W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. W przeciwnym razie sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 134 § p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie zaś do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy do ostatniej z wymienionych kategorii, dlatego też sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy i bez zawiadamiania stron postępowania o terminie posiedzenia Sądu. Stosownie do art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Kontroli Sądu poddano w niniejszej sprawie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] października 2024r.w przedmiocie nieprzystąpienia do egzekucji.
Z niespornych okoliczności stanu faktycznego wynika, iż [...] jest Operatorem Programu Rządowego "Pomoc [...]". Działając w imieniu Skarbu Państwa — Ministra Rozwoju i Technologii, na podstawie art. 8 ust. 3 i 6 ustawy o realizacji programów wsparcia oraz art. 26 § 1 i § 1c pkt 2 u.p.e.a., w związku z § 9 ust. 4 umowy z dnia 8 lutego 2023r. pomiędzy Ministrem Rozwoju i Technologii a [...] w sprawie szczegółowych zasad współpracy w zakresie programu "Pomoc [...]" Fundusz wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego względem [...] Sp. z o.o. z/s w C. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] października 2024 roku. Tytuł wykonawczy został wystawiony przez Operatora Programu Rządowego na podstawie upoważnienia Ministra Rozwoju i Technologii do prowadzenia, w jego imieniu, działań zmierzających do egzekucji środków przyznanych w ramach udzielonej pomocy. Dotyczy on należności pieniężnych Skarbu Państwa - Ministra Rozwoju i Technologii z tytułu środków pobranych nienależnie (kwoty pomocy przypadającej do zwrotu) w związku z umową zawartą w dniu [...] marca 2023 r. pomiędzy Operatorem Programu Rządowego a [...] Sp. z o.o. o udzielenie pomocy publicznej w związku ze wzrostem cen energii elektrycznej i gazu ziemnego. Należność objęta tytułem wykonawczym została określona przez Operatora Programu Rządowego w decyzji nr [...] z dnia [...].01.2024 r. Decyzja jest ostateczna i prawomocna. Egzekucję administracyjną stosuje się do zwrotu pomocy przyznanej na podstawie przepisów ustawy o realizacji programów wsparcia na podstawie art. 8 ust. 6 tej ustawy. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. nie przystąpił do egzekucji uznając, że wystawiony tytuł egzekucyjny posiada braki formalne ponieważ nie wskazano w nim rodzaju odsetek. Skarżący tak na etapie zażalenia jak i w skardze podnosi, że wypełniając tytuł wykonawczy nie popełnił błędu lub omyłki. Pomimo iż dochodzone należności (należność główna i odsetki) poddane zostały rygorowi egzekucji administracyjnej obowiązujący wzór formularza tytułu wykonawczego w części D pkt 7 nie zawiera rodzaju odsetek obliczanych z zastosowaniem stopy oprocentowania stosowanej do celów zwrotu pomocy określonej zgodnie z rozdziałem V rozporządzenia Komisji (WE) nr [...].
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że procedura egzekucyjna przewidziana ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji co do zasady nie służy ustaleniu bądź określaniu obowiązków zobowiązanego, czy też warunków jego wykonania, a jedynie wykonaniu obowiązków w drodze egzekucji administracyjnej, których zobowiązany nie wykonał dobrowolnie, co stanowi podstawę do przymusowego egzekwowania tego obowiązku według reguł przewidzianych powołaną wyżej ustawą u.p.e.a. Postępowanie egzekucyjne jest szczególnym rodzajem postępowania administracyjnego, mającego własne instytucje procesowe i środki zaskarżenia. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym przepisy kodeksu postępowania administracyjnego mają odpowiednie zastosowanie, co oznacza, że zakres ich stosowania uzależniony jest od konkretnej kwestii powstałej w toku postępowania egzekucyjnego i w sytuacji, która nie jest wprost, bądź odmiennie uregulowana w ustawie egzekucyjnej (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 09 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 152/13). Podkreślić przy tym należy, że celem tego postępowania, przy uwzględnieniu ochrony praw zobowiązanego w określonych przepisami u.p.e.a. sytuacjach, jest jednak zaspokojenie dochodzonych roszczeń wierzyciela.
