Z powyższego wynika, że czynność organu dotującego polegająca na ustaleniu wysokości dotacji lub jej przekazaniu, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jak słusznie przy tym zauważył WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 310/20 samo przekazanie (wypłata) dotacji jest wynikiem pewnego procesu, w ramach którego najpierw dochodzi do ustalenia wysokości przysługującej danemu podmiotowi dotacji. Tak więc wypłata jest rezultatem określonego rodzaju kalkulacji, których zasady zostały sprecyzowane w przepisach prawnych Zatem czynność przekazania dotacji jest poprzedzona stosowaniem przepisów prawa, którego prawidłowość powinna podlegać kontroli sądu (por. też wyrok WSA w Białymstoku z dnia 17 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 53/21).
Przekazanie stronie przez Prezydenta Miasta dotacji oświatowej podlega kognicji sądu administracyjnego. Istotą sporu jest sposób obliczenia przekazanej dotacji. Przy czym do czynności tej nie stosuje się przepisów k.p.a., co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia 14 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 22/24 i z dnia 18 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 907/23; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 września 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 846/22).
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, przy czym zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany granicami skargi.
Na wstępie należy zauważyć, że skarga została wniesiona w terminie. Zgodnie
z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W rozpatrywanej sprawie należało przyjąć, że strona skarżąca powzięła powyższą wiedzę w związku z dokonaniem przez organ przelewu kwoty dotacji, który otrzymała w dniu [...] grudnia 2024 r. (k. 44-47 akt sądowych), stąd skarga wniesiona
w dniu [...] grudnia 2024 r. (data stempla pocztowego na kopercie) została złożona
z zachowaniem terminu ustawowego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 126/24).
Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że Gmina - M. G. ustaliła dotację dla Niepublicznego Przedszkola [...] w G. za grudzień 2024 r. na podstawie złożonej przez tę placówkę w dniu [...] grudnia 2024 r. "Informacji o faktycznej liczbie uczniów według stanu na pierwszy dzień miesiąca grudzień 2024 roku." Z informacji tej wynika, że do placówki tej uczęszczają uczniowie niepełnosprawni objęci kształceniem specjalnym, tj. słabosłyszący, upośledzeni umysłowo w stopniu lekkim,
z niepełnosprawnością sprzężoną, z autyzmem i z niepełnosprawnością ruchową. Organ wyliczył, że dotacja dla 158 uczniów nieposiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wynosi [...] zł. Natomiast dotacja dla uczniów niepełnosprawnych objętych kształceniem specjalnym wyniosła [...] zł, w tym na:
- [...] uczniów z wagą P77 – [...] zł ([...] x [...] zł),
- [...] uczniów z wagą P81 – [...] zł ([...] x [...] zł),
- [...] uczniów z wagą P82 - [...] zł ([...] x [...] zł).
Organ uwzględnił także wagę P90 - dopłatę dla [...] uczniów niepełnosprawnych ([...] zł) oraz wyrównanie dotacji za I-X 2024 r. w związku z aktualizacją podstawowej kwoty dotacji na 2024 r. ([...] zł). W sumie za grudzień 2024 r. skarżącym została wypłacona dotacja w kwocie [...]zł.
Należy zauważyć, że z załącznika do rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki
z dnia 8 grudnia 2023 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2024 r. (dalej: "rozporządzenie MEN") wynika, że waga:
- P77 = 9,500 dotyczy wychowanków ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych oraz dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi i z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, objętych odpowiednio wychowaniem i kształceniem specjalnym
w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego (na podstawie odpowiednio orzeczeń o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych albo o potrzebie kształcenia specjalnego) - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy - N77, i,
P81 = 2,900 dotyczy dzieci niewidomych, słabowidzących, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim
w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego (na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego) - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy - N81, i,
P82 = 3,600 dotyczy dzieci niesłyszących, słabosłyszących, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego (na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego) - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy - N82, i,
P90 = 0,092 dotyczy dzieci w przedszkolach niewchodzących w skład zespołu, niebędących przedszkolami specjalnymi, w których liczba dzieci wynosi powyżej 150
i nie przekracza 250 - N90, i.
