Uzasadnienie
J. O. ("Skarżąca", "Strona", "Wnioskodawca", "Podatnik") wystąpiła z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych oraz odsetek za zwlokę z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2017-2020 oraz podatku od towarów i usług za luty 2020 r. Wskazała, że zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych wynoszą łącznie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...]zł, natomiast w podatku od towarów i usług [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...]zł. Skarżąca wniosek o ulgę złożyła jako przedsiębiorca, w ramach pomocy de minimis. Oświadczyła, że nie otrzymywała dotychczas tej formy pomocy. Podała, że od [...] grudnia 2020 r. zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej, a obecnie jedynym źródłem jej utrzymania są zasiłki socjalne. Wydatkuje kwotę [...]zł na leki, natomiast w pokrywaniu kosztów wyżywienia i utrzymania pomaga jej rodzina. Dodała, że opłaca w ratach ubezpieczenie OC za samochód. Poinformowała, że zamieszkuje sama w budynku mieszkalnym (obciążonym hipoteką), który w najbliższym czasie ma zostać sprzedany, co pozbawi ją miejsca zamieszkania. We wniosku przedstawiła okoliczności, które miały wpływ na jej obecną sytuację materialną. Podkreśliła, że posiada liczne zobowiązania komornicze, w tym między innymi zadłużenie z tytułu nieopłaconych rachunków za gaz na kwotę [...]zł, którego dostawy zostały wstrzymane.
Decyzją z dnia [...] lutego 2025 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. odmówił Stronie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za luty 2020 r. w kwocie [...]zł oraz odsetek za zwłokę od tej zaległości w wysokości [...] zł. Organ nie uznał wystąpienia na gruncie sprawy przesłanki ważnego interesu podatnika, choć przyznał, że sytuacja Strony nie jest łatwa. Nie dostrzegł także wystąpienia przesłanki interesu publicznego w udzieleniu ulgi.
W odwołaniu Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji przez jej uchylenie i umorzenie zaległości podatkowej zgodnie z wnioskiem, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 67 § 1 pkt 3, art. 123 § 1 oraz art. 124, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm., dalej: "O.p."), a także art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm., dalej: "Konstytucja") przez nieuwzględnienie ważnego interesu podatnika, nierozpoznanie istoty i przedmiotu sprawy oraz odwołanie się do ogólnikowych stwierdzeń, a także uznaniowość i brak "rozważenia interesu państwowego". Wnioskodawczyni zarzuciła, że organ nie uwzględnił okoliczności, iż podstawą do umorzenia zaległości podatkowej może być jedynie aktualna sytuacja materialna wnioskującego. Natomiast ewentualne perspektywy znalezienia pracy, czy też inne aspekty, nie mogą być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku.
Decyzją z dnia [...] maja 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ wskazując na przesłanki umorzenia określone w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. podał, że decyzje w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę mają charakter indywidualnych decyzji uznaniowych, co oznacza, że samo ustalenie istnienia wskazanych w nim przesłanek nie przesądza rozstrzygnięcia, albowiem jego wybór pozostawiony jest organowi rozpoznającemu wniosek podatnika. Przechodząc do opisu stanu faktycznego podał, że Skarżąca od [...] listopada 2012 r. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie robót związanych z budową dróg i autostrad (PKD 42.11.Z), pod firmą "[...]" J. O.. Działalność ta, była kilkakrotnie zawieszana: od [...] czerwca 2015 r. do [...] października 2015 r., od [...] grudnia 2015 r. do [...] marca 2016 r., od [...] stycznia 2018 r. do [...] marca 2018 r., od [...] lutego 2020 r. do [...] kwietnia 2020 r. oraz od [...] grudnia 2020 r. do chwili obecnej. Od [...] stycznia 2013 r. Strona ma otwarty w Urzędzie Skarbowym w I. obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych (płatnik), a od [...] stycznia 2020 r. w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych. Obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług został z urzędu zamknięty [...] czerwca 2021 r. Jak wynika z przedłożonych przez Wnioskodawcę dokumentów i złożonych wyjaśnień, obecnie (od dnia zawieszenia działalności gospodarczej) Strona pozostaje osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Uzyskuje wsparcie finansowe z pomocy społecznej. Nie posiada obecnie żadnych innych źródeł dochodów. Skarżąca oświadczyła, że nie może podjąć pracy z powodu swojego stanu zdrowia oraz wieku przedemerytalnego, gdyż potencjalni pracodawcy odmawiają jej zatrudnienia. Nie otrzymała również żadnych ofert pracy z Powiatowego Urzędu Pracy w I.. Podała, że rozważa likwidację zawieszonej działalności gospodarczej, gdyż obecnie nie posiada wystarczającego zaplecza finansowego, ani majątkowego, by ją wznowić i kontynuować.
