Wyrok WSA z dnia 10 grudnia 2025, sygn. I SA/Bd 560/25

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego

w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) – dalej: "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – podobnie jak pozostałe wyroki sądów administracyjnych przywołane w dalszej części uzasadnienia). Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym

w składzie trzech sędziów. Z powyższych względów nie zachodziły podstawy do przeprowadzenia rozprawy.

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności

z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] września 2025 r., którym to na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 O.p. stwierdzono niedopuszczalność odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia [...] maja 2025 r.

w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2021 r. oraz ustalenia kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2021 r.

Mając na uwadze powyższe, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Tak więc, wniesienie odwołania przed rozpoczęciem biegu terminu do dokonania tej czynności jest przedwczesne i nie wywołuje skutków prawnych. Zgodnie bowiem z treścią art. 212 O.p. organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Przepis ten określa zatem moment, w którym decyzja wchodzi do obrotu prawnego. Jest nim chwila doręczenia decyzji stronie. Od tego momentu decyzja wiąże organ podatkowy, który ją wydał, oraz stwarza określone w niej uprawnienia i obowiązki o charakterze procesowym i materialnym (zob. Babiarz Stefan i in., Komentarz do art. 212 Ordynacji podatkowej, źródło Lex). To właśnie od chwili doręczenia decyzji, jak to wynika z ww. art. 223 § 2 pkt 1 O.p., rozpoczyna bieg termin do wniesienia odwołania. A zatem, tak długo, jak decyzja nie zostanie skutecznie doręczona stronie, nie wywiera żadnych skutków materialnych

i procesowych. Innymi słowy, samo wydanie decyzji nie tworzy po stronie skarżącego żadnych obowiązków i nie ma wpływu na jego sytuację prawną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 3335/16).

Stosownie natomiast do treści art. 228 § 1 pkt 1 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne (art. 228 § 2 O.p.). W orzecznictwie podkreśla się, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przesłanek o charakterze przedmiotowym i podmiotowym. Do przesłanek o charakterze przedmiotowym zalicza się m.in. zaskarżenie aktu, który nie jest decyzją w rozumieniu przepisów O.p. czy wniesienie odwołania od decyzji, która nie została skutecznie doręczona stronie. Natomiast do przesłanek niedopuszczalności odwołania o charakterze podmiotowym należy niezdolność odwołującego się do czynności prawnych czy oczywisty brak legitymacji odwoławczej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gliwicach z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. IV SA/Gl 24/18).

Wyjaśnić należy, że wstępnym stadium postępowania odwoławczego jest ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne. Jedną z przyczyn niedopuszczalności odwołania jest brak wejścia decyzji do obrotu prawnego. W konsekwencji, wniesione przez podatnika odwołanie od decyzji niedoręczonej nie może odnieść skutku w postaci jego rozpoznania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2023 r., sygn. akt III FSK 2929/21).

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, zauważyć należy, że jedyny członek zarządu skarżącej Spółki w związku ze skazaniem za przestępstwo określone

w Rozdziale XXXV Kodeksu Karnego wyrokiem z [...] stycznia 2025 r. utracił zdolność do pełnienia swojej funkcji z chwilą uprawomocnienia się wyroku tj. [...] lutego 2025 r. Od tego momentu występował brak organu uprawnionego do reprezentowania Spółki. Zgodzić się należy z organem, że w takiej sytuacji, stronie skarżącej nie mogła być skutecznie doręczona żadna korespondencja. W konsekwencji nie nastąpiło prawnie skuteczne doręczenie decyzji organu I instancji, a tym samym nie nastąpiło wejście decyzji do obrotu prawnego na mocy art. 212 O.p. Okoliczności te uzasadniały w pełni zastosowanie przez organ odwoławczy regulacji z art. 228 § 1 pkt 1 O.p.

Powyższego nie zmienia fakt, że zgodnie z pełnomocnictwem wniesionym [...] czerwca 2023 r. adwokat P. S. został ustanowiony pełnomocnikiem Skarżącej, albowiem skarżąca jako nieposiadająca organu powołanego do jej reprezentacji, nie mogła ujawniać swojej woli i podejmować czynności prawnych lub procesowych, nawet jeżeli posiadała należycie umocowanego pełnomocnika, ustanowionego przed utratą organu powołanego do jej reprezentacji, którego pełnomocnictwo nie wygasa. Brak organu osoby prawnej powoduje, że nie może ona skutecznie działać w procesie i korzystać z atrybutu zdolności procesowej, co nie podważa okoliczności istnienia pełnomocnictwa procesowego udzielonego przez organ zarządczy spółki kapitałowej. Tak udzielone pełnomocnictwo nie wygasa wraz z utratą organu uprawnionego do działania w imieniu osoby prawnej to jednak tak ustanowiony pełnomocnik, którego działanie - gdy chodzi o jego istotę - zakłada ścisłą i opartą na zaufaniu współpracę z mocodawcą, a mianowicie z organem zarządczym spółki, nie może go skutecznie reprezentować (por. wyrok NSA z 27 maja 2025 r., I FSK 1430/24, wyrok NSA z 18 lipca 2024 r., III FSK 143/24 ).

Tym samym decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia [...] maja 2025 r., [...] nie weszła do obrotu prawnego, a w takiej sytuacji nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania. Z powodu braku przedmiotu zaskarżenia wniesione odwołanie należało uznać za niedopuszczalne.

W konsekwencji zarzut naruszenia art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 220 § 1 O.p. należało uznać za niezasadny.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.