Stosownie do art. 29 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny niebędący jednocześnie wierzycielem nie przystępuje do egzekucji i zawiadamia wierzyciela o przyczynach nieprzystąpienia do egzekucji jeżeli:
1) obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej,
2) organ egzekucyjny uprawdopodobni, że egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne, 3) tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2.
Istotą sprawy jest ocena zasadności nieprzystąpienia organu egzekucyjnego do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego z [...] października 2024 roku nr [...] ze względu na niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów formalnych określonych w art. 27 § 1u.p.e.a., w zakresie braku określenia rodzaju odsetek.
Zgodnie z art. 26 § 1u.p.e.a. , organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Zgodzić się należy z organem, że przekazany przez wierzyciela tytuł wykonawczy na podstawie, którego organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną musi odpowiadać określonym w ustawie wymogom formalnym, o czym stanowi art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Egzekwowany obowiązek powinien więc być opisany w sposób precyzyjny, by nie pojawiły się jakiekolwiek wątpliwości co do sposobu i zakresu egzekucji administracyjnej. Nie budzi wątpliwości, że tytuł wykonawczy nr [...] z [...] października 2024r., nie został przez wierzyciela wypełniony w części D pozycji nr 7 w zakresie wskazania rodzaju odsetek. Podnieść w tym miejscu należy, że Fundusz we wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego poinformował szczegółowo organ egzekucyjny, że w zakresie przedmiotowej należności naliczane są odsetki, określane zgodnie z rozdziałem V rozporządzenia Komisji (WE) nr 794/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. rozporządzenie Komisji (WE) nr 794/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (UE) nr 2015/1589 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 140 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 8, t. 4, str. 3). Wierzyciel wskazał również, że wniosek i tytuł wykonawczy zostaje przekazany do organu egzekucyjnego za pośrednictwem operatora pocztowego w trybie ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, po ustaleniu przez Operatora Programu Rządowego, że z przyczyn technicznych nie jest możliwa droga elektroniczna, gdyż:
1) nie został opublikowany słownik podstaw prawnych w zakresie należności objętej tytułem (na zgłoszenie Operatora Programu Rządowego został nadany kod podstawy prawnej: ZSPN oraz kod klasyfikacji: W 260),
2) w obowiązujących wzorach tytułu wykonawczego stosowanych w egzekucji administracyjnej oraz w obowiązujących schematach eTW w rubryce D.7 nie ma możliwości wskazania odsetek innych niż odsetki ujęte w sześciu wskazanych tam pozycjach, a tym samym obecnie nie ma możliwości wypełnienia tej rubryki w zakresie odsetek obliczanych z zastosowaniem stopy oprocentowania stosowanej do celów zwrotu pomocy określonej zgodnie z rozdziałem V rozporządzenia Komisji (WE) nr 794/20 - dlatego przedmiotowy tytuł wykonawczy nie ma wypełnionej rubryki D.7 (pole pozostało puste, co nie ma jednak wpływu na naliczanie odsetek, które odbywa się na zasadach określonych w ww. rozporządzeniu),
3) nie otrzymał odpowiedzi od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. w zakresie trybu postępowania w zakresie stwierdzonego braku możliwości w systemie eTW wyboru odsetek obliczanych z zastosowaniem stopy oprocentowania stosowanej do celów zwrotu pomocy określonej zgodnie z rozdziałem V rozporządzenia Komisji (WE) nr 794/2004. (k.-30 akt admin.).