Organ podał, że zgodnie z oświadczeniem z dnia [...] stycznia 2025 r., w ramach prowadzonej działalności gospodarczej Skarżąca posiadała środki trwałe, które po jej zawieszeniu sprzedała, a uzyskane kwoty przeznaczyła na bieżące utrzymanie. Strona uzyskuje obecnie dochody wyłącznie z tytułu zasiłków wypłacanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w I. w wysokości: zasiłek okresowy na listopad i grudzień 2024 r. po [...] zł na zakup posiłków; zasiłek celowy w wysokości [...] zł na zakup ogrzewania, butli gazu, leków; zasiłek okresowy [...] zł przyznany na 3 miesiące (listopad, grudzień 2024 r. oraz styczeń 2025 r.). Strona otrzymuje pomoc finansową od rodziny w kwocie około [...] zł na pokrycie opłat za energię elektryczną, wodę i środki czystości. Wnioskodawczyni posiada wierzytelność z tytułu nieotrzymanych środków od Urzędu Miasta i Gminy w P. w kwocie około [...] zł, za usługę wykonaną w 2013 r. Jednocześnie, jak wynika ze złożonych wyjaśnień i przedłożonego wyroku Sądu Okręgowego w B. VIII Wydział Gospodarczy z dnia [...] maja 2018 r., sygn. akt [...], Strona zobowiązana jest do zapłaty na rzecz powoda [...] Sp. z o.o. w P. kwoty [...]zł wraz z odsetkami za opóźnienie od [...] sierpnia 2016r. Jak wynika z przedstawionych przez Wnioskodawczynię informacji, od 2009r. jest wdową, jej mąż – W. O. poniósł śmierć w pożarze firmy [...] Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe Sp. z o.o. w I.. Skarżąca wskazała także na okoliczność zajęcia przez komorników oraz organ egzekucyjny rachunków bankowych. Podała, że mieszka sama we własnościowym budynku mieszkalnym, o powierzchni 240 m2, położonym w I. przy ul. [...]. Dom znajduje się na działce o powierzchni 374 m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze [...]. Nieruchomość obciążona jest licznymi wpisami hipotecznymi na rzecz wierzycieli: [...], [...] S.A., Naczelnika Urzędu Skarbowego w I., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do łącznej kwoty [...]zł (stan na dzień [...] kwietnia 2025 r.). W złożonym oświadczeniu ORD-HZ Skarżąca określiła wartość przedmiotowej nieruchomości na kwotę około [...] zł. Jak wynika z przedstawionych przez Stronę informacji, budynek mieszkalny nabyła [...] października 2010r. Budynek ma około 30 lat. Aktualnie dom podlega sprzedaży przez firmę [...], z tytułu niespłaconego kredytu hipotecznego. Dom prawdopodobnie zostanie sprzedany do marca 2025 r. Skarżąca nie posiada innego miejsca zamieszkania, więc będzie zmuszona wprowadzić się do swojego syna J. . Zgodnie z oświadczeniem Strony, wyposażenie domu nie jest jej własnością, gdyż 7 lat temu darowała je swojemu synowi J. .