Wyliczając wysokość dotacji oświatowej dla uczniów niepełnosprawnych organ ustalił miesięczną stawkę dotacji oświatowej dla poszczególnych wag w oparciu
o finansowy standard A podziału subwencji oraz wskaźnik korygujący Di, przyporządkował dzieci do danej wagi, uznając, że konkretna liczba uczniów może być przyporządkowana tylko do jednej wagi i tylko raz przyjęta jako podstawa obliczeń, a następnie przemnożył liczbę uczniów przez miesięczną stawkę dotacji oświatowej dla danej wagi. Ze sposobu obliczenia przez organ wysokości dotacji na uczniów niepełnosprawnych wynika, że Prezydent Miasta wyłączył możliwość sumowanie wag dotyczących uczniów (np. wagi P64 dla dzieci, które ukończyły 6 lat lub więcej w roku bazowym) z wagami dotyczącymi uczniów niepełnosprawnych.
W skardze strona podnosi, że uczeń niepełnosprawny w wieku 6 lat i więcej, będący uczniem przedszkola niepublicznego niebędącego przedszkolem specjalnym, zgodnie z art. 17 ust. 3 u.f.z.o., powinien otrzymywać dotację właściwą dla takiego ucznia w subwencji oświatowej na dany rok (a w więc z uwzględnieniem sumy wag przewidzianych na takiego ucznia w algorytmie podziału subwencji). Oznacza to, że przy wyliczaniu na takiego ucznia w 2024 r., oprócz wagi na niepełnosprawność, należy uwzględnić także wagę na 6 latka przedszkola P64=0,750.
Jako podstawę obliczenia dotacji na uczniów niepełnosprawnych organ
w odpowiedzi na skargę przywołał art. 17 ust. 3 u.f.z.o. oraz rozporządzenie MEN. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 17 ust. 3 u.f.z.o. niepubliczne przedszkole niebędące przedszkolem specjalnym niespełniające warunków, o których mowa w ust. 1, otrzymuje na każdego ucznia dotację z budżetu gminy w wysokości równej 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli, z tym że na ucznia niepełnosprawnego
w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy. Z przepisu tego wynika, że w przypadku ucznia dotacja dla przedszkola niepublicznego, niebędącego przedszkolem specjalnym i niespełniającego warunków z art. 17 ust. 1, wynosi 75% kwoty podstawowej dotacji dla przedszkoli. Natomiast w przypadku ucznia niepełnosprawnego ma być to kwota nie niższa niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy.
Zdaniem Sądu z art. 17 ust. 3 u.f.z.o. nie można wywnioskować, że sposób wyliczenia przez organ dotacji oświatowej na uczniów niepełnosprawnych jest prawidłowy. Z przepisu tego nie wynika bowiem w jaki konkretnie sposób i w oparciu
o jakie dane należy wyliczyć wysokość dotacji dla uczniów niepełnosprawnych. Takie informacje zawarte są w rozporządzeniu MEN. W załączniku do tego rozporządzenia znajduje się ponad 10 wzorów obliczeń, jednakże organ nie wskazał żadnego z nich.
W odpowiedzi na skargę odwołano się jedynie do tego rozporządzenia dla określenia wag przypisanym uczniom niepełnosprawnym. Brak jest natomiast przywołania konkretnej podstawy prawnej oraz normatywnych zasad przyjętych przez organ wyliczeń. Jest to szczególnie ważne z punktu widzenia spornego w sprawie zagadnienia, tj. czy możliwe jest łączenie wagi P-64 z wagami na uczniów niepełnosprawnych. Ogólne powołanie się na rozporządzenie MEN nie może prowadzić do uznania, że działanie organu było zgodne z prawem. Jeżeli w sprawie znajduje zastosowania któryś z wzorów zawartych w rozporządzeniu MEN, to organ powinien wskazać ten wzór i wyliczenie na jego podstawie kwoty dotacji.
Z powyższych względów nie jest wystarczające samo powołanie się przez organ na pismo Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia [...] kwietnia 2018 r., czy wyroki sądów administracyjnych.
