6) art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej wskutek wydania decyzji na podstawie niekompletnego materiału dowodowego w wyniku niedołączenia do tej sprawy akt sprawy podatkowej prowadzonej wobec B. T. spółka z o. o. w likwidacji zakończonej wydaną [...] lipca 2020 r. decyzją przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w T. oraz akt sprawy egzekucyjnej prowadzonej wobec tej spółki, w konsekwencji czego nie można ocenić szeregu istotnych dla sprawy przesłanek odpowiedzialności skarżącego, w szczególności ocenić czy rzeczywiście doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług wskutek zajęcia rachunku bankowego podatnika, gdyż w celu wszczęcia egzekucji niezbędne jest również doręczenie odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu, a bez akt obu wyżej wymienionych postępowań nie jest to obiektywnie
możliwe,
7) art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 148 § 1 - § 3, art. 149, i art. 150 § 1 - § 3 Ordynacji podatkowej wskutek przyjęcia, że w sprawie doszło do prawidłowego doręczenia zastępczego postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie w trybie art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej, podczas gdy w toku prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji nie doręczył skarżącemu żadnego pisma ani pod adresem miejsca jego zamieszkania, ani pod adresem miejsca do doręczeń w kraju, wobec czego nie mógł zastosować wobec niego doręczenia w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, gdyż adres w T. przy ul. [...] nie był miejscem zamieszkania skarżącego w dacie wydania postanowienia o wszczęciu postępowania, tj. w dniu [...] listopada 2022 r., ani wskazanym przez skarżącego - w prowadzonym wobec niego postępowaniu - miejscem do doręczeń w kraju, a nadto zwrotne potwierdzenie odbioru jest wadliwe, gdyż pod adresem w T. przy ul. [...] nie ma oddawczej skrzynki pocztowej,
8) art. 207 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej wskutek przyjęcia, że w sprawie doszło do wydania przez organ pierwszej instancji decyzji w rozumieniu tego przepisu,
9) art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej wskutek przyjęcia, że w sprawie doszło do wydania decyzji przez organ pierwszej instancji [...] lutego 2023 r., podczas gdy w sprawie nie mamy do czynienia z decyzją, o której mowa w tym przepisie, gdyż decyzja może być wydana tylko w wyniku postępowania, które zostało prawidłowo wszczęte, a w tej sprawie nie doszło do chwili obecnej do wszczęcia postępowania,
10) art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 5, art. 9 i art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników wskutek niewłaściwego zastosowania, gdyż skarżący w tej sprawie nie ma statusu ani podatnika, ani płatnika, tylko osoby trzeciej odpowiedzialnej solidarnie z podatnikiem za zaległości podatkowe podatnika, zatem nie jest adresatem tej ustawy,
11) art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wskutek przyjęcia, że ziściły się przesłanki odpowiedzialności skarżącego określone w tym przepisie, w szczególności, że skarżący ponosi winę za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości podatnika oraz wskutek przyjęcia, że "czasem właściwym" do złożenia takiego wniosku była data powstania zaległości podatkowej w sytuacji, gdy zaległości podatkowe został określona przez organ celno-skarbowy w decyzji wydanej już po zaprzestaniu pełnienia funkcji prezesa zarządu podatnika przez skarżącego, a nadto skarżący nie miał możliwości odniesienia się do dowodów, na podstawie których organ określił zaległości podatkowe oraz nie mógł ocenić, czy w sprawie rzeczywiście prawidłowo wszczęto egzekucję wobec zobowiązanego.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości w całości i stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, sąd oddala skargę (art. 151 p.p.s.a.).
Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji.
Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji Sąd dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością jej uchylenia.
Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ zasadnie uznał, że skarżący ponosi odpowiedzialności jako członek zarządu B. T. sp. z o.o. w likwidacji za zaległości podatkowego tej spółki w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do maja 2018 r. Zdaniem organu w sprawie zaistniały wszystkie przesłanki do odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej za powstałą zaległości.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia organu był art. 116 § 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Stosownie do treści art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz 52a O.p. powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. W myśl art. 116 § 4 O.p przepisy art. 116 § 1-2 stosuje się do byłego członka zarządu.
Nie zgadzając się wydaną decyzją skarżący podnosi, że decyzja o odpowiedzialności jako osoby trzeciej została wydana przez niewłaściwy miejscowo organ podatkowy, niedoręczenia mu postanowienia z dnia [...] listopada 2022 r. o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej, oraz niedołączenia do akt sprawy podatkowej prowadzonej wobec spółki B. T. w likwidacji zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2020 r. i związku z tym braku możliwości odniesienia się do dowodów, na podstawie których organ określił spółce zaległość podatkową, za którą jako osoba trzecia ponosi odpowiedzialność.
