Uzasadnienie
W złożonym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej (po jego uzupełnieniu na wezwanie organu) M. G. (dalej także jako: "Skarżąca", "Wnioskodawczyni") podała, że [...] września 2023 r. zawarła z [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. P. warunkową umowę sprzedaży 17.371 akcji zwykłych imiennych w kapitale zakładowym [...] S.A. (dawniej [...] S.A.) z siedzibą w T. o wartości nominalnej [...] złoty każda i łącznie o wartości nominalnej [...] zł. Warunkowy charakter umowy wynikał z faktu, że na mocy ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego ww. akcje objęte były prawem pierwokupu przysługującym Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa (dalej także jako: "KOWR"). Cena za jedną akcję wynosiła [...] zł. Łączna cena za akcje wyniosła [...] zł. Jednocześnie – wraz z umową warunkową sprzedaży akcji – w tym samym dniu, tj. [...] września 2023 r., Wnioskodawczyni zawarła umowę cesji wierzytelności ze spółką [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. w kwocie [...]zł, tj. w kwocie wynikającej z umowy sprzedaży akcji. Cenę sprzedaży wierzytelności ustalono w umowie na kwotę [...]zł, stanowiącą równowartość iloczynu ilości akcji i kwoty [...]zł za każdą akcję [...] S.A. Zawarcie umowy cesji było warunkiem koniecznym do podpisania warunkowej umowy sprzedaży akcji. Bez umowy cesji nie doszłoby do podpisania umowy sprzedaży akcji. W umowie cesji wierzytelności wskazano, że cena sprzedaży zostanie pomniejszona o podatek dochodowy w kwocie [...]zł, który zostanie rozliczony przez kupującego. W umowie cesji określono również, że kupujący w ustawowym terminie wystawi PIT-11 i prześle go sprzedającemu i że kupujący zapłaci na rzecz sprzedającego kwotę [...]zł, stanowiącą cenę sprzedaży pomniejszoną o pobraną zaliczkę na podatek dochodowy. W umowie tej zawarto też punkt, w którym sprzedający umocowuje kupującego do dokonywania w imieniu sprzedającego wszelkich innych czynności prawnych i faktycznych niezbędnych bądź przydatnych do wykonania umowy. Podobnej treści punkt był zawarty w warunkowej umowie sprzedaży akcji, zawartej jednocześnie z umową cesji wierzytelności.
Skarżąca w dniu [...] stycznia 2024 r. otrzymała przelew w kwocie [...]zł z tytułu umowy cesji wierzytelności. W okresie od dnia zawarcia ww. umowy, tj. od [...] września 2023 r. do dnia otrzymania przelewu, tj. do [...] stycznia 2024 r. Wnioskodawczyni nie otrzymała żadnych informacji dotyczących zawartych umów. W lutym br. otrzymała wystawiony przez [...] sp. z o.o. PIT-11 z wykazanym przychodem [...] zł i pobraną zaliczką na podatek dochodowy w kwocie [...]zł oraz PIT-8C wystawiony przez [...] S.A. z wykazanym przychodem w kwocie [...]zł. Skarżąca [...] marca 2025 r. złożyła deklarację PIT-37, w której wykazała przychód z tytułu sprzedaży wierzytelności w kwocie [...]zł i podatek z tego tytułu w kwocie [...]zł. Podała, że ma przygotowany również PIT-38 z wykazanym przychodem "0" zł, który zamierza złożyć w najbliższych dniach w urzędzie skarbowym w I.. Do zeznania zostanie załączone wyjaśnienie, w którym powołuje się na interpretacje skutków podatkowych dotyczących podatku PIT od jednoczesnego zbycia akcji i cesji wierzytelności z tego tytułu, które zostały zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. akt II FSK 38/21, a także w interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2023 r., nr [...], wydanej w identycznym stanie faktycznym i prawnym. Skarżąca dodatkowo podała, że jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, mającą miejsce zamieszkania na terenie Polski. Akcje, które zostały przez nią zbyte, objęła po zmarłym ojcu W. K. w wyniku dziedziczenia. Akcje te ojciec otrzymał nieodpłatnie jako akcje pracownicze z tytułu wieloletniej pracy w [...].
