Wyrok WSA z dnia 20 maja 2025, sygn. I SA/Bd 183/25

SKO podało, że nie toczy się sprawa dotycząca zobowiązania określonego decyzją. Nawet gdyby przyjąć, że art. 70 § 6 pkt 2 i art. 70 § 7 pkt 2 O.p. mają odpowiednie zastosowanie do sprawy przez art. 67 u.f.p., nie minął 5-letni termin przedawnienia. Skargę Strona wniosła w dniu [...] stycznia 2023r., orzeczenie prawomocne doręczono organowi w dniu [...] marca 2024r. Z wyroku wynika, że przedawnienie upływałoby w dniu [...] lutego 2023r. Między [...] stycznia 2023r. a [...] lutego 2023r. jest 34 dni, liczone od [...] marca 2024r. Organ podał, że stosownie do art. 70 § 7 pkt 2 O.p. bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności.

Następnie Kolegium podało, że w zażaleniu z [...] sierpnia 2020r. oraz treści pisma z [...] grudnia 2018r. wskazano, że w obu tytułach organ wadliwie określił odsetki za zwłokę. Kolegium kierując się wskazaniami WSA w Bydgoszczy zawartymi w wyroku z 29 marca 2023r., sygn. akt I SA/Bd 73/23, odnośnie przykładowego wskazania przez Skarżącego wadliwego obliczenia odsetek wyjaśniło, że kwota odsetek od należności głównej [...] zł wynosi [...] zł. Kwota zaległości podatkowej: [...] zł. Razem odsetek do zapłaty: [...] zł. Po zaokrągleniu do pełnych złotych: [...] zł. Kwota zaległości podatkowej: [...] zł. Razem do zapłaty: [...] zł.

Zdaniem Kolegium tytuły wykonawcze znajdujące się w aktach sprawy posiadają wszystkie elementy wskazane w przepisie art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. W przypadku konieczności zapłaty odsetek, wymagalne jest podanie jedynie terminu początkowego od którego odsetki rozpoczęły swój bieg, gdyż dniem końcowym rozpoczętego biegu terminu, jest zapłata dochodzonej należności głównej wraz z odsetkami.

Kolegium dokonując obliczeń odsetek na podstawie kalkulatora od zaległości podatkowych (uwzględniając datę naliczenia odsetek stosownie do treści art. 252 ust. 6 pkt 1 u.f.p.) ustaliło, że kwoty odsetek nieznacznie różnią się od tych figurujących w tytule wykonawczym [...]. SKO wyjaśniło, że wysokość odsetek jest wyliczeniem orientacyjnymi i zgodnie z art. 27 § 1 u.p.e.a., tytuł wykonawczy obligatoryjnie zawiera określenie wysokości należności pieniężnej, termin, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaj i stawki tych odsetek.

Z notatki służbowej sporządzonej przez SKO w rozmowie z pracownikiem Urzędu M. B. Wydział Windykacji z [...] kwietnia 2024r. wynika, że odsetki są generowane automatycznie przez komputer. Natomiast ich datą końcową jest data zapłaty, która nie jest uwzględniona w tytule wykonawczym.

Następnie SKO podało, że w wyroku z 10 września 2024r., sygn. akt I SA/Bd 379/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazał, że uchylił zaskarżone postanowienie z uwagi na nieuwzględnienie zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w sytuacji, gdy kwestia ta została pozytywnie przesądzona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2023r., sygn. akt I GSK 842/23. Jak wyjaśnił NSA, Skarżący wskazał należący do niego rachunek bankowy, na którym znajdowały się środki pokrywające dochodzoną przez organ należność. Jednak wobec braku dobrowolnego uiszczenia stosownej kwoty, organ egzekucyjny w celu doprowadzenia do wykonania w sposób przymusowy obowiązków ciążących na zobowiązanym zajął trzy konta Skarżącego w różnych bankach. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postępowanie organu w tej kwestii stanowiło nadmierną uciążliwość dla Skarżącego. Skoro zostało wskazane konto, z którego była możliwość ściągnięcia całości zadłużenia organ egzekucyjny powinien był przeprowadzić egzekucję właśnie z tego konta, a w razie stwierdzenia nie wystarczającej ilości środków kontynuować z pozostałych kont Skarżącego. Skuteczność egzekucji jest bezsprzecznie ważnym jej elementem, natomiast nie może stanowić celu samego w sobie. W związku z wyrokiem Sądu i art. 153 p.p.s.a. zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka organ uznał za zasadny.

