Wyrok WSA z dnia 10 lutego 2026, sygn. I SA/Bd 575/25

z wniosku z dnia [...] października 2024 r. w zakresie pkt 3 tego wniosku, jest rozpatrywana przez organ II instancji.

Reasumując organ podkreślił, że po otrzymaniu odpisu prawomocnego wyroku

z dnia [...] kwietnia 2025 r. sygn. akt I SAB/Bd 1/25 i akt sprawy, wniosek skarżącego

z dnia [...] października 2024 r. został przekazany zgodnie z kompetencją do poszczególnych komórek organizacyjnych Urzędu celem dalszego procedowania, zgodnie z przepisami prawa i wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w B., zawartymi w uzasadnieniu ww. wyroku i w konsekwencji został rozpatrzony w zakresie każdego punktu z zachowaniem obowiązujących procedur. Zdaniem organu o niewykonaniu wyroku można mówić w sytuacji, gdy organ ignoruje orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (wyrok NSA

z 30.05.2001 r., II SA 2015/00,). O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie - bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania - nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Końcowy efekt tych czynności,

a zwłaszcza wydanie rozstrzygnięcia niezgodnego z oczekiwaniami strony nie przesądza o niewykonaniu wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – zwanej też "p.p.s.a.", stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podstawą wniesienia skargi jest art. 154 § 1 p.p.s.a. Stanowi on, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.

Bezspornym jest, że w przedmiotowej sprawie wydany został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrok z dnia [...] kwietnia 2025 r., I SAB/Bd 1/25 stwierdzający, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności

i zobowiązujący Prezydenta do rozpoznania wniosku J. U. z dnia [...] października 2024 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Wyrok ten uprawomocnił się [...] czerwca 2025 r., a akta administracyjne sprawy zostały zwrócone Prezydentowi Miasta za pośrednictwem poczty w dniu [...] lipca 2025 r. Okoliczności te Sąd ustalił przeprowadzając dowód z akt sprawy o sygn.

I SAB/Bd 1/25.

Wezwanie do wykonania ww. wyroku skierowane zostało przez skarżącego do organu w dniu [...] września 2025 r., a więc po przekazaniu organowi odpisu orzeczenia Sądu wraz ze stwierdzeniem prawomocności oraz akt sprawy. W tej sytuacji warunek formalny do wniesienia skargi został spełniony.

Przekazane przez Kolegium akta administracyjne sprawy potwierdzają zarzuty skargi co do niewykonania wyroku I SAB/Bd 1/25 w zaskarżonej części.

Jak wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z 30.05.2001 r., II SA 2015/00). O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie – bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania – nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie tej okoliczności następuje jednak zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (zob. wyroki: WSA w Rzeszowie z 26.02.2025 r., II SA/Rz 1555/24; WSA w Łodzi z 24.05.2017 r., III SA/Łd 278/17; WSA we Wrocławiu z 21.03.2023 r., III SA/Wr 746/22).

W przypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności (por. L. Żukowski, Glosa do postanowienia NSA z 12.05.1998 r., IV SA 1317/96, OSP 1999/3, poz. 57). Ustalając fakt przekroczenia terminu, sąd powinien mieć jednak na uwadze, że zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. do terminów załatwienia sprawy nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (por. wyrok NSA z 26.02.2008 r., I OSK 1529/07, wyrok NSA z 12.03.2015 r., I OSK 1807/14, postanowienie NSA z 13.05.2016 r., I OSK 2706/15., wyrok WSA w Rzeszowie z 16.04.2024 r., II SA/Rz 1913/23).

W prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Bydgoszczy z 23 kwietnia 2025 r. o sygn. akt I SAB/Bd 1/25 podano, że pismem

z dnia [...] października 2024 r. skarżący wystąpił do Prezydenta Miasta

z wnioskiem w zakresie trzech zagadnień, tj.:

– wstrzymania egzekucyjno-windykacyjnego w sprawie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego,

– wstrzymania działań egzekucyjnych w sprawie zobowiązań podatkowych

w podatku od nieruchomości w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] lutego 2021 r.,

– wyjaśnienia przyczyn zmiany wysokości podatku od nieruchomości od 2020 r.

Dalej WSA zauważył: "Jeśli po uzyskaniu stosownych informacji, organ, do którego został skierowany wniosek okazałby się niewłaściwy, albo postępowanie nie mogłoby być wszczęte, właściwe było zastosowanie rozwiązań przewidzianych przez przepisy postępowania regulujące zagadnienia – przykładowo, czy to przekazania sprawy organowi właściwemu, czy też odmowę wszczęcia postępowania. Organ natomiast poprzestał na zrelacjonowaniu przebiegu poszczególnych postępowań prowadzonych

w przedmiocie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego oraz podatku od nieruchomości nie załatwiając wniosku Strony w sposób formalny pozwalających na zakwestionowanie wydanego po jego rozpoznaniu rozstrzygnięcia.

(...). Sąd nie kwestionuje trafności rozważań zaprezentowanych przez Prezydenta, jednakże jak wcześniej wskazano nie stanowią one przedmiotu oceny dokonywanej przez Sąd w tym postępowaniu, a ponadto nie można ich w sensie procesowym zakwalifikować jako rozpoznania wniosku Strony."