Na tle przedstawionego stanu faktycznego Strona postawiła następujące pytania:
1. W jaki sposób powinna rozliczyć przychód od jednoczesnego zbycia akcji i cesji wierzytelności z tytułu tego zbycia?
2. Czy prawidłowe jest stanowisko, że przychód wykazany w PIT-8C w kwocie [...]zł, z uwagi na dokonaną przez Skarżącą cesję wierzytelności na rzecz innego podmiotu, nie stanowi dla niej przychodu podlegającego opodatkowaniu z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych w myśl art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 163 ze zm.; dalej także jako: "u.p.d.o.f.")?
3. Czy składane przez Skarżącą deklaracje podatkowe: PIT-37 z wykazanym przychodem [...] zł i podatkiem [...] zł oraz PIT-38 z wpisanym przychodem [...] zł prawidłowo rozliczają podatek dochodowy od jednoczesnego zbycia akcji i cesji wierzytelności z tego tytułu?
Zdaniem Skarżącej, rozliczenie przychodu od jednoczesnego zbycia akcji i cesji wierzytelności powinno nastąpić przez złożenie deklaracji PIT-37 z wykazanym przychodem z tytułu sprzedaży (cesji) wierzytelności w kwocie [...]zł i naliczonym podatkiem dochodowym w kwocie [...]zł oraz deklaracji PIT-38 z wykazanym w polu 20 przychodem w kwocie [...]zł. W opinii Wnioskodawczyni, rozliczenie powyższe jest prawidłowe. Zdaniem Skarżącej, kwota [...]zł wykazana w PIT-8C, z uwagi na dokonaną przez nią cesję wierzytelności na rzecz innego podmiotu ([...] sp. z o.o. z siedzibą w W.), nie stanowi dla Wnioskodawczyni przychodu podlegającego opodatkowaniu z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych w myśl art. 17 ust.1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f.
Interpretacją indywidualną z dnia [...] lipca 2025 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej także jako: "DKIS") stwierdził, że stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe w zakresie wykazania przychodu (dochodu) z cesji wierzytelności w zeznaniu podatkowym składanym za 2024 rok oraz nieprawidłowe w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w analizowanym stanie faktycznym doszło do następujących czynności i zdarzeń: Skarżąca zawarła warunkową umowę sprzedaży akcji; zawarła umowę w sprawie odpłatnej cesji wierzytelności wynikającej z ww. umowy; uzyskała należność z tytułu przeniesienia swoich praw do należności wynikającej z warunkowej umowy sprzedaży; KOWR, jako podmiot uprawniony do pierwokupu akcji, nie skorzystał z tego prawa; w realizacji umowy sprzedaży akcji Skarżąca przeniosła ich posiadanie na rzecz [...] sp. z o.o.; Skarżąca nie uzyskała należności za sprzedaż akcji, ponieważ przysługiwała ona już cesjonariuszowi ([...] sp. z o.o.). W opisanej sytuacji doszło zatem do dwóch odrębnych czynności prawnych, w których Skarżąca uczestniczyła, tj.: do sprzedaży akcji oraz do odpłatnego przeniesienia wierzytelności dotyczącej umowy sprzedaży.
Organ stwierdził, że na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pierwsza z tych czynności podlega regulacjom art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f. - generuje przychody z kapitałów pieniężnych, które podlegają opodatkowaniu w trybie art. 30b u.p.d.o.f. Przychód Skarżącej z odpłatnego zbycia akcji powstał w momencie przeniesienia na nabywcę własności akcji (art. 17 ust. 1ab pkt 1 u.p.d.o.f.). W analizowanym przypadku przeniesienie własności akcji było możliwe dopiero z chwilą, gdy wyjaśniła się kwestia braku skorzystania przez KOWR z prawa pierwokupu (dopiero z chwilą uzyskania oświadczenia KOWR o rezygnacji z tego prawa Skarżąca wiedziała, kto ostatecznie będzie kupującym akcje) i – z uwagi na imienny charakter akcji – nastąpiło w dniu przeniesienia akcji na [...] sp. z o.o. Dla powstania tego przychodu po stronie Skarżącej nie miało znaczenia, czy faktycznie otrzymała środki ze sprzedaży akcji. W sytuacji Wnioskodawczyni wartość akcji określona w warunkowej umowie sprzedaży akcji zawartej przez Skarżącą z [...] sp. z o.o. wynosiła [...] zł za akcję. W wyniku rezygnacji KOWR z prawa pierwokupu doszła do skutku umowa przenosząca własność akcji na nabywcę. Przychodem Skarżącej ze sprzedaży akcji jest zatem cena ich zbycia wynikająca z umowy sprzedaży ([...]). Dochodem ze sprzedaży akcji jest nadwyżka ww. przychodu nad kosztami uzyskania przychodów. W analizowanym przypadku nie ma zastosowania art. 22 ust. 1f u.p.d.o.f. – Skarżąca nie objęła akcji za wkład niepieniężny. Opisana sytuacja nie mieści się również w zakresie zastosowania art. 23 ust. 1 pkt 38c u.p.d.o.f., bowiem Wnioskodawczyni nie uzyskała własności akcji w wyniku tzw. wymiany udziałów (akcji).