W skardze do tut. Sądu Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] kwietnia 2024r. oraz postanowienia Prezydenta M. B. z [...] sierpnia 2020r. Zarzucił naruszenie:

a) art. 54b § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 8 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. przez brak uchylenia niezgodnych z prawem czynności egzekucyjnych i to pomimo uznania przez organ za zasadne zgłoszonych w toku postępowania egzekucyjnego zarzutów dotyczących zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego polegającego na dokonaniu zajęcia rachunków bankowych Skarżącego aż w trzech rożnych bankach, w sytuacji gdy Skarżący przedstawił organowi egzekucyjnemu jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego wiarygodne informacje pozwalającej na skuteczne wyegzekwowanie należności objętej tytułami wykonawczymi z jednego rachunku bankowego, jak również zupełne zignorowanie konsekwencji polegających na stosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego poprzez wystawienie przez organ egzekucyjny dwóch tytułów wykonawczych dotyczących jednej należności wynikającej z jednej decyzji egzekwowanej na rzecz jednego (tego samego) wierzyciela, co generuje po stronie Zobowiązanego dodatkowe koszty i w żaden sposób nie jest uzasadnione celem postępowania;

b) art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. przez nieuwzględnienie zarzutów zgłoszonych w toku postępowania egzekucyjnego a dotyczących prowadzenia egzekucji pomimo przedawnienia, względnie wręcz nieistnienia obowiązku objętego egzekucją;

c) art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a. przez nieuwzględnienie zarzutów zgłoszonych w toku postępowania egzekucyjnego, a dotyczących określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 u.p.e.a., tj. niezgodnie z treścią decyzji zobowiązującej do zwrotu dotacji;

d) art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. przez nieuwzględnienie zarzutów zgłoszonych w toku postępowania egzekucyjnego, a dotyczących niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a., w szczególności przez brak wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 27 § 1 pkt 3 i pkt 6 u.p.e.a. – brak czytelnego wskazania decyzji administracyjnych, na podstawie których wystawione zostały tytuły egzekucyjne, co w praktyce uniemożliwia kontrolę obu tytułów

wykonawczych;

e) art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. w związku z art. 7, art. 7b, art. 8 § 1 oraz 12 § 1 i § 2 k.p.a. przez nieuzasadnioną zwłokę w zakresie podjęcia postępowania egzekucyjnego, skutkującą obciążeniem Skarżącego dodatkowymi odsetkami;

f) art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 8 ust. 1, art. 11, art. 77, art. 107 § 3 art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., do których odsyła art. 18 u.p.e.a., przez sporządzenie przez SKO uzasadnienia postanowienia nie spełniającego kryteriów wyznaczonych wymienionymi przepisami, w tym m.in. brak należytego zweryfikowania zarzutów Skarżącego co do wadliwości wyliczeń należności odsetkowych objętych kwestionowanymi tytułami wykonawczymi – organ odwoławczy stwierdza wręcz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że "wysokość odsetek jest wyliczeniem orientacyjnym" – wynika, że chodzi tutaj o wysokość odsetek wskazaną w tytule wykonawczym, jak również brak jakiegokolwiek uzasadnienia w tej części zaskarżonego postanowienia, w którym organ winien wyjaśnić podstawę faktyczną i prawną co do uwzględnionego zarzutu stosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, nie tylko w kontekście szerokiego, nieuzasadnionego okolicznościami sprawy zajęcia trzech rożnych rachunków bankowych Skarżącego, ale także w kontekście wystawienia podwójnych, dublujących się tytułów wykonawczych – SKO w uzasadnieniu ogranicza się wyłącznie do jednozdaniowego stwierdzenia w tym względzie na stronie 13 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, gdzie odsyła do wyroków NSA i WSA w Bydgoszczy, nie przedstawiając własnego stanowiska w tym względzie.

Skarżący wskazał ponadto, że wyliczenia zaległych odsetek zarówno w kwestionowanych tytułach wykonawczych, jak i w postanowieniu Prezydenta M. B. zostały określone błędnie. Tymczasem Skarżący nadal nie ma informacji, jaka dokładnie kwota (wyliczona poprawnie, a nie "orientacyjnie") stanowiła przedmiot egzekucji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024r. poz. 1267).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r. poz. 935 ze zm.; dalej także jako: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, sąd oddala skargę (art. 151 p.p.s.a.).