W odniesieniu do pierwszej kwestii strona wskazuje na naruszenie przez organ art. 17a O.p. Zgodnie z tym przepisem organem podatkowo właściwym miejscowo w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest organ podatkowy właściwy dla podatnika, płatnika lub inkasenta, jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej. Zdaniem Sądu, zarzut naruszenia tego przepisu nie jest zasadny, gdyż organem właściwym miejscowo w pierwszej instancji w zakresie odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej był Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Skarbowego w B.. W tym względzie należy zauważyć, że zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, w odniesieniu do niektórych kategorii podatników i płatników o istotnym znaczeniu gospodarczym lub społecznym, w szczególności wykonujących określony rodzaj działalności gospodarczej lub osiągających określoną wysokość przychodu netto, w rozumieniu przepisów o rachunkowości, zadania organów Krajowej Administracji Skarbowej mogą być wykonywane przez naczelnika urzędu skarbowego innego niż właściwy miejscowo. Szczegółowe regulacje dotyczące: kategorii podatników i płatników o istotnym znaczeniu gospodarczym lub społecznym, warunki zaliczania do tych kategorii, właściwość naczelników urzędów skarbowych, którzy obsługują te podmioty, tryb zawiadamiania o zmianie właściwości miejscowej określa rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 28 grudnia 2020 r. w sprawie niektórych podatników i płatników, w odniesieniu do których zadania są wykonywane przez naczelnika urzędu skarbowego innego niż właściwy miejscowo. Wśród objętych tym rozporządzeniem podmiotów znajdują się m. in. przedsiębiorcy zagraniczni oraz inne jednostki o przychodach przekraczających określone progi (np. 3 mln euro netto). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że B. T. sp. z o.o. osiągnęła określone w rozporządzeniu kryterium przychodu netto ze sprzedaży towarów. Zaliczenie spółki do powyższej kategorii podatników nastąpiło z dniem [...] stycznia 2020 r. Z uwagi na te regulacje, w sprawie nie znajduje zastosowania powoływany przez stronę art. 17 § 1 O.p. Skoro zatem Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Skarbowego w B. był organem podatkowo właściwym dla spółki B. T., to był też organem właściwym miejscowo w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako osoby trzeciej.
Kolejnym zarzutem podniesionym w skardze jest zarzut braku skutecznego doręczenia skarżącemu postanowienia z dnia [...] listopada 2022 r. o wszczęciu wobec niego postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej. W tym względzie strona wywodzi, że w przedmiotowej sprawie nie jest podatnikiem, lecz osobą trzecią, zatem w nie mają do niej zastosowania przepisy ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. W konsekwencji, zdaniem skarżącego, postanowienie zostało skierowane na niewłaściwy adres (T. , ul. [...]) i nie weszło do obrotu prawnego.
Podkreślenia wymaga, że tut. Sąd w wyrokach (prawomocnych) z dnia 18 czerwca 2024 r., I SA/Bd 221/24 i I SA/Bd 222/24 rozstrzygał sprawę prawidłowości doręczenia decyzji Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2023 r. orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej C. W.. Zdaniem składu orzekającego zawarte w tych wyrokach poglądy mają odpowiednie zastosowanie także do oceny, czy prawidłowo zostało skarżącemu doręczone postanowienie z dnia [...] listopada 2022 r. o wszczęciu postępowania podatkowego. W powyższych wyrokach na temat doręczenia tego postanowienia tut. Sąd nie wypowiadał się.
Podzielić zatem należy stanowisko skarżącego, że nie mają do niego zastosowania przepisy ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Jak wynika z art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników podmiotami podlegającymi obowiązkowi ewidencyjnemu są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami oraz inne podmioty niż wymienione w ust. 1, jeżeli na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, oraz płatnicy podatków, a także podmioty będące, na podstawie odrębnych ustaw, płatnikami składek ubezpieczeniowych. Ustawa już w art. 1, który określa zakres regulacji, w sposób jednoznaczny odnosi się do zasad ewidencji wyłącznie wyżej wymienionych podmiotów. Zgodnie z art. 5 przywołanej ustawy, podatnicy, z zastrzeżeniem ust. 2a, są obowiązani do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego albo organu właściwego na podstawie odrębnych przepisów. Zgłoszenia identyfikacyjnego dokonuje się jednokrotnie, bez względu na rodzaj oraz liczbę opłacanych przez podatnika podatków, formę opodatkowania, liczbę oraz rodzaje prowadzonej działalności gospodarczej oraz liczbę prowadzonych przedsiębiorstw.