Z powyższego wyroku wynika, że organ został zobowiązany do załatwienia wniosków skarżącego w formie procesowej, a zatem poprzez wydanie postanowienia lub decyzji, bądź przekazanie sprawy do organu właściwego. Strona skarżąca nie kwestionuje braku załatwienia sprawy w zakresie żądania nr [...] (odnośnie którego wydano znajdujące się w aktach sprawy choćby postanowienie z [...] września 2025 r.,

a które nie podlega ocenie w granicach przedmiotowej sprawy, co Sąd od razu zastrzega), lecz ze skargi wynika, że skarżący zarzuca niewykonanie wyroku

w zakresie pytania 1 i 2 wniosku. Skarżący podnosi bowiem w skardze, że: "Pomimo upływu 30-dniowego terminu Pan Prezydent nie zastosował się do orzeczenia i nadal wszelkimi środkami nie rozpatruje merytorycznie mojego wniosku. Pismo Prezydenta

z dnia 26 sierpnia [...], jak również zawiadomienie datowane na [...] września br., a doręczone dopiero przez gońca w dniu [...].09.2026 r., tj. po wezwaniu Prezydenta Miasta w dniu [...].09.2025 r. do wykonania wyroku, nie świadczą o zamiarze wykonaniu sentencji ww. orzeczenia." (skarga - s. 2 od góry).

Zdaniem tut. Sądu oznacza to, że strona skarżąca stoi na stanowisku niewykonania wyroku w części w jakiej nadal uznaje za niezałatwienie wniosku

w zakresie żądania nr [...] – co do wstrzymania się z działaniami egzekucyjno-windykacyjnymi w sprawie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, oraz żądania nr [...] – co do wstrzymania działań egzekucyjnych w sprawie zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r.

Sąd dostrzega, że w powyższym zakresie organ skierował do skarżącego odpowiednio pismo z dnia [...] sierpnia 2025 r. (k. 12 akt admin.) i zawiadomienie z dnia [...] września 2025 r. (k. 15 akt admin.).

W ww. odpowiedzi z [...] sierpnia 2025 r., doręczonej w dniu [...] września 2025 r. (potwierdzenie odbioru w aktach sprawy), Prezydent M. poinformował wnioskodawcę, że "wierzyciel nie znajduje podstawy prawnej do wstrzymania się

z dalszymi czynnościami w związku z nieuiszczoną opłatą rocznej". Wyjaśnił, że podjęte działania egzekucyjno-windykacyjne z tytułu użytkowania wieczystego mają na celu odzyskanie długu względem Prezydenta Miasta z uwagi na niespełnienie zobowiązania w stosunku do wierzyciela. W związku z nieregulowaniem opłat rocznych za użytkowanie wieczyste za rok 2023 wierzyciel uzyskał tytuł wykonawczy (wyrok Sądu Rejonowego we [...] z dnia [...] lutego 2025 r. sygn. akt I C 634/24), który uprawniał wierzyciela do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Kwestia zasadności

i wymagalności określonego świadczenia na rzecz Prezydenta Miasta została zbadana przez Sąd, a wierzycielowi w przypadku dalszego nieuregulowania długu przysługiwało prawo odzyskania należności na drodze egzekucji sądowej.

W kwestii zmiany stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, organ podkreślił, że nie można dokonać takiej zmiany wstecz. Nie można zmienić stawki za użytkowanie wieczyste za lata poprzednie, ponieważ obowiązuje stawka z roku,

w którym nastąpiło wypowiedzenie lub złożenie wniosku o aktualizację. W przedmiocie ustalenia wysokości stawki procentowej opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa, oznaczonej jako działka nr [...] [...], organ podał, że toczyło się postępowanie przed Sądem Rejonowym we [...]. Powództwo J. U. dotyczące aktualizacji opłaty rocznej poprzez zmianę stawki zostało oddalone, a postępowanie sądowe w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntów Skarbu Państwa położonych we [...] przy ul. [...] zostało zakończone wyrokiem Sądu Rejonowego we [...] Wydział I Cywilny z dnia [...] lutego 2024 r. (sygn. akt I C 1231/23), który uprawomocnił się dnia [...] kwietnia 2024 r. Zgodnie z art. 42 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1530 ze zm., dalej: u.f.p.) jednostki sektora finansów publicznych są obowiązane do ustalania przypadających im należności pieniężnych, w tym mających charakter cywilnoprawny, oraz terminowego podejmowania w stosunku do zobowiązanych czynności zmierzających do wykonania zobowiązania. Ustawowy obowiązek egzekwowania należności oraz podejmowania czynności zmierzających do wykonania zobowiązania obejmuje wszystkie jednostki sektora finansów publicznych, bez względu na ich formę prawną oraz przynależność do podsektora państwowego lub samorządowego. Z uwagi na powyższe i zakres wniosku, Prezydent Miasta działając jako wierzyciel w sprawie nie znalazł podstawy prawnej do wstrzymania się

z dalszymi czynnościami w związku z nieuiszczoną opłatą roczną o czym poinformował Wnioskodawcę ww. pismem z dnia [...] sierpnia 2025 r.