W zakresie możliwości rozpoznania kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. organ stwierdził, że analiza tej kwestii wymaga rozważenia, czy Skarżąca poniosła "wydatki na objęcie lub nabycie akcji". W stanie faktycznym sprawy, wobec braku poniesienia wydatków na nabycie akcji, Skarżąca powinna wykazać do opodatkowania dochód odpowiadający przychodowi. Dochód ze sprzedaży akcji podlega opodatkowaniu w trybie art. 30b u.p.d.o.f. i powinien zostać wykazany przez Skarżącą w zeznaniu PIT-38 za 2024 rok (jednak nie w wartości "zerowej", a w wysokości ceny zbycia akcji wynikającej z umowy sprzedaży).
Odnosząc się do drugiej z czynności dokonanych przez Skarżącą, tj. odpłatnego przeniesienia wierzytelności wynikających z warunkowej umowy sprzedaży akcji, organ stwierdził, że czynność ta jest źródłem przychodów z praw majątkowych (art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 18 u.p.d.o.f.). Przedmiotowa wierzytelność stanowiła bowiem zbywalne prawo majątkowe. Zasady ustalania wartości przychodu z odpłatnego zbycia praw majątkowych określa art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f. Na mocy wskazanego przepisu przychodem Skarżącej ze zbycia wierzytelności jest wartość tej wierzytelności, określona w umowie jej sprzedaży ([...]), pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia (w treści wniosku nie wskazano na fakt poniesienia przez Wnioskodawczynię tego rodzaju kosztów). Przychód ten powstał w momencie otrzymania (postawienia do dyspozycji Skarżącej jako cedenta) środków pieniężnych z tytułu przeniesienia na rzecz [...] sp. z o.o. wierzytelności wynikającej z umowy dotyczącej zbycia akcji.
W zakresie odliczenia kosztów uzyskania przychodu przy odpłatnym przeniesieniu wierzytelności organ wskazał, że przedmiotowa wierzytelność powstała po stronie Skarżącej w wyniku zawarcia warunkowej umowy sprzedaży akcji – jest to tzw. wierzytelność własna. W przypadku tego rodzaju wierzytelności trudno mówić o kosztach poniesionych przez podatnika w celu osiągnięcia przychodów z jej zbycia. Co prawda powstanie przedmiotowej wierzytelności było wynikiem zawarcia przez Skarżącej umowy zobowiązującej ją do przeniesienia własności akcji, nie można jednak mówić o obiektywnym związku przyczynowym pomiędzy przeniesieniem własności akcji na nabywcę a uzyskaniem przychodu z tytułu cesji wierzytelności wynikającej z warunkowej umowy sprzedaży. Ustawodawca natomiast dopuszcza w określonych przypadkach możliwość zaliczenia do kosztów podatkowych straty z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności. Jeżeli należność z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności jest niższa od wartości wierzytelności zaliczonej uprzednio na podstawie art. 14 u.p.d.o.f. do przychodów należnych, podatnik jest uprawniony do rozpoznania kosztów uzyskania przychodów ze zbycia tej wierzytelności – w wartości ustalonej na zasadach wskazanych w art. 23 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.f. W analizowanym przypadku Wnioskodawczyni nie dokonała odpłatnego zbycia wierzytelności uprzednio zarachowanej przez nią na podstawie art. 14 u.p.d.o.f. jako przychód należny. Wobec tego nie przysługuje jej uprawnienie do rozpoznania kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.f. A contrario, z treści tego przepisu wynika brak możliwości rozpoznania przez Skarżącą straty z odpłatnego zbycia przedmiotowej wierzytelności dla celów jej rozliczeń podatkowych. Wobec powyższego wartość dochodu z odpłatnego zbycia wierzytelności będzie odpowiadać wartości przychodu uzyskanego z tego tytułu. Dochód ten podlega opodatkowaniu na tzw. zasadach ogólnych.