Wskazać należy, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z 11 czerwca 2019r., sygn. akt II OSK 1867/17).

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność wniesionych przez Skarżącego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że sprawa ta była już rozpoznawana przez tut. Sąd, który wyrokami: z 15 czerwca 2021r., sygn. akt I SA/Bd 287/21, z 15 marca 2022r., sygn. akt I SA/Bd 74/22 oraz z 28 marca 2023r., sygn. akt I SA/Bd 73/23, uchylił poprzednie postanowienia SKO w B.. Ten ostatni wyrok został zaskarżony przez Stronę skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z 5 grudnia 2023r., sygn. akt I GSK 842/23, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, weryfikując motywy rozstrzygnięcia tut. Sądu. Następnie po ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium postanowieniem z [...] kwietnia 2024r. ponownie utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta M. B. z [...] sierpnia 2020r. Wyrokiem z 10 września 2024r., sygn. akt I SA/Bd 379/24, WSA w Bydgoszczy uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że Sąd uchylił zaskarżone postanowienie z uwagi na nieuwzględnienie zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w sytuacji, gdy kwestia ta została pozytywnie przesądzona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2023r. sygn. akt I GSK 842/23. Organ pomimo nakazu wynikającego z art. 153 i art. 170 p.p.s.a. zignorował ocenę prawną wyrażoną w sprawie przez NSA i przyjął, że zastosowano najmniej uciążliwy środek wobec dłużnika.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Piśmiennictwo i praktyka sądowa jednolicie przyjmują, że ustanowiona w ww. przepisie zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (zob. T. Woś, Komentarz do art. 153, (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska. Redakcja naukowa T. Woś, Warszawa 2016, s. 895; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 16 maja 2007r., sygn. akt I FSK 857/06; z 16 października 2014r., sygn. akt II FSK 2506/12). Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 (i art. 170 p.p.s.a.) oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 25 sierpnia 2022r., sygn. akt III FSK 1531/21; z 22 lutego 2024r., sygn. akt I OSK 2202/20).

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy podkreślić należy, że SKO ponownie rozpatrując sprawę związane było oceną prawną wyrażoną w wyrokach: WSA w Bydgoszczy z 15 czerwca 2021r., sygn. akt I SA/Bd 287/21; WSA w Bydgoszczy z 15 marca 2022r., sygn. akt I SA/Bd 74/22; WSA w Bydgoszczy z 28 marca 2023r., sygn. akt I SA/Bd 73/23; NSA z 5 grudnia 2023r., sygn. akt I GSK 842/23; WSA w Bydgoszczy z 10 września 2024r., sygn. akt I SA/Bd 379/24.

W aktualnie zaskarżonym do tut. Sądu postanowieniu Kolegium z [...] stycznia 2025r., w ocenie Sądu kontrolującego to rozstrzygnięcie organu, SKO uwzględniło wiążącą ocenę prawną zaprezentowaną przez WSA w Bydgoszczy i NSA w wyrokach wymienionych w poprzednim akapicie.

W toku postępowania egzekucyjnego Skarżący podniósł zarzuty: przedawnienia ewentualnie nieistnienia obowiązku objętego egzekucją (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia (art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a.), zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.) oraz niespełnienie wymogów określonych w art. 27 (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). Na naruszenie wskazanych przepisów Skarżący wskazał także w zażaleniu na postanowienie Prezydenta M. B. z [...] sierpnia 2020r. zawierającego rozstrzygnięcie w sprawie wniesionych zarzutów.

Na wstępie podać należy, że w myśl art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Stosownie do art. 27 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera:

1) oznaczenie wierzyciela;

1 a) oznaczenie organu albo organów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 10 czerwca 2016r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług;

2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także numeru identyfikacji podatkowej (NIP) lub numeru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), jeżeli zobowiązany taki numer posiada;

3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek;

4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń;

5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej;

6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej;

7) datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela;

8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu;

9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego;

10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej;

11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych;

12) datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku;

13) datę doręczenia zobowiązanemu powiadomienia o wniosku o egzekucję administracyjnej kary pieniężnej lub grzywny administracyjnej, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1a;

14) datę, do której można prowadzić egzekucję należności pieniężnej, o której mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. g.