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że jak wynika z zebranego materiału dowodowego, w księdze wieczystej o numerze [...], w Dziale II, Strona nadal figuruje jako właściciel, natomiast w Dziale III, brak jest jakichkolwiek aktualnych ostrzeżeń o czynnej egzekucji z nieruchomości (ostatnia prowadzona egzekucja z nieruchomości została umorzona w 2016 r.). Z informacji otrzymanych od Prezydenta M. I. oraz Starosty [...] w I. wynika, że Wnioskodawca nadal figuruje w bazie ewidencji gruntów i budynków, którą prowadzi Starosta I. oraz posiada nieruchomość położoną w I. przy ulicy [...]. Strona nie przedłożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. żadnych dokumentów potwierdzających fakt prowadzenia egzekucji z należącej do niej nieruchomości. Oświadczyła również w toku postępowania, że nie otrzymała żadnych dokumentów w tej sprawie od firmy [...]. Skarżąca nadto posiada samochód osobowy marki [...], rok produkcji 2002, nabyty [...] lipca 2021 r., którego wartość wynosi około [...] zł. Koszty utrzymania Skarżącej (regulowane przy pomocy rodziny oraz pomocy społecznej) obejmują miesięcznie opłaty na energię elektryczną w kwocie [...]zł oraz zużycie wody [...] zł, przy czym w opłatach za wodę Strona wskazała, że posiada zadłużenie na kwotę [...]zł. W. opłat z tytułu zużycia gazu Skarżąca nie wskazała. Oświadczyła, że z uwagi na nieregulowanie tych należności, dostawy gazu zostały odcięte przez operatora, a zadłużenie z tego tytułu sięga kwoty [...]zł. Strona finansuje ponadto zakup leków w kwocie [...]zł, wywóz odpadów w kwocie [...]zł, telefon komórkowy i Internet – [...] zł, środki czystości w kwocie około [...] zł. Ponosi koszty utrzymania pojazdu (ubezpieczenie OC) rocznie w kwocie około [...] zł. Obciążający Skarżącą podatek od nieruchomości rocznie wynosi kwotę [...]zł. Wnioskodawczyni posiada z tego tytułu zadłużenie około [...] zł. Koszty wyżywienia to kwota około [...] zł. Zgodnie z oświadczeniem, Skarżąca nie posiada żadnych możliwości finansowych, by samodzielnie spłacać obciążenia komornicze. Jak wynika z przedstawionych przez Podatnika informacji, od 2021 Strona ma problemy zdrowotne. Nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności, leczy się na nadciśnienie, tarczycę, owrzodzenie żołądka oraz nerwicę. Z zaświadczenia lekarskiego wynika, że Strona choruje przewlekle i przyjmuje stałe leki.
Organ wskazał, że z informacji zebranych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. oraz przedłożonych przez Wnioskodawczynię w toku postępowania wynika, iż posiada zaległości publiczno- i cywilnoprawne, w tym: z tytułu opłat za wodę w kwocie [...]zł; z tytułu opłat za gaz w kwocie [...]zł; z tytułu podatku od nieruchomości wobec M. I. za lata 2013-2024 w łącznej kwocie [...]zł; z tytułu składek na Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za lata 2016 i 2022 w łącznej kwocie [...]zł; z tytułu mandatów drogowych na rzecz Pierwszego Urzędu Skarbowego w O. za 2020 i 2022 rok w łącznej kwocie [...]zł; z tytułu składek ubezpieczeniowych wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za okres od grudnia 2013 r. do grudnia 2020 r. w łącznej kwocie [...]zł; z tytułu obciążeń hipotecznych (wobec: [...], [...] S.A., Naczelnika Urzędu Skarbowego w I., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) na łączną kwotę [...]zł (stan na [...] kwietnia 2025 r.); z tytułu zobowiązania względem osoby fizycznej M. Z. (spadkobierca poprzednich właścicieli nieruchomości) z tytułu nierozliczonych spornych należności z tytułu ceny sprzedaży (uzgodniona z nieżyjącymi poprzednimi właścicielami obniżka ceny związana z koniecznym remontem dachu) dochodzonego przez komornika sądowego w kwocie [...]do spłaty pozostała kwota około [...] zł; z tytułu zobowiązania na rzecz firmy windykacyjnej [...] – sprawa nabyta od [...] [...] S.A. w kwocie [...]zł z odsetkami [...] zł i kosztami [...] zł (stan na [...] kwietnia 2022 r.), należność główna [...] zł odsetki [...] zł koszty [...] zł (stan na [...] stycznia 2024 r.); z tytułu zobowiązania na rzecz [...] P. S.. z o.o. działającego na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez aktualnego wierzyciela [...] w kwocie [...]zł (należność [...] zł i odsetki [...] zł); z tytułu zobowiązania na rzecz [...] Sp. z o.o. Sp. k. – należność główna [...] zł, odsetki [...] zł i koszty [...] zł; z tytułu zobowiązania na rzecz [...] Sp. z o.o. na kwotę [...]zł; z tytułu zobowiązania na rzecz [...] Sp. z o.o. na kwotę [...]zł.