Uzasadnienie
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] czerwca 2025 r. działając na podstawie art. 42a ust. 1, art. 42b ust. 1, ust. 9, ust. 10 pkt 1, art. 42c ust. 1 pkt 1, art. 42c ust. 6, 13, art. 42d ust. 1, ust. 2 pkt 9, ust. 4-7, 10, 12, 17-19 oraz art. 42e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 146, ze zm.; dalej jako: ustawa
o świadczeniach), odmówił O. G. R. (dalej też jako: Skarżąca) przyznania zwrotu kosztów leków zakupionych w dniu [...] listopada 2024 r. w aptece działającej na terenie [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że w dniu [...] maja 2025 r. do Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ wpłynęło podanie Skarżącej z dnia [...] maja 2025 r. o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE lub EOG - na podstawie art. 42b ustawy o świadczeniach. Przedmiot złożonego podania stanowił zwrot kosztów leków zakupionych w [...] w dniu [...] listopada 2024 r. na łączną kwotę [...]EUR. Do wniosku załączono: fakturę nr [...] z dnia [...] listopada 2024 r., wystawioną przez aptekę [...] Str. 200, [...] M. wraz z potwierdzeniem jej opłacenia, receptę wystawioną w dniu [...] listopada 2024 r.
w placówce medycznej [...], [...] [...]
z siedzibą I. Str. 22, [...] [...], [...] oraz oświadczenie z dnia [...] maja 2025 r.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 42d ust. 2 pkt 9 ustawy o świadczeniach odmowa jest udzielana, jeżeli wniosek o zwrot kosztów został złożony po upływie terminu, o którym mowa w art. 42d ust. 12 tej ustawy, czyli w terminie 6 miesięcy od dnia wystawienia rachunku za świadczenie opieki zdrowotnej, którego on dotyczy. Podkreślił, że skoro wpływ do organu wniosku o zwrot kosztów z dnia [...] maja 2025 r. nastąpił w dniu [...] maja 2025 r., tj. po upływie terminu, w jakim Skarżąca mogłaby zrealizować prawo podmiotowe do zwrotu kosztów, wynikających z załączonego do wniosku rachunku wystawionego w dniu [...] listopada 2024 r., to tym samym wygasło prawo Skarżącej do otrzymania zwrotu kosztów z tytułu zakupu na terenie [...] wydawanych na receptę produktów leczniczych.
W złożonej skardze Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 8 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, ze zm.; dalej: k.p.a.) poprzez odstąpienie przez organ od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw na korzyść Skarżącej,
w tożsamych stanach faktycznych i prawnych, tj. w przypadku złożenia w terminie wniosku o zwrot kosztów poprzez nadanie wniosku zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., tj. w polskiej placówce pocztowej, co organ zrobił bez wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakiejkolwiek przyczyny odstąpienia od utrwalonej praktyki, co
w konsekwencji doprowadziło do utraty zaufania do decyzji organu, a więc naruszenia również art. 8 § 1 k.p.a.;
2) art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie przez organ na przełomie niemalże 9 lat, od kiedy Skarżąca rozpoczęła składanie wniosków o zwrot kosztów, o błędnym, według organu, składaniu wniosków poprzez składanie ich w terminie w polskiej placówce pocztowej, a następnie rozpatrywanie tych wniosków na korzyść Skarżącej poprzez przyznawanie zwrotu kosztów w maksymalnej kwocie zwrotu oraz braku jakiejkolwiek informacji w powyższym zakresie w uzasadnieniach wydanych decyzji;
3) art. 42d ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że sześciomiesięczny termin na złożenie wniosku o zwrot kosztów nie jest zachowany w przypadku nadania przesyłki ostatniego dnia terminu w polskiej placówce pocztowej, podczas gdy, wbrew twierdzeniom organu, ww. ustawa nie zawiera szczególnych regulacji dotyczących doręczeń pism strony postępowania w stosunku do postanowień k.p.a., w związku z czym art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. powinien mieć odpowiednie zastosowanie również w tym przypadku;
4) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie w ustaleniach organu faktu, że sprawy
z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego przynależą do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, a co za tym idzie naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nierówne potraktowanie jej sprawy w stosunku do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, do których stosuje się postanowienia k.p.a. o doręczeniach, w tym również art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.;
5) art. 7a § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy na niekorzyść Skarżącej, w sytuacji gdy organ, po dziewięciu latach rozstrzygania spraw na korzyść, powziął nieuzasadnione przez organ wątpliwości, co do treści normy prawnej, tj. zastosowania art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. do art. 42d ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach bez uprzedniego poinformowania jej o tych wątpliwościach;
6) art. 42d ust. 2 pkt f ustawy o świadczeniach poprzez wydanie decyzji odmawiającej przyznania jej zwrotu świadczeń opieki zdrowotnej będących świadczeniami gwarantowanymi, w sytuacji spełnienia przez nią wszystkich przesłanek zwrotu takich kosztów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia [...] września 2025 r. Skarżąca podtrzymała stanowisko zaprezentowane w skardze. Podkreśliła, że przyznanie się organu do tego, że przez 9 lat błędnie stosował prawo w sprawach skarżącej nie stanowi uzasadnienia do nagłej zmiany praktyki bez uprzedniego poinformowania o tym fakcie. Skarżąca wskazała, że biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy, nawet w przypadku uznania przez organ, że art. 42d ust. 12 ustawy o świadczeniach jest przepisem prawa materialnego i nie stosuje się do niego przepisów k.p.a., przedmiotowa decyzja powinna uwzględnić jej wniosek z pouczeniem o zmianie stanowiska organu na przyszłość.