Zdaniem organu zarzut naruszenia art. 6 oraz art. 7 w związku z art. 77 k.p.a. również nie ma uzasadnionych podstaw. Ponadto w sprawie nie mają zastosowania art. 103 ust. 1 w związku z art. 99 ustawy o podatku od towarów i usług, stąd nie mogło dojść do ich naruszenia.
W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie prawidłowego stanu prawnego przewidzianego obowiązującymi przepisami prawa zarzucając:
- wydanie przez DIAS w B. postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. w przedmiocie przysądzenia własności nieruchomości, w sytuacji gdy obecnie toczą się postępowania skargowe przed WSA w Bydgoszczy w zakresie postanowień DIAS w B. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika z dnia [...] października 2023 r., o przybiciu nieruchomości, jak również stwierdzające uchybienie do złożenia zażalenia na postanowienie o przybiciu z dnia [...] października 2023 r.;
- naruszenie przepisów postępowania – art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez całkowicie dowolną a tym samym błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, jak również twierdzeń podniesionych przez Skarżącego, co doprowadziło do wydania orzeczenia niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym, rażąco naruszając interes prawny Skarżącego, jak również narażając interes Skarbu Państwa;
- błędnego przyjęcia, iż Skarżący nie ma prawa podnosić na obecnym etapie postępowania wadliwości decyzji administracyjnych oraz czynności egzekucyjnych podejmowanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś., argumentując to tym, iż termin do zaskarżenia tytułów wykonawczych minął bezskutecznie; brak obiektywnej oceny ze strony DIAS, co prowadzi w dalszym ciągu do naruszania praw Skarżącego, który faktycznie dłużnikiem w niniejszym postępowaniu nie jest, a tytuły wykonawcze wydane przeciwko niemu, zostały doręczone byłemu pełnomocnikowi Skarżącego – radcy prawnemu T. R., który to uchybiając kodeksowi etyki radcy prawnego, działając wbrew interesom klienta, nie poinformował go o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu, jak również nie wniósł środka odwoławczego od otrzymanych tytułów wykonawczych poświadczających w swej treści nieprawdę – tym samym nie istnieje przesłanka prawna do prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko Skarżącemu;
- naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 27 w zw. z art. 110c u.p.e.a. w zw. z art. 103 ust 1 w zw. z art. 99 ustawy o podatku od towarów i usług przez zajęcie nieruchomości Skarżącego i prowadzenie egzekucji w tym zakresie, na podstawie nieważnych z mocy prawa tytułów wykonawczych;
- naruszenia przepisów postępowania – art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. przez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy mających dla niej kluczowe znaczenie i całkowicie dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co w efekcie doprowadziło do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a to zasady prawdy obiektywnej, praworządności oraz słusznego interesu obywateli;
- przeprowadzenia licytacji w dniu [...] października 2023 r. w sposób rażąco naruszający prawa Skarżącego, uniemożliwiając mu przy tym skutecznie prawo do wniesienia zarzutów i zażaleń w trakcie w/w licytacji z nieruchomości, co doprowadziło do niekorzystnego rozporządzenia mieniem stanowiącym własność Skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana przez sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, albowiem przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W myśl zaś art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd, że naruszono prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszono prawo dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ewentualnie w przypadku stwierdzenia innego naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b oraz lit. c p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (dotyczącego skargi na interpretację przepisów prawa podatkowego, opinię zabezpieczającą i na odmowę wydania opinii zabezpieczającej). Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.
Granice kontroli w niniejszej sprawie wyznaczyło postanowienie DIAS z [...] marca 2024r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z [...] listopada 2023r. o przyznaniu własności nieruchomości nabywcy licytacyjnemu. Kontrolując zaskarżone postanowienie według podanych kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy zgodne z prawem jest postanowienie w przedmiocie przyznania własności nieruchomości dla której Sąd Rejonowy w Ś. prowadzi księgę wieczystą numer [...] .
Skarżący kwestionując zaskarżone postanowienie wskazywał, że:
– organ przedwcześnie wydał zaskarżone postanowienie albowiem toczą się postepowania skargowe przed WSA w Bydgoszczy w zakresie postanowień o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia o przybiciu nieruchomości jak również stwierdzające uchybienie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie o przybiciu;
– tytułu wykonawcze będące podstawą prowadzonej egzekucji wystawione zostały w sposób sprzeczny z art. 27 u.p.e.a.;
– nieprawidłowo wystawione tytuły wykonawcze skutkują nieważnością postępowania egzekucyjnego.
Organ odpowiadając na argumenty Strony stwierdził, że nie mogą one stanowić przedmiotu rozpoznania w ramach postępowania dotyczącego przyznania własności, gdyż wykraczają poza granice rozpatrywanej sprawy. W postępowaniu dotyczącym rozpatrzenia zażalenia na postanowienie o przyznaniu własności, organ bada jedynie czy zostały spełnione przesłanki określone w art. 112b § 1 u.p.e.a., warunkujące wydanie takiego rozstrzygnięcia. Organ podkreślił, że zagadnienia wskazane w treści zażalenia (a następnie powtórzone w skardze) nie mogą być przedmiotem oceny na obecnym etapie postępowania egzekucyjnego z nieruchomości.