W zaskarżonej decyzji organ przytoczył art. 14a ww. ustawy, stosownie do którego CRP KEP jest wykorzystywany przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz organy Krajowej Administracji Skarbowej do realizacji celów i zadań ustawowych. W ocenie jednak Sądu, art. 14a ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, nie stanowi podstawy do rozszerzenia zakresu zastosowania ustawy, a katalog podmiotów, do których ustawa znajduje zastosowanie jest zamknięty. Regulacją ustawy objęci są wyłącznie podatnicy i płatnicy, co wynika wprost z art. 1 pkt 1 lit. a, b i c w zw. z art. 2 ust. 1, 2, 3 tej ustawy.
Przypomnieć też należy, że na podstawie art. 7 § 1 O.p. podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. Stosownie zaś do art. 7 § 2 O.p., ustawy podatkowe mogą ustanawiać podatnikami inne podmioty niż wymienione w § 1. Z kolei opodatkowanie podatkiem od towarów i usług reguluje ustawa z dnia [...] marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Zgodnie z art. 15 ust. 1 tej ustawy podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Zatem w kontrolowanej sprawie podatnikiem podatku od towarów i usług była B. T. sp. z o.o., a nie skarżący. Skarżącego obciążono jako osobę trzecią solidarną odpowiedzialnością za zaległości spółki w tym podatku wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.
W świetle powyższego należy zatem stwierdzić, że na adres wykazany w CRP KEP powinny być wysyłane pisma do osób mających status podatnika, a nie osoby trzeciej.
Skarżący występuje w przedmiotowej sprawie jako osoba fizyczna, więc pisma powinny być do niego kierowane, zgodnie z art. 148 § 1 O.p., na adres miejsca jego zamieszkania. Wskazać należy, że w myśl z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie. Stosownie do art. 24 ust. 2 tej ustawy, obowiązek meldunkowy polega na: 1) zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego; 2) wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego; 3) zgłoszeniu wyjazdu poza granice RP oraz powrotu z wyjazdu poza granice RP, z uwzględnieniem art. 36.
Organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie adresów zamieszkania (zameldowania) na pobyt stały lub czasowy skarżącego, które zgłosił on w latach 2013-2024. Ustalono (zob. Udostępnienie danych jednostkowych z PESEL – t. 2, k. 746), że C. W. nie miał adresu zameldowania na pobyt czasowy, miał natomiast dwa adresy zameldowania na pobyt stały: w T., ul. [...] (wymeldowanie nastąpiło z dniem [...] grudnia 2013 r.) i W., ul. [...] m [...] (wymeldowanie nastąpiło z dniem [...] lutego 2013 r.). W czasie zatem wszczęcia przez organ wobec C. W. postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej (postanowienie z dnia [...] listopada 2022 r.) nie miał on ani adresu zameldowania na pobyt czasowy, ani adresu zameldowania na pobyt stały.
Organ pierwszej instancji podjął również próbę ujawnienia danych adresowych skarżącego na podstawie deklaracji PIT-11, tj. Informacji o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w 2022 r. oraz 2023 r. W składanych przez pracodawcę deklaracjach za ww. lata, w pozycjach dotyczących danych adresowych podatnika nie wskazano żadnych informacji. Pola o numerach 23-27 pozostały niewypełnione. Skarżący dopiero w pismach z dnia [...] lipca 2023 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2023 r. wskazał adres do doręczeń, tj. W., ul. [...] (t. 2, k. 596, 603).
W tej sytuacji, zdaniem Sądu, organ zasadnie wszczynając postępowanie posłużył się adresem zamieszkania: T., ul. [...], wskazanym przez skarżącego w zeznaniu podatkowym (PIT-37) za 2013 r., złożonym w dniu [...] kwietnia 2014 r. (t. 2, k. 659). Do czasu wszczęcia przez organ wobec skarżącego postępowania w sprawie jego odpowiedzialności jako osoby trzeciej, adres ten nie był zmieniany. Skutki przy tym braku aktualizacji danych adresowych obciążają skarżącego. W rezultacie przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe wykazało, że widniejący w CRP KEP adres skarżącego był także adresem jego zamieszkania.
Inną natomiast kwestią jest prawidłowość doręczenia skarżącemu postanowienia z dnia [...] listopada 2022 r. w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej. Postanowienie to zostało doręczone stronie w trybie art. 150 O.p. Przepis ten stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149:
1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę (§ 1).
Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).