Innymi słowy, niezwykle istotne jest uzasadnienie podjętej przez organ czynności, bowiem pozwala ono poznać motywy faktyczne, oraz – co ważne
w kontekście rozpatrywanej sprawy - także prawne, którymi kierował się on podejmując tę czynność. Obowiązek uzasadniania niedecyzyjnych rozstrzygnięć organów wykonujących administrację publiczną wynika z art. 41 ust. 2 lit. c) Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, a także z Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji z dnia 6 września 2001 r., który zasadę uzasadniania rozstrzygnięć formułuje w art. 18 (por. wyrok WSA w Poznaniu z 30 sierpnia 2023 r., III SA/Po 302/23; wyrok WSA
w Opolu z dnia 13 grudnia 2022 r., II SA/Op 202/22; wyrok WSA w Krakowie z dnia
14 grudnia 2023 r., III SA/Kr 1143/23). Pokreślenia też wymaga, że uzasadnienie pełni istotną rolę z punktu widzenia skuteczności kontroli sądowej rozstrzygnięcia administracyjnego (por. wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia
15 października 1987 r., w sprawie C-222/86). Sąd badając bowiem legalność podjęcia określonej czynności musi poznać motywy, które wpłynęły na takie, a nie inne załatwienie sprawy.
Wskazać też należy, że w załączniku do Rezolucji (77) 31 Komitetu Ministrów Rady Europy o ochronie jednostki przed aktami administracyjnymi, przyjętej w dniu
28 września 1977 r., stanowi się, że gdy akt administracyjny może godzić w prawa, wolności lub interesy, zainteresowany informowany jest o motywach, na których akt ten się opiera. Informacja taka udzielana jest czy to przez wskazanie motywów w akcie, czy też – na żądanie zainteresowanego – przez zakomunikowanie mu ich na piśmie
z rozsądnym terminie, przy czym przez akt administracyjny rozumie się każdy środek albo decyzję o charakterze indywidulanym, podjęte w wykonaniu kompetencji publicznej i mogących powodować bezpośrednie skutki dla praw, wolności lub interesów osób.
Nie można również nie zauważyć, że zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza wymóg wskazania przez organ podstawy prawnej dokonywanych czynności. Przepis ten wyraża zasadę praworządności, która jest podstawową zasadą funkcjonowania aparatu administracyjnego.
Brak podania w przedmiotowej sprawie konkretnej podstawy prawnej zaskarżonej czynności i wyjaśnienia tej podstawy (inaczej brak wskazania prawnych motywów działania) narusza powyższe wymogi przez organ dotujący i uniemożliwia Sądowi kontrolę legalności tej czynności, a także odniesienie się do zasadności zarzutów podniesionych w skardze.
Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze wywody i wskazania Sądu zawarte w tym wyroku. Organ obowiązany będzie bez zbędnej zwłoki ponownie przeanalizować wyliczenie dotacji dla strony skarżącej. W przypadku gdy organ uzna, że przekazanie tej dotacji nastąpiło w zaniżonej wysokości, to organ dokona wypłaty
w prawidłowej wysokości. Natomiast w sytuacji gdy organ uzna, że dotacja została przekazana w prawidłowej wysokości, to poinformuje o tym na piśmie stronę skarżącą, wskazując szczegółowo sposób wyliczenia dotacji z podaniem podstawy prawnej –
z odwołaniem się do przepisów ustawy i rozporządzenia MEN (w tym wskazania konkretnego algorytmu wyliczenia dotacji, jeżeli będzie przez organ stosowany).
Sąd zauważa, że potwierdzenie prawidłowości przekazania dotacji (doręczenie wyżej wymienionego pisma) będzie stanowiło czynność w rozumieniu art. 47 u.f.z.o., na którą stronie będzie przysługiwała skarga do sądu administracyjnego stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c p.p.s.a., Sąd stwierdził bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta przekazania dotacji w grudniu 2024 r. w części przypadającej na uczniów niepełnosprawnych objętych kształceniem specjalnym w wieku 6 lat i więcej, uczęszczających do Niepublicznego Przedszkola [...] w G.. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis sądowy (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (240 zł) i uiszczona opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (51 zł).
Należne pełnomocnikowi wynagrodzenie, w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 1964), miarkowano na podstawie art. 206 p.p.s.a., i przyznano w wysokości 240 zł. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał, że obniżenie wynagrodzenia jest uzasadnione, albowiem niniejsza sprawa jest jedną z wielu spraw zawisłych przed tut. Sądem o analogicznym stanie faktycznym
i prawnym, a wniesione przez pełnomocnika pisma procesowe są w swej istocie identycznej treści. Pełne wynagrodzenia z tytułu zastępstwa procesowego przyznano natomiast w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 820/24.