Z kolei zawiadomieniem z dnia [...] września 2025 r., doręczonym w dniu [...] września 2025 r., mając na względzie art. 64 § 2 k.p.a., Prezydent poinformował skarżącego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2024 r., gdyż udzielona przez J. U. odpowiedź nie wyczerpała zakresu wskazanego w wezwaniu. W zawiadomieniu wskazano także przesłanki art. 56 § 1 u.p.e.a. będące podstawą zawieszenia w całości lub w części postępowania egzekucyjnego. Poinformowano również, że brak jest powodów uzasadniających wystąpienie przez wierzyciela z żądaniem zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto organ wskazał, że postępowanie egzekucyjne wobec wnioskodawcy zostało wszczęte na podstawie wystawionego w dniu [...] września 2024 r. tytułu wykonawczego nr [...] dotyczącego podatku od nieruchomości przy ul. [...], którego podstawą prawną była ostateczna decyzja za rok 2019 - [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., w związku z niewywiązaniem się

z nałożonego obowiązku podatkowego. Podkreślono, że wszystkie decyzje organu

I instancji ustalające wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2016-2019, wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta, były przedmiotem postępowań odwoławczych, nie zostały wycofane z obrotu prawnego i są decyzjami ostatecznymi. Organ poinformował wnioskodawcę, że brak jest przesłanek, które skutkowałyby zawieszeniem postępowania egzekucyjnego.

Analiza treści ww. pisma organu z dnia [...] września 2025 r., doręczonego

w dniu [...] września 2025 r., wskazuje, że pomimo powoływania się na art. 64 § 2 k.p.a., jednak zawarto w nim odpowiedź o charakterze merytorycznym. Treść pisma i szerokie odniesienie się do zagadnień podnoszonych przez skarżącego wykracza poza przesłanki z art. 64 § 2 k.p.a. Na podstawie art. 64 k.p.a. (braki formalne podania):

"§ 1. Jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania.

§ 2. Jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania."

Sąd zauważa, że organ - w kontekście art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. - poinformował wnioskodawcę, iż brak jest przesłanek, które skutkowałyby wystąpieniem z żądaniem zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. Zatem w tej części sprawa powinna być rozpatrzona procesowo, a nie jako informacja. Analiza treści odpowiedzi wskazuje, że organ odniósł się do braku podstaw do wystąpienia z żądaniem zastosowania art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., a tym samym wskazał na niedopuszczalność żądania, jednakże nie zastosował się do zaleceń WSA w Bydgoszczy w ww. wyroku i nie załatwił wniosku procesowo. Sąd nie ocenia obecnie czy wniosek jest dopuszczalny czy nie jest, lecz wyłącznie stwierdza, że należy zastosować odpowiednią formę procesową, zgodnie

z poprzednio wydanym wyrokiem

Podania z brakami formalnymi nie można utożsamiać z podaniem niedopuszczalnym (zob. wyrok WSA w Krakowie z [...] sierpnia 2025 r., III SA/Kr 265/25, LEX nr 3897071).

Sąd zauważa, że żadna z ww. odpowiedzi nie przybrała formy procesowej (postanowienia lub decyzji), nie zawiera pouczenia czy przysługuje środek zaskarżenia, a jeżeli tak to jaki i w jakim terminie oraz do jakiego organu powinien zostać wniesiony. Sąd nie ocenia merytorycznej treści tych pism, lecz wyłącznie stwierdza, że nie zachowując formy procesowej załatwienia ww. żądań (wniosków w zakresie pkt 1 i 2), tym samym – w tej części - nie wykonano wyroku WSA z dnia 23 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SAB/Bd 1/25. Sąd podkreśla, że k.p.a. przewiduje przykładowo następujące regulacje prawne:

1) art. 61a (odmowa wszczęcia postępowania):

"§ 1. Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.

§ 2. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie."

2) Art. 65 (badanie właściwości; przekazanie podania do organu właściwego):

"§ 1. Jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie.

§ 1a. Zawiadomienie o przekazaniu sprawy zawiera również informacje, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679, w zakresie danych przetwarzanych przez organ przekazujący, chyba że wnoszący podanie posiada te informacje, a ich zakres lub treść nie uległy zmianie.

§ 2. Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu."

3) Art. 66 (wielość żądań w podaniu):

"§ 1. Jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu, i poinformuje go o treści § 2. Do zawiadomienia stosuje się odpowiednio przepis art. 65 § 1a.

§ 2. Odrębne podanie złożone zgodnie z zawiadomieniem, o którym mowa w § 1,

w terminie czternastu dni od daty doręczenia zawiadomienia uważa się za złożone

w dniu wniesienia pierwszego podania.

§ 3. Jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

§ 4. Organ nie może jednak zwrócić podania z tej przyczyny, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, jeżeli w tej sprawie sąd uznał się już za niewłaściwy."

4) Art. 104 (pojęcie decyzji administracyjnej):

"§ 1. Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.

§ 2. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji."

5) Art. 105 (umorzenie postępowania administracyjnego):

"§ 1. Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

§ 