W zaistniałym sporze, zdaniem Sądu, rację należy przyznać organowi.
Na wstępie podkreślić należy, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrwaliła się zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia w ramach tego postępowania. Ma ona zapobiegać powielaniu środka zaskarżenia i komplikacjom wynikającym z uruchomienia różnych trybów ochrony interesu jednostkowego w tej samej co do przedmiotu sprawie. Środki różnią się bowiem między sobą z uwagi na przedmiot, którego mogą dotyczyć, kategorię podmiotów, którym przysługują, termin przewidziany do ich wniesienia, wymogi formalne, właściwość i kompetencje organu władnego rozpoznać konkretny środek, a w konsekwencji - charakter postępowania, jakie wywołuje wniesienie środka zaskarżenia (por. M. Romańska, Skarga na czynności organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz na przewlekłość administracyjnego postępowania egzekucyjnego, (w:) System egzekucji administracyjnej, red. J. Niczyporuk, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 535-557; R. Hauser, M. Wierzbowski, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Warszawa 2021, str. 742). Pogląd ten został również powszechnie zaakceptowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyroki NSA z: 28 lutego 2025 r., III FSK 1467/23; 24 października 2014 r., II GSK 1377/13; 23 listopada 2021 r., III FSK 314/21 i III FSK 330/21; wyroki: WSA w Gdańsku z 13 lipca 2021 r., I SA/Gd 384/21 i z 19 października 2021 r., I SA/Gd 183/21; WSA w Szczecinie z 17 listopada 2021 r., I SA/Sz 567/21, czy WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 16 stycznia 2020 r., I SA/Go 707/19). Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie. Jest to szczególnie widoczne w przypadku egzekucji z nieruchomości, gdzie poszczególne czynności opisane w odrębnych, kolejno po sobie następujących przepisach, nie tylko opisują sposób ich podejmowania, ale także w przypadku każdej z nich wskazują na przysługujące odrębne środki zaskarżenia. Tak jest również w przypadku zaskarżonego postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości, która to czynność egzekucyjna jest przedmiotem niniejszej sprawy zawisłej przed tut. Sądem.
Zakończenie każdego z etapów, co do zasady, wiąże się z zamknięciem drogi do kwestionowania czynności w nim podejmowanych. Wobec tego, zarzuty adresowane wobec przyznania własności nie mogą odnosić się do wcześniejszych faz postępowania dotyczących m.in. wszczęcia postepowania egzekucyjnego czy wydania postanowienia o przybiciu. W konsekwencji, podnoszone przez Skarżącego kwestie, jak słusznie wyjaśnił organ, nie mogą być już przedmiotem rozstrzygania w postępowaniu w przedmiocie przyznania własności. Tym samym podnoszone w zażaleniu na postanowienie inne okoliczności (kwestie) niż dotyczące przyznania własności, a obejmujące, prawidłowość wystawienia tytułów wykonawczych czy prawidłowość postanowienia o przybiciu wykraczają poza przedmiot postępowania, którego zakres określają przepisy oddziału 8, rozdziału 7, działu II ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Z wskazanych wyżej powodów nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 27 w zw. z art. 110c u.p.e.a.w zw. z art. 103 ust. 1 i art. 99 ustawy o podatku od towarów i usług.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 111n u.p.e.a. organ egzekucyjny odmawia przybicia, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcie skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdza naruszenie przepisów postepowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji albo, jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie (§ 1). Organ egzekucyjny odmawia przybicia również wtedy,
gdy postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu. Zgodnie z kolei z przepisem art. 111r § 2 u.p.e.a. na postanowienie organu egzekucyjnego co do przybicia przysługuje zażalenie. Z akt niniejszej sprawy wynika, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z [...] października 2023r. o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta doręczono Skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. dnia [...] października 2023r., jako ostatniemu z podmiotów uprawnionych do jego zaskarżenia. Siedmiodniowy termin do skutecznego złożenia zażalenia na to postanowienie przypadł na [...] listopada 2023r., tj. dzień ustawowo wolny od pracy. Natomiast, jak wynika z art. 57 § 4 k.p.a. , jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Zatem, jako dzień upływu terminu do wniesienia zażalenia, organ prawidłowo przyjął, dzień następny po [...] listopada 2023r., który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą, czyli [...] listopada 2023r. W tym terminie Skarżący nie wniósł zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego o udzieleniu przybicia, które stało się ostateczne [...] listopada 2023r. W tym miejscu wskazać jeszcze należy, że wniosek Strony o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia został rozpatrzony odmownie postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] lutego 2024r. Wobec powyższego, postanowieniem z [...] lutego 2024r. DIAS stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z [...] października 2023r. o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta. Zasadnie zatem organ wskazał, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że postanowienie o udzieleniu przybicia nie utraciło przymiotu ostateczności, bowiem termin do skutecznego wniesienia zażalenia na to postanowienie nie został przywrócony.