Mając na uwadze powyższą regulację, w okolicznościach niniejszej sprawy, wątpliwości budzi prawidłowość awizowania przesyłki zawierającej postanowienie z dnia [...] listopada 2022 r. Wątpliwości te dotyczą danych, jakie zostały uwidocznione przez doręczającego na potwierdzeniem odbioru przesyłki zawierającej to postanowienie (t. 2, k. 652), po złożeniu przez organ reklamacji (t. 2, k. 647). W wyniku uzupełnienia potwierdzenia odbioru, doręczyciel zaznaczył, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma w UP wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszczono "na drzwiach mieszkania adresata, jego biura, innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe".
Podkreślenia wymaga, że z wyroku tut. Sądu z dnia z dnia 18 czerwca 2024 r., I SA/Bd 221/24 wynika, iż tożsame wątpliwości wystąpiły w związku z doręczeniem skarżącemu decyzji Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2023 r. orzekającej o jego solidarnej odpowiedzialności podatkowej. Po złożeniu reklamacji doręczyciel na potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej tę decyzję również zaznaczył, że awizo umieszczono "na drzwiach mieszkania adresata, jego biura, innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe". Sąd w powyższym wyroku stwierdził, że wobec zaznaczenia na potwierdzeniu odbioru kilku miejsc, gdzie pozostawiono zawiadomienie o przesyłce, nie można jednoznacznie stwierdzić, gdzie faktycznie je umieszczono, co wyklucza uznanie za skuteczne doręczenia dokonanego w tym wyjątkowym trybie, jakim jest tryb z art. 150 O.p. Wskazany wyrok jest prawomocny. Na podstawie art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Tak samo więc, skoro na potwierdzeniu odbioru postanowienia z dnia [...] listopada 2022 r. zaznaczono kilka miejsc, gdzie pozostawiono zawiadomienie o przesyłce, to nie można jednoznacznie stwierdzić, gdzie faktycznie je umieszczono. Wskazać należy, że domniemanie doręczenia wynikające z art. 150 O.p. pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia tylko wówczas, gdy wszystkie przesłanki przewidziane w tym artykule zostały spełnione, w tym dokonano adnotacji przez doręczyciela, czy i gdzie pozostawił zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru. Nie może być więc żadnych wątpliwości, gdzie takie zawiadomienie pozostawiono. W rozpatrywanej sprawie, wobec wskazania kilku miejsc, takie wątpliwości istnieją.
Ponownie rozpatrując sprawę organ wyjaśni zatem, gdzie konkretnie zostało pozostawione zawiadomienie o przesyłce zawierającej wskazane postanowienie z dnia [...] listopada 2022 r. Brak należytego wyjaśnienia w zaskarżonej decyzji prawidłowości doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego wobec skarżącego narusza art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Jeżeli z uwagi na upływ czasu organ nie będzie mógł wyjaśnić tej kwestii, to przyjmie, że postanowienie z dnia [...] listopada 2022 r. nie zostało skutecznie doręczone skarżącemu.
W skardze podniesiono również zarzut niedołączenia do akt sprawy podatkowej prowadzonej wobec spółki B. T. w likwidacji zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2020 r. w zakresie podatku od towarów i usług i związku z tym braku możliwości odniesienia się przez skarżącego do dowodów, na podstawie których organ określił spółce zaległość podatkową, za którą jako osoba trzecia ponosi odpowiedzialność. W tym kontekście strona podnosi, np. że miała możliwości oceny, czy prawidłowo w postępowaniu podatkowym prowadzonym wobec spółki B. T. ustanowiono pełnomocnika tymczasowego. Wskazać trzeba, że powyższa decyzja z dnia [...] lipca 2020 r. została wydana w czasie, gdy skarżący nie pełnił już funkcji prezesa zarządu spółki B. T. i wskutek braku wniesienia od niej odwołania stała się ostateczna.
Należy zauważyć, że w wyroku z dnia 27 lutego 2025 r. w sprawie C-277/24 (Adjak) Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że art. 273 dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej w związku z art. 325 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, prawem do obrony i zasadą proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że: nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym i praktyce krajowej, zgodnie z którymi osoba trzecia, która może zostać uznana za solidarnie odpowiedzialną za zobowiązanie podatkowe osoby prawnej, nie może być stroną w postępowaniu prowadzonym przeciwko tej osobie prawnej w celu ustalenia jej zobowiązania podatkowego, bez uszczerbku dla konieczności, by ta osoba trzecia w toku ewentualnie prowadzonego wobec niej postępowania w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej mogła skutecznie podważyć ustalenia faktyczne i kwalifikacje prawne dokonane przez organ podatkowy w ramach pierwszego postępowania i mieć dostęp do jego akt, z poszanowaniem praw wspomnianej osoby prawnej lub innych osób trzecich.
