłata jest rezultatem określonego rodzaju kalkulacji, których zasady zostały sprecyzowane w przepisach prawnych. Czynność przekazania dotacji jest poprzedzona stosowaniem przepisów prawa, którego prawidłowość powinna podlegać kontroli sądu (por. wyrok WSA w Białymstoku z 17 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 53/21).
Zatem odmowa wypłaty dotacji oświatowej podlega kognicji sądu administracyjnego. Przy czym do czynności tej nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym (por. wyroki WSA w Krakowie z 14 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 22/24 i z 18 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 907/23; wyrok WSA we Wrocławiu z 6 września 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 846/22).
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, przy czym zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany granicami skargi.
W przedmiotowej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest czynność odmowy wypłaty dotacji oświatowej w odniesieniu do słuchaczy - obywateli Ukrainy (status UKR), którzy zdali egzamin zawodowy w sesji styczeń 2025 r. i czerwiec 2025 r. Zdaniem organu dotacja, o której mowa w art. 26 ust. 5 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych nie przysługuje, bowiem zgodnie z art. 50a ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, nie należy się dotacja na słuchaczy, którzy ukończyli szkołę do dnia 31 grudnia 2025 r.
Z kolei strona skarżąca podnosi, że dotacja przysługuje za efekt w postaci zdanego egzaminu, zaś uwzględniając termin 12-miesięczny na złożenie wniosku, należy przyjąć, że wszystkie warunki wypłaty dotacji zostały spełnione.
Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że Starostwo Powiatowe odmówiło wypłaty dotacji oświatowej, o której mowa m.in. w art. 26 ust.5 u.f.z.o., zgodnie z którym:
"Niepubliczne licea ogólnokształcące dla dorosłych, niepubliczne branżowe szkoły
II stopnia i niepubliczne szkoły policealne, niebędące szkołami specjalnymi otrzymują, niezależnie od dotacji, o której mowa w ust. 2, na każdego ucznia, niebędącego uczniem niepełnosprawnym, który uzyskał:
1) świadectwo dojrzałości - w przypadku niepublicznego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych i niepublicznej branżowej szkoły II stopnia,
2) certyfikat kwalifikacji zawodowej z kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, w zakresie której kształcenie było prowadzone w branżowej szkole II stopnia - w przypadku niepublicznej branżowej szkoły II stopnia,
3) dyplom zawodowy - w przypadku niepublicznej szkoły policealnej
- dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej przewidzianej kwocie potrzeb oświatowych na takiego ucznia, niebędącego uczniem niepełnosprawnym, dla jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym, w którym ukończył on tę szkołę, należnej z tytułu uzyskania odpowiednio świadectwa dojrzałości, certyfikatu kwalifikacji zawodowej
z kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, w zakresie której kształcenie było prowadzone w branżowej szkole II stopnia, lub dyplomu zawodowego."
Natomiast na podstawie art. 33 ust. 1 i 2 u.f.z.o.:
"1. Dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28, art. 29, art. 30-31a
i art. 32, są przekazywane pod warunkiem, że:
1) organ prowadzący przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę oraz placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże organowi dotującemu informację o planowanej liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, nie później niż do dnia 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15, art. 17, art. 19, art. 21, art. 26 ust. 1, 2, 5 i 8, art. 29, art. 30, art. 31 ust. 1 i 1a oraz art. 31a ust. 1;
2) przedszkole, inna forma wychowania przedszkolnego, szkoła oraz placówka, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekażą dane do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 15 czerwca roku bazowego oraz na dzień 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28, art. 29, art. 30-31a i art. 32;
3) organ prowadzący szkołę, w terminie 12 miesięcy od dnia, w którym uczeń, o którym mowa odpowiednio w art. 25 ust. 5 lub art. 26 ust. 5, ukończył odpowiednio publiczne lub niepubliczne: liceum ogólnokształcące dla dorosłych, branżową szkołę II stopnia lub szkołę policealną, przekaże:
a) zaświadczenie o uzyskaniu przez ucznia, o którym mowa w art. 25 ust. 5 lub art. 26 ust. 5, odpowiednio świadectwa dojrzałości, certyfikatu kwalifikacji zawodowej
z kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, w zakresie której kształcenie było prowadzone w branżowej szkole II stopnia, lub dyplomu zawodowego, wydane niezwłocznie przez okręgową komisję egzaminacyjną na wniosek organu prowadzącego tę szkołę,
b) kopię świadectwa ukończenia szkoły, o której mowa w art. 25 ust. 5 lub art. 26 ust. 5, przez ucznia tej szkoły poświadczoną za zgodność z oryginałem przez dyrektora tej szkoły, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o systemie oświaty
– w przypadku dotacji, o której mowa w art. 25 ust. 5 i art. 26 ust. 5;
4) organ prowadzący szkołę udokumentuje uzyskanie certyfikatu kwalifikacji zawodowej w zakresie danej kwalifikacji przez słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego
w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia wyników egzaminu zawodowego przez okręgową komisję egzaminacyjną; na wniosek organu prowadzącego szkołę okręgowa komisja egzaminacyjna wydaje niezwłocznie zaświadczenie o uzyskaniu certyfikatu kwalifikacji zawodowej w zakresie danej kwalifikacji przez słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego
– w przypadku dotacji, o których mowa w art. 31 ust. 1a i art. 31a ust. 1.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do dotacji, o których mowa w art. 17 ust. 1, art. 19 ust. 1 lub art. 21 ust. 1, w roku, w którym dotacja została przyznana."