W odniesieniu do zarzutu przedawnienia tut. Sąd w orzeczeniu z 28 marca 2023r., sygn. akt I SA/Bd 73/23, wskazał, iż stanowisko organu nie budzi zastrzeżeń. Należności z tytułu dotacji za 2012r. i 2013r. nie uległy przedawnieniu. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że obowiązek zwrotu dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem powstaje z mocy prawa i że decyzja orzekająca o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny (np. wyroki NSA: z 15 stycznia 2014r., sygn. akt II GSK 1762/12; z 3 września 2014r., sygn. akt II GSK 916/13). W ocenie Sądu organ prawidłowo wywiódł, że do obliczenia terminu przedawnienia zwrotu dotacji ma zastosowanie art. 70 § 1 O.p., co oznacza, że w odniesieniu do dotacji za 2012r. i 2013r., termin przedawnienia zobowiązania do ich zwrotu mijał odpowiednio z końcem 2017r. i 2018r., gdyby nie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Prawidłowość tego stanowisko znajduje także potwierdzenie we wskazanym wyroku WSA w Bydgoszczy z 29 stycznia 2018r., sygn. akt I SA/Bd 805/17, oddalającym skargę Zobowiązanego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] maja 2017r. w przedmiocie określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona przez NSA wyrokiem z 29 czerwca 2022r., sygn. akt I GSK 2591/18. Podać przy tym należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 grudnia 2023r., sygn. akt I GSK 842/23, podkreślił, że kwestia deklaratoryjności decyzji została już przesądzona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 czerwca 2022r., sygn. akt I GSK 2591/18. Sąd w obecnym składzie poglądami tymi, tak jak i organ orzekający w sprawie, jest związany na mocy przywołanego wyżej art. 153 i art. 170 p.p.s.a. Organ, w zaskarżonym obecnie postanowieniu przywołał kwestię wydłużenia terminu przedawnienia o 34 dni liczone od [...] marca 2024r. a także treść przepisów prawa odnoszących się do przedłużenia terminu przedawnienia. Zaskarżone uprzednio postanowienie wydane zostało [...] kwietnia 2024r., czyli przed upływem terminu przedawnienia. Równocześnie w związku z wniesieniem do WSA w Bydgoszczy skargi na postanowienie z [...] kwietnia 2024r., termin przedawnienia ponownie został przesunięty stosownie do przywołanego przez organ art. 70 § 6 pkt 2 O.p. oraz art. 70 § 7 pkt 2 O.p. Stosownie do treści art. 70 § 6 pkt 2 O.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. Stosownie do treści art. 70 § 7 pkt 2 O.p. bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności.

Podać należy, że tut. Sąd rozpatrujący skargę w sprawie pod sygn. akt I SA/Bd 379/24, w ślad za wyrokiem tut. Sądu w sprawie pod sygn. akt I SA/Bd 74/22, za niezasadny uznał również zarzut polegający na niespełnieniu przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W ramach tego zarzutu Zobowiązany kwestionował (poza sprawą odsetek) wydanie na podstawie tożsamej decyzji dwóch różnych tytułów wykonawczych, wskazanie w tytułach błędnej podstawy prawnej, błąd w zakresie określenia należności pieniężnych oraz daty powstania obowiązku. Sąd podkreślił, że wymogi formalne tytułu wykonawczego nie są przewidziane same dla siebie, ale w celu zagwarantowania zobowiązanemu, że prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne znajduje podstawy prawne i że zostanie wyegzekwowana kwota, do zapłaty której jest on rzeczywiście zobowiązany. Naruszenie wymogów formalnych tytułu wykonawczego, musi przełożyć się na niebezpieczeństwo wyegzekwowania innej kwoty niż obciążająca zobowiązanego.

W poddanym obecnie kontroli Sądu postanowieniu organ w zakresie zarzutu naruszenia art. 27 ust. 1 u.p.e.a. przyjął przywołaną powyżej ocenę prawną wyrażoną w wyroku WSA w Bydgoszczy z 28 marca 2023r., sygn. akt I SA/Bd 73/23. Mając na uwadze zasadę związania sądu ponownie orzekającego w sprawie wykładnią prawa dokonaną we wcześniejszym orzeczeniu, zarzuty podniesione w tym zakresie Sąd w obecnym składzie uznał za niezasadne.