Zatem organ na już na wstępnym etapie analizy dopuszczalności egzekucji administracyjnej posiadał informację o braku możliwości prawidłowego wypełnienia formularza tytułu wykonawczego. Wierzyciel obiektywnie nie mógł w żaden sposób wskazać rodzaju odsetek z uwagi na fakt, że w części D. DANE DOTYCZĄCE NALEŻNOŚCI PIENIĘŻNYCH, w pozycji 7 "Rodzaj odsetek": zostało wskazanych sześć rodzajów odsetek, tj.: 1. za zwłokę, 2. za zwłokę od należności celnych, 3. ustawowe, 4. ustawowe za opóźnienie, 5. ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, 6. naliczane wg stawek stosowanych przez EBC, 7.odsetek nie pobiera się. Z objaśnień w tym wzorze w zakresie wyboru (przypis 3) jednoznacznie wskazano "Zaznacza się właściwy kwadrat, wstawiając znak "X" ", co oznacza, że wierzyciel jest zobligowany do zaznaczenia właściwych odsetek a tym samym nie ma prawa do dokonania jakiegokolwiek wyboru, jeżeli odsetki są naliczane, ale ich rodzaj nie został wyszczególniony we wzorze. Zatem całkowicie niezrozumiałe jest wskazanie przez organ egzekucyjny jak i powtórzone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia DIAS, że: "że w gestii wierzyciela pozostaje więc wystawienie nowego, prawidłowego tytułu wykonawczego, zawierającego wszystkie niezbędne elementy." (str. 4/5 postanowienia DIAS). W niniejszej sprawie w zakresie podlegających egzekucji administracyjnej należności wynikających z ustawy o zasadach realizacji programów wsparcia Wierzyciel nie ma możliwości prawidłowego wskazania rodzaju odsetek. W ocenie Sądu, adekwatne do stanu sprawy rozporządzenie w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej, nie może decydować (wpływać) na brak możliwości spełnienia wymagań z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Określony rozporządzeniem wzór tytułu wykonawczego nie zawiera miejsc (rubryk) przeznaczonych do wskazania odsetek obliczanych z zastosowaniem stopy oprocentowania stosowanej do celów zwrotu pomocy określonej zgodnie z rozdziałem V rozporządzenia Komisji (WE) nr 794/20. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 7a u.p.e.a. wierzyciel, organ egzekucyjny i dłużnik zajętej wierzytelności współpracują w postępowaniu egzekucyjnym w sposób prowadzący do prawidłowego wykonania obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej, w tym przekazują informacje dotyczące czynności egzekucyjnych i innych czynności podejmowanych przez te podmioty, a także zdarzeń mających wpływ na egzekwowany obowiązek zapłaty należności pieniężnej, odsetek z tytułu jej niezapłacenia w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych. Zatem organ egzekucyjny mając na uwadze obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą prawidłowe wypełnienie tytułu wykonawczego a także uwzględniając podstawowy cel postępowania egzekucyjnego jakim jest zaspokojenie wierzyciela, powinien przeanalizować czy brak wykazania w tytule wykonawczym nr [...] rodzaju odsetek ma wpływ na dopuszczalność egzekucji. Podkreśli bowiem należy, że nie wszystkie braki w tytule wykonawczym przesądzają automatycznie o jego wadliwości, ale wymagają oceny w kontekście wszystkich informacji w nim podanych. Tezę taką postawił NSA w wyroku z 26 czerwca 2013r. sygn. akt II FSK 2263/11, wskazując, że "oceniając prawidłowość tytułu wykonawczego należy każdorazowo ocenić, czy spełnia on wymogi z art. 27 u.p.e.a., a nie czy w tytule wypełniono wszystkie rubryki. Nie zawsze bowiem pominięcie jakiejś rubryki tytułu wykonawczego oznaczać będzie, że tytuł ten nie zawiera wszystkich wymaganych elementów z art. 27 u.p.e.a.".
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu niewypełnienie rubryki w tytule wykonawczym, odnoszącej się do wskazania rodzaju dochodzonych odsetek, w sytuacji gdy formularz tytułu wykonawczego nie daje możliwości prawidłowego ich opisania nie powoduje automatycznie wadliwości tych tytułów, skoro tytuły te zawierają informacje pozwalające na wystarczającą identyfikację egzekwowanych odsetek (stawkę odsetek, datę od której nalicza się odsetki, wysokość odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego). Z tych względów, należy podzielić stanowisko Skarżącego, że wystawiony w niniejszej sprawie tytuły wykonawczy spełnia wymogi z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., a zobowiązany bez wątpienia mógł się z nich dowiedzieć o wymagalności egzekwowanego obowiązku oraz co stanowi podstawę prawną dochodzonego przymusowo obowiązku.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie narusza art. 27 § 1 pkt 3, jak również art. 7a § 1 u.p.e.a.
Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] października 2024r. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.