2) art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 6 pkt 2 w zw. z art. 70 § 7 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez nieprawidłowe uznanie, iż [...] [...] Sp. z o.o. zobowiązane jest do zapłaty na rzecz Prezydenta M. G. kwoty [...]zł z tytułu pobrania w 2018 r. dotacji w nadmiernej wysokości, w sytuacji gdy w momencie doręczenia stronie decyzji SKO w T. z dnia [...] r. zobowiązanie objęte tą decyzją było przedawnione i nie doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia;
3) art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe obliczenie przez organ podatkowy podstawy należnej Skarżącej nadpłaty, wraz z odsetkami i przyjęcie, iż prawidłowo obliczona została nadpłata w kwocie [...]zł, zamiast kwoty [...]zł wraz z odsetkami liczonymi od dnia [...] r.
Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, alternatywnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) – dalej: "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja SKO w B. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta G. z dnia [...] r. określającą Skarżącej wysokość nadpłaty z tytułu dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu gminy-miasta G. pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie [...]zł.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
O uchyleniu zaskarżonej decyzji zdecydowały stwierdzone uchybienia przepisów postępowania.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasadę prawdy obiektywnej. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Stosownie do, stanowiących rozwinięcie powyższej zasady postępowania, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organ administracji publicznej jest więc na podstawie tych przepisów zobowiązany do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. W myśl zaś art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Z akt sprawy wynika, że Spółka pismem z dnia [...] r. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w kwocie [...]zł wraz z oprocentowaniem. Uzasadnieniem dla tego wniosku było uchylenie przez WSA w Bydgoszczy decyzji SKO w T. z dnia [...] r. decyzji określającej Skarżącej kwotę dotacji podlegającej zwrotowi jako pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie [...]zł. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest zatem kwestia stwierdzenia nadpłaty. Tożsamy do powyższego wniosek Spółka skierowała do Prezydenta G. pismem z dnia [...] r. Jednocześnie Prezydent G. postanowieniem z dnia [...] r. z urzędu wszczął wobec Spółki postępowanie w sprawie określenia wysokości nadpłaty z tytułu dotacji podlegającej zwrotowi. Postępowanie to zakończyło się wydaniem decyzji, którą Kolegium utrzymało w mocy decyzją będącą przedmiotem skargi w niniejszej sprawie.
Zatem organy, do których wpłynął wniosek o stwierdzenie nadpłaty z dnia [...] r. nie przeprowadziły w istocie rzeczy postępowania zainicjowanego tym wnioskiem. W aktach sprawy brak jakichkolwiek zebranych w tej sprawie dowodów, czy też jakichkolwiek innych informacji, że postępowanie takie w ogóle było prowadzone, i z jakim skutkiem. Wniosek strony został zignorowany. W miejsce tego organ I instancji wszczął postępowanie z urzędu i określił Spółce decyzją z dnia [...] r. wysokość nadpłaty w kwocie [...]zł. Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało jedynie, że "(...) W postępowaniu o stwierdzenie nadpłaty, w związku z którym wydana została decyzja wymiarowa za dany okres nie prowadzi się ponownie postępowania na okoliczność merytorycznej zasadności wniosku o nadpłatę. Decyzja w przedmiocie nadpłaty bądź jej braku jest wynikiem decyzji określającej wysokość dotacji podlegającej zwrotowi." Należy zauważyć, że powyższe stwierdzenie stanowi odwrócenie kolei rzeczy, gdyż w sprawie wcześniej doszło do zainicjowania postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty na skutek złożonego wniosku, w dalszej kolejności – po ponad roku – zaś organ wszczął postępowanie z urzędu w sprawie określenia wysokości nadpłaty. Wskazuje to na dowolne dobieranie przez organy trybu, w jakim prowadzone jest postępowanie administracyjne z pominięciem istotnych dla sprawy wskazanych wyżej okoliczności. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że nie było podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, gdyż toczyło się postępowanie o stwierdzenie nadpłaty z wniosku z dnia [...] r.
Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (pomijając już nawet, że została ona wydana w skautek wadliwie wszczętego postępowania) odwołuje się do dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie [...]zł wynikającej z decyzji Prezydenta G. z dnia [...] r., utrzymanej w mocy decyzją Kolegium z dnia [...] r., od której wniesiona skarga została oddalona wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia [...] r., sygn. akt I SA/Bd 631/24. Mając na uwadze fakt, że Skarżąca we wniosku z dnia [...] r. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w kwocie [...]zł wraz z oprocentowaniem w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę, o których mowa w art. 56 § 1 Ordynacji podatkowej, pobieranych od zaległości podatkowych od dnia powstania nadpłaty natomiast Prezydent G. po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości nadpłaty wydał w tym postępowaniu decyzję z dnia [...] r., w której określił Skarżącej wysokość nadpłaty z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości za 2018 r. w kwocie [...]zł z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika też, aby organ odniósł się do kwoty nadpłaty w wysokości wynikającej z wniosku z dnia [...] r., tj. [...] zł.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, zaskarżoną decyzję należało uchylić, ponieważ organ odwoławczy w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto wszczynając postępowanie z urzędu w przedmiocie określenia wysokości nadpłaty w czasie, gdy toczyło się w przedmiocie nadpłaty postępowanie zainicjowane wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty doszło do naruszenia art. 61 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Użycie w treści przepisu spójnika "lub", co oznacza, że wystąpienie którejkolwiek z okoliczności skutkuje spełnieniem dyspozycji uregulowanej tym przepisem. Wszczęcie postępowania o stwierdzenie nadpłaty na wniosek strony, co niewątpliwie miało miejsce na postawie wniosku z dnia [...] r., wykluczało zatem późniejsze wszczęcie postępowania w tym zakresie z urzędu postanowieniem z dnia [...] r.
Na marginesie wskazać należy, choć uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, a co za tym idzie nie stanowiło przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji, że organ I instancji w wydanych postanowieniach o wszczęciu postępowania z urzędu z dnia [...] r. oraz o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego z dnia [...] r. błędnie powołał przepisy procesowe Ordynacji podatkowej jako element podstawy prawnej tych postanowień. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, do spraw dotyczących należności nią nieuregulowanych, m.in. z tytułu kwot dotacji podlegających zwrotowi (por. art. 60 pkt 1), stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Powołane w powyższych postanowieniach przepisy Ordynacji podatkowej nie zostały ujęte w jej dziale III – w przeciwieństwie np. do przepisów dotyczących nadpłat – stąd w tym zakresie zastosowanie mogłyby znaleźć odpowiednie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona przez Sąd polega m.in. na skonfrontowaniu wydanego przez organ rozstrzygnięcia i prowadzonego w tym przedmiocie postępowania z ustaleniami udokumentowanymi w aktach sprawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd w istocie nie miał takiej możliwości, a jednocześnie nie jest jego rolą zastępowanie organów w tym zakresie. To wszystko sprawia, że opisanej sytuacji należy uznać nie jest możliwe skontrolowanie zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Z uwagi na stwierdzone naruszenia przepisów postępowania, odniesienie się przez Sąd do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze na tym etapie postępowania jest przedwczesne.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko wyrażone w niniejszym wyroku. Zgromadzi kompletny materiał dowodowy pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie oraz dokona w ramach przeprowadzonego postępowania jego wnikliwej oceny, odnosząc się w wydanej po jego zakończeniu decyzji do wszystkich istotnych okoliczności sprawy i przedstawi jej wyniki w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom przewidzianym w obowiązujących przepisach.
Z przedstawionych wyżej powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2, art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.).
T. Wójcik U. Wiśniewska H. Adamczewska-Wasilewicz