Sąd uchylając wyrokiem z 28 marca 2023r., sygn. akt I SA/Bd 73/23, postanowienie SKO z [...] grudnia 2022r. wskazał, że w zaskarżonym postanowieniu, w dalszym ciągu organ nie wyjaśnił podnoszonej przez Stronę kwestii nieprawidłowego wyliczenia odsetek. W uzasadnieniu postanowienia będącego przedmiotem kontroli Sądu w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 379/24, organ dokonał przykładowego wyliczenia wysokości odsetek w odniesieniu do kwoty należności głównej [...] zł i [...] zł zgadzając się, że wysokość odsetek w tytułach wykonawczych została wyliczona nieprawidłowo. Kolegium wyjaśniło ponadto, że wysokość odsetek jest wyliczeniem orientacyjnym albowiem zgodnie z art. 27 § 1 u.p.e.a. tytuł wykonawczy obligatoryjnie zawiera określenie wysokości należności pieniężnej, termin od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz rodzaj i stawki tych odsetek. Powyższe stanowisko zostało zaprezentowane także w postanowieniu z [...] stycznia 2025r. będącym przedmiotem kontroli w rozpatrywanej obecnie przez tut. Sąd sprawie. Kolegium podało przy tym, że z notatki służbowej sporządzonej przez SKO w rozmowie z pracownikiem Urzędu M. B. Wydział Windykacji z [...] kwietnia 2024r. wynika, że odsetki są generowane automatycznie przez komputer. Natomiast ich datą końcowa jest data zapłaty, która nie jest uwzględniona w tytule wykonawczym.

W ocenie Sądu organ wykonał zalecenia tut. Sądu zawarte w wyroku z 28 marca 2023r., sygn. akt I SA/Bd 73/23, wobec czego stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu uznać należy za prawidłowe. Organ wyjaśnił, że odsetki od dotacji zgodnie z art. 252 ust. 6 u.f.p. nalicza się począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem. Jedynym sposobem obliczania odsetek jest rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. z 2005r. Nr 165 poz. 1373 z późń. zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 wskazanego rozporządzenia odsetki za zwłokę są naliczane według wzoru KZ x L x O podzielone przez 365 = On = Opz. Poszczególne symbole oznaczają: Kz - kwota zaległości, L - liczba dni zwłoki, O - stawka odsetek za zwłokę w stosunku rocznym, 365 - liczbę dni w roku, On - kwotę odsetek, Opz - kwotę odsetek po zaokrągleniu. Organ wskazał, że Kolegium dokonując obliczeń odsetek na podstawie kalkulatora od zaległości podatkowych (uwzględniając datę naliczenia odsetek stosownie do treści art. 252 ust. 6 pkt 1 u.f.p.) ustaliło, że kwoty odsetek nieznacznie różnią się od tych figurujących w tytułach wykonawczych. Mając jednak na uwadze fakt, że art. 27 § 1 u.p.e.a. nie wymaga podania konkretnej kwoty odsetek a jedynie termin, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaj i stawki tych odsetek, Sąd akceptuje stanowisko Kolegium, iż błędne wyliczenie wysokości odsetek nie stanowi naruszenia prawa.

Podkreślić w tym miejscu należy, na co wskazywał tut. Sąd w poprzednim wyroku wydanym w niniejszej sprawie, odnosząc się do podkreślanego przez Stronę sformalizowanego charakteru tytułu wykonawczego, że te wymogi formalne nie są przewidziane same dla siebie, ale w określonym celu. Tym celem jest zagwarantowanie zobowiązanemu, że zostanie wyegzekwowana kwota, do zapłaty której rzeczywiście jest zobowiązany na podstawie decyzji organu. Podkreślić należy, że w zakresie wysokości kwoty odsetek Skarżący jako naruszenie art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. wskazuje na błędne wyliczenie w sytuacji, gdy z treści przywołanego artykułu wprost wynika, że kwota odsetek nie jest obligatoryjnym elementem tytułu wykonawczego.