Wpływem tego wyroku na zakres kontroli sądu administracyjnego prawidłowości decyzji w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej zajmował się NSA w wyroku z dnia 12 czerwca 2025 r., III FSK 695/24. W orzeczeniu tym stwierdzono, że odmiennie będzie się kształtować zakres kontroli sądu administracyjnego w zależności od tego, czy członek zarządu w postępowaniu zmierzającym do orzeczenia o jego odpowiedzialności zakwestionuje ustalenia faktyczne lub/i kwalifikacje prawne dokonanych przez organ podatkowy w ramach postępowania prowadzonego uprzednio wobec spółki, czy też tego nie uczyni. Jeśli podejmie obronę polegającą na podniesieniu takich zarzutów, wówczas organ prowadzący postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu ma obowiązek zbadać ich zasadność i ustosunkować się do nich w decyzji. W rezultacie skorzystania przez członka zarządu z prawa do obrony, którego substratem (w świetle wyroku w sprawie C-277/24) jest prawo do skutecznego podważenia ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych dokonanych przez organ podatkowy w ramach postępowania wobec spółki, organ podatkowy w decyzji o odpowiedzialności wypowiada się także o materialnoprawnych i formalnych podstawach, na których określono zobowiązanie spółki. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego, prawidłowość stanowiska organu w tym względzie staje się również przedmiotem oceny sądu. Wszystko to jednak odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji o jego odpowiedzialności, członek zarządu poruszył kwestie związane z prawidłowością określenia wysokości zobowiązania spółki. Tylko w takiej sytuacji organ podatkowy jest zobowiązany do stosownej weryfikacji, nie ma zaś takiego obowiązku z urzędu. W świetle wyroku w sprawie C-277/24 możliwość podważenia ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych dokonanych przez organ podatkowy w ramach postępowania wobec spółki jest bowiem elementem prawa do obrony, wykazanie inicjatywy w tym względzie leży więc w gestii strony, a nie organu. Sąd w składzie orzekającym to stanowisko podziela.
Odnosząc powyższe wywody na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia [...] lipca 2020 r. określająca spółce B. T. w likwidacji w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do sierpnia 2018 r. wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu oraz ustalające dodatkowe zobowiązanie podatkowe (t. 1, k. 15-36). Skarżący miał możliwość zapoznania się z tą decyzją i podniesienia zastrzeżeń wobec ustaleń i wniosków w niej zawartych. Jedynym zarzutem jaki w toku postępowania dotyczącego jego odpowiedzialności jako osoby trzeciej został podniesiony, był zarzut naruszenia art. 70 § 1 O.p., tj. przedawnienia zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług. Zarzut ten został rozpoznany przez organ w zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił, że nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia (art. 70 § 4 O.p), bowiem zawiadomieniem z dniem [...] września 2020 r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P. B. [...] S.A. w W.. Zawiadomienie to wraz z dowodami jego doręczenia bankowi i spółce znajdują się w aktach sprawy (t. 1, k. 115-122). Zdaniem Sądu, organ prawidłowo uznał, że zobowiązania podatkowe za okresy wymienione w decyzji o odpowiedzialności skarżącego nie uległy przedawnieniu. Podkreślenia wymaga, że w skardze nie podniesiono już zarzutu naruszenia art. 70 § 1 O.p.
Szereg natomiast innych zarzutów związanych z niedołączeniem do akt sprawy dowodów zgromadzonych w postępowaniu prowadzonym w stosunku do spółki B. T. i brakiem możliwości oceny prawidłowości decyzji podatkowej wydanej wobec spółki podniesiono dopiero w skardze. Zarzuty te należy ocenić jako nieskuteczne, bo spóźnione. W postępowaniu w sprawie odpowiedzialności członka zarządu zarzuty te nie były podnoszone przez stronę, toteż organ podatkowy nie miał obowiązku odnieść się w decyzji co do zgodności z prawem określenia VAT spółce. Skoro zaś zarzuty te nie były i nie musiały być z urzędu przedmiotem oceny organu, to organowi podatkowemu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Stąd zarzuty uchybienia art. 116 § 1 O.p., art. 123 § 1 i art. 187 § 1 O.p. należy uznać za nieuzasadnione.
Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze wywody i wskazania Sądu zawarte w tym wyroku.
Ze wskazanych wyżej względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postanowiono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi (500 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) i opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).