Analizując sporne zagadnienie niewątpliwie należy mieć na uwadze, że
z dniem 5 marca 2026 r. - na mocy art. 17 pkt 34 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r.
o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy
w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw - uchylono art. 50a ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 337, 620, 621, 1301 i 1794). Przepis art. 50a ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa natomiast stanowił: "Do dnia 31 grudnia 2025 r. prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne niepubliczne szkoły podstawowe dla dorosłych, niepubliczne licea ogólnokształcące dla dorosłych, niepubliczne branżowe szkoły II stopnia oraz niepubliczne szkoły policealne nie otrzymują dotacji, o których mowa w art. 26 ust. 2 i 4-5a oraz art. 31a ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 754, 1562 i 1572), na uczniów będących obywatelami Ukrainy, o których mowa w art. 50 ust. 6 i 6a."
Zdaniem Sądu, zasadnie organ jako podstawę odmowy dotacji podał wyżej przywołany art. 26 ust. 5 u.f.z.o. oraz art. 50a ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy
w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Wprawdzie argumentacja organu nie jest szeroka (wobec tego, że zaskarżeniu i tak podlega czynność, a nie akt administracyjny), niemniej jednak wynika z niej wprost, że na przeszkodzie przyznaniu dotacji stał przepis art. 50a ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku
z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Przepis ten zawierał jednoznaczny zapis o nieotrzymywaniu dotacji w 2025 r. w związku z kształceniem obywateli Ukrainy. Zatem rację ma organ, że wniosek dotyczy słuchaczy niepublicznej szkoły policealnej, którzy byli obywatelami Ukrainy, posiadającymi status uchodźcy oraz posiadali status ucznia, jednakże w roku 2025 i w trakcie 2025 r. przestali być uczniami. Egzamin końcowy zdali w styczniu i czerwcu 2025 r. Nie budzi wątpliwości, że przestali być słuchaczami jeszcze w 2025 r., czyli w okresie, kiedy obowiązywał zakaz otrzymywania dotacji. Kwota potrzeb oświatowych na rok 2025 nie uwzględniała finansowania ww. słuchaczy niepublicznych szkół kształcących dorosłych. Rację należy przyznać organowi, że dotacja za tzw. efekt kształcenia wypłacana jest w wysokości równej przewidzianej kwocie potrzeb oświatowych na takiego ucznia, dla jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym, w którym ukończył on tę szkołę (art. 26 ust.5 u.f.z.o.). Skoro w niniejszej sprawie wniosek o dotację dotyczy słuchaczy, którzy ukończyli szkołę w 2025 r., a na ten rok (2025) do podziału kwoty potrzeb oświatowych nie uwzględniano słuchaczy posiadających status uchodźcy, bo obowiązywał zakaz, to nie można twierdzić o prawie do dotacji ze środków np. na 2026 r.
Okoliczność natomiast, że przepis art. 33 ust. 1 pkt 3 u.f.z.o. umożliwia organowi prowadzącemu szkołę, w terminie 12 miesięcy od dnia, w którym uczeń ukończył niepubliczne liceum ogólnokształcące dla dorosłych, branżową szkołę II stopnia lub szkołę policealną - złożenie wniosku o dotację za tzw. efekt kształcenia, nie oznacza, że oceny tego wniosku należało dokonać według przepisów z daty np. złożenia wniosku,
a nie efektu końcowego (zdania egzaminu w 2025 r.). Czym innym jest termin do złożenia wniosku o doatcję, a czym innym spełnienie warunków do otrzymania dotacji
i prawa do niej. W tym przypadku na przeszkodzie przyznaniu dotacji było rozwiązanie prawne z art. 50a ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa i tym samym brak możliwości otrzymania pomocy publicznej z dotacji 2025 r., a także 2026 r. Skoro w 2026 r. osoby te nie były już słuchaczami szkoły, bowiem ukończyły ją w 2025 r. i co istotne w tym też roku (2025) zdały egzaminy, to efekt końcowy w postaci zdania egzaminu miał miejsce w okresie zakazu otrzymywania dotacji, czyli do końca 2025 r.