W obecnie kontrolowanej sprawie tut. Sąd stwierdza, że Kolegium wypełniło również wytyczne z wyroku WSA w Bydgoszczy z 10 września 2024r., sygn. akt I SA/Bd 379/24. Kolegium uznało za zasadny zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego odwołując się do ww. wyroku Sądu. W ocenie tut. Sądu nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja Skarżącego, że Kolegium nie oceniło samodzielnie powyższej kwestii bowiem zdaniem Sądu dopuszczalne w niniejszej sprawie było posłużenie się w tym zakresie argumentacją zawartą w wiążącym SKO ww. wyroku tut. Sądu. Oceniając całą decyzję Kolegium stwierdzić należy, że przyjęty przez ten organ sposób redakcji decyzji – jakkolwiek nieprzejrzysty – zapewnia wykonanie wiążących organ wskazań co do dalszego procedowania zawartych w wyrokach: WSA w Bydgoszczy z 15 czerwca 2021r., sygn. akt I SA/Bd 287/21; WSA w Bydgoszczy z 15 marca 2022r., sygn. akt I SA/Bd 74/22; WSA w Bydgoszczy z 28 marca 2023r., sygn. akt I SA/Bd 73/23; NSA z 5 grudnia 2023r., sygn. akt I GSK 842/23; WSA w Bydgoszczy z 10 września 2024r., sygn. akt I SA/Bd 379/24. Redakcja zaskarżonego postanowienia wskazuje na to, że SKO przywołało ocenę prawną i wnioski wynikające z kolejnych orzeczeń sądów administracyjnych wydanych w sprawie co zapewniło dokonanie przez Kolegium oceny tych zarzutów z poszanowaniem art. 153 i art. 170 p.p.s.a. Zdaniem Sądu niezasadne okazały się zatem zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 8 ust. 1, art. 11, art. 77, art. 107 § 3 art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., do których odsyła art. 18 u.p.e.a. Sporządzone przez SKO uzasadnienie postanowienia w sposób wystarczający wskazuje na zweryfikowanie zarzutów Skarżącego z poszanowaniem oceny prawnej wynikającej z ww. wyroków WSA w Bydgoszczy i NSA.

W związku z powyższym w ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi sformułowane przez Stronę. Zdaniem Sądu część zarzutów oraz argumentacji Skarżącego powiela jego stanowisko w kwestiach, które zostały już przesądzone przez WSA w Bydgoszczy i NSA w ww. wyrokach. Tymczasem słusznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonym postanowieniu oceniło zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym zgodnie z oceną prawną zaprezentowaną w ww. wyrokach WSA w Bydgoszczy i NSA.

Odnosząc się zarzutu naruszenia przez SKO art. 54b § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 8 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. wskazać należy, co następuje. Art. 54b § 1 został dodany do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na podstawie art. 1 pkt 29 ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019r. poz. 2070; dalej także jako: "nowelizacja upea"). Stosownie do art. 1 pkt 29 nowelizacji upea: "W ustawie z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019r. poz. 1438, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany: (...) 29) po art. 54 dodaje się art. 54a i art. 54b w brzmieniu:

"(...)

Art. 54b. § 1. Organ egzekucyjny uchyla z urzędu w całości albo w części czynność egzekucyjną, jeżeli została dokonana z naruszeniem ustawy.

§ 2. Organ egzekucyjny może uchylić z urzędu w całości albo w części czynność egzekucyjną, jeżeli:

1) dalsza realizacja zastosowanego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano tej czynności egzekucyjnej:

a) jest niecelowa,

b) nie doprowadzi bezpośrednio do wyegzekwowania środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne,

c) powoduje niewspółmierne trudności lub wydatki egzekucyjne w stosunku do środków pieniężnych, które mogą być wyegzekwowane;

2) wyegzekwowanie należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych jest możliwe poprzez zastosowanie lub realizację innego środka egzekucyjnego, mniej uciążliwego dla zobowiązanego, lub umożliwiającego wyegzekwowanie tych należności w krótszym czasie.

§ 3. W przypadku, o którym mowa w § 2, pozostają w mocy skutki związane z zastosowaniem środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano uchylonej czynności egzekucyjnej.

§ 4. Organ egzekucyjny niezwłocznie zawiadamia zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o uchyleniu czynności egzekucyjnej w całości albo w części.";

Podać przy tym należy, że z art. 13 ust. 1 nowelizacji upea wynika, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Stosownie do art. 29 nowelizacji upea ustawa wchodzi w życie po upływie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkami nieobejmującymi wprowadzenia regulacji art. 54b.

Ogłoszenie nowelizacji upea nastąpiło 29 października 2019r. (Dz.U. z 2019r. poz. 2070). W kontrolowanej sprawie tytuły wykonawcze zostały wystawione [...] grudnia 2018r. a więc przed opublikowaniem i wejściem w życie nowelizacji upea. Tym samym postępowanie egzekucyjne względem Skarżącego było wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W związku z powyższym brak było podstawy do zastosowania przez organ w kontrolowanej sprawie art. 54b u.p.e.a.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl

J. Ziołek L. Kleczkowski U. Wiśniewska