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazane jest przytoczenie przepisów prawa mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z art. 112 § 1 u.p.e.a. z chwilą, gdy postanowienie o przybiciu stało się ostateczne, organ egzekucyjny wzywa licytanta, który uzyskał przybicie, aby w terminie 14 dni od otrzymania wezwania złożył do depozytu organu egzekucyjnego cenę nabycia z potrąceniem wadium złożonego w gotówce. Na wniosek nabywcy organ egzekucyjny może wyznaczyć dłuższy termin uiszczenia ceny nabycia, nieprzekraczający jednak 3 miesięcy. Stosownie zaś do art. 112b § 1 u.p.e.a., jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia albo postanowienie o ustaleniu ceny nabycia stało się ostateczne i jednostka lub osoba, o których mowa w art. 110n, uregulowała całą cenę nabycia, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przyznaniu własności. Podkreślić należy, że przepis art. 112b § 1 u.p.e.a. wyznacza granice rozpatrywanej sprawy, które powinny być respektowane przez sąd administracyjny. Należy również wskazać, że norma postępowania zawarta w art. 112b § 1 u.p.e.a. ma charakter ius cogens, tj. przepisu bezwzględnie obowiązującego jego adresata (tutaj: organu egzekucyjnego), co oznacza, że organ egzekucyjny jest związany tą normą w sytuacji wystąpienia stanu faktycznego zakreślonego tym przepisem. Zawarta w art. 112b § 1 u.p.e.a. norma nakazuje organowi egzekucyjnemu w przypadku, jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia, wydać postanowienie o przyznaniu własności (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 12 kwietnia 2023r., I SA/Gd 1362/22; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 17 lutego 2021r., I SA/Sz 849/20). Z przywołanych regulacji wynika wprost, że przesłankami, które muszą wystąpić łącznie, aby doszło do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości są: wydanie ostatecznego postanowienia o przybiciu oraz uregulowanie całej ceny nabycia przez licytanta (por. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 25 maja 2022 r., I SA/Gl 260/22).
W tym miejscu należy odnieść się do kwestii, podniesionej również w skardze, tj. zaskarżenia przez Stronę postanowień o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z [...] października 2023r. o udzieleniu przybicia oraz na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z [...] października 2023r. Skargi na wskazane postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zostały oddalone wyrokami tut. Sądu z dnia 05 listopada 2024r. sygn. akt I SA/Bd 290/24 i z dnia 26 listopada 2024r. sygn. akt I SA/Bd 291/24.
W orzecznictwie wskazuje się, że złożenie skargi do sądu administracyjnego na ostateczne postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w toku egzekucji, czy też skarg kasacyjnych od wydanych wyroków, czy też skarg na decyzje wymiarowe, nie stanowi przesłanki negatywnej dla wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 22 sierpnia 2018 r., I SA/Lu 310/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach z 25 maja 2022 r., I SA/Gl 259/22). Ustawodawca w przepisie art. 112b § 1 u.p.e.a. wyraźnie wskazuje na ostateczność, a nie prawomocność postanowienia o przybiciu. Chodzi przy tym o "ostateczność aktu" w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (art. 16 § 1 k.p.a. stosowanego poprzez art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym), a nie o "ostateczne rozstrzygnięcie" w sensie potocznym (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 22 sierpnia 2018 r., I SA/Lu 310/18). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 września 2016r., I OSK 1152/16, jednoznacznie wskazał różnice pomiędzy decyzją ostateczną a decyzją "prawomocną". Decyzją ostateczną jest - zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. - decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że walor decyzji ostatecznej uzyskuje każda decyzja wydana przez organ odwoławczy w administracyjnym toku instancji w związku z rozpoznaniem środka prawnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji, co ma zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie, bowiem Strona w rozpoznawanej sprawie korzystała z przysługujących jej środków odwoławczych w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o przybiciu. Decyzja ostateczna uzyskuje natomiast walor decyzji prawomocnej bądź to po upływie terminu do zaskarżenia decyzji ostatecznej do sądu administracyjnego, bądź po prawomocnym odrzuceniu lub oddaleniu skargi przez sąd administracyjny na decyzję ostateczną. Powyższe, poprzez art. 18 u.p.e.a., dotyczy także postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym. Chodzi tu oczywiście o ostateczność aktu w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (tj. art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.).
Powtórzyć należy, że Sąd w niniejszej sprawie nie ma możliwości dokonania badania prawidłowości całego postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącego, zgodnie bowiem z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Granice sprawy wyznacza zaskarżony przez stronę akt (w tym przypadku postanowienie organu egzekucyjnego wydane w przedmiocie przyznania własności nabywcy licytacyjnemu).
Mając na uwadze powyższe za bezzasadne należy również uznać zarzuty skargi w kwestii naruszenia przepisów kodeksu postepowania administracyjnego czy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wydanie kwestionowanych postanowień poprzedzone zostało dokładnym wyjaśnieniem okoliczności istotnych dla sprawy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.), co znalazło odzwierciedlenie w sporządzonych uzasadnieniach tychże postanowień. Do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, których rozumienie organy przedstawiły w wydanych rozstrzygnięciach. W ocenie Sądu organy działały zatem w niniejszej sprawie w oparciu o przepisy prawa.
Reasumując, Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia, czy poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, z obrotu prawnego.
Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.