Uprawniony jest też pogląd organu, że w podziale łącznej kwoty potrzeb oświatowych na 2026 r. zostały uwzględnione nowe zadania oświatowe oraz zmiany zakresu obecnych zadań oświatowych, w tym m. in. dotyczące finansowania dzieci, uczniów, słuchaczy i wychowanków będących uchodźcami z Ukrainy według stanu na dzień 15 czerwca 2025 r. Zakres zadań oświatowych realizowanych przez poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, stanowiący podstawę do naliczenia kwoty potrzeb oświatowych na 2026 r. został określony m. in. na podstawie liczby dzieci, uczniów, wychowanków i słuchaczy wykazanych w systemie informacji oświatowej również według stanu na dzień 15 czerwca 2025 r. Dane te są niezbędne
w celu podziału kwoty potrzeb oświatowych na 2026 r. dla poszczególnych gmin, powiatów, miast na prawach powiatu i samorządów województw; naliczone zostały zgodnie z zasadami przyjętymi w rozporządzeniu Ministra Edukacji z dnia 28 lipca 2025 r. w sprawie sposobu podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między jednostki samorządu terytorialnego w roku 2026.
Mając to na uwadze należy stwierdzić, że skoro w 2026 r. konkretne osoby nie miały już statusu słuchacza/ucznia szkoły, to nie mogła być przyznana na nich dotacja ze środków 2026 r. Inna byłaby sytuacja, gdyby osoby te zachowały nadal status słuchacza/ucznia w 2026 r. i zdałyby egzamin (efekt końcowy) w 2026 r.
W konsekwencji nie narusza prawa stanowisko organu, że zgodnie z przepisami prawa niezasadny jest wniosek skarżącej Fundacji o wypłatę dotacji za tzw. efekt kształcenia na słuchaczy, którzy posiadają status uchodźcy i ukończyli szkołę w 2025 r. Efekt końcowy (zdanie egzaminu) wystąpił w 2025 r., stąd na przeszkodzie do wypłaty dotacji stał art. 50a ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.
Przyjmując stanowisko strony skarżącej tym samym zaakceptowana byłaby sytuacja, w której o prawie do dotacji decydowałby termin złożenia wniosku, a nie data wystąpienia efektu końcowego. Przykładowo, jeżeli dwa różne organy prowadzące odrębne szkoły przeprowadziłyby egzamin (efekt końcowy) w styczniu 2025 r., z tym że jeden z nich wystąpiłby z wnioskiem o dotację w maju 2025 r., to nie budziłoby wątpliwości, że nie miałby on prawa do dotacji ze względu na obowiązujący (zarówno
w dacie zrealizowania się efektu końcowego jak i w dacie złożenia wniosku) zakaz otrzymania dotacji obowiązujący do końca 2025 r. W przypadku natomiast, gdy drugi organ prowadzący szkołę złożyłby wniosek o dotację w styczniu 2026 r., to – według koncepcji skarżącej Spółki - miałby prawo do jej otrzymania, ponieważ został on złożony w czasie, gdy zakaz został uchylony (w 2026 r.), pomimo że efekt końcowy
w postaci zdania egzaminu także miał miejsce w czasie obowiązywania zakazu otrzymywania dotacji (w 2025 r.). Przyjęcie takiej koncepcji prawa do dotacji prowadziłoby do nierównego traktowania podmiotów prowadzących szkoły, bowiem
o prawie tym przesądzałyby nie przepisy prawa, lecz data złożenia wniosku, pomimo że w każdym z ww. przypadków egzaminy były w tej samej dacie i uczniowie w tym samym czasie ukończyli szkołę oraz zdali egzamin. Praktycznie dla prawa do dotacji nie miałby znaczenia art. 50a ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, lecz data złożenia wniosku. Organ prowadzący szkołę, który np. czekałby ze złożeniem wniosku byłby w lepszej sytuacji niż organ, który wcześniej złożył wniosek, pomimo że każdy z nich dochował terminu
12-miesięcznego do jego złożenia, a egzaminy (efekt końcowy) był w tej samej dacie. Zdaniem Sądu o prawie do dotacji nie mogą przesądzać zdarzenia przypadkowe, zasady jej przyznawania muszą być jednoznaczne oraz równe dla wszystkich beneficjentów
i należy je stosować.
Końcowo Sąd zauważa, że nie jest związany pismami innych organów ani ich nie ocenia w granicach niniejszej sprawy.
Zdaniem Sądu, zaskarżona czynność odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie znajdują uzasadnionych podstaw.
W związku z tym Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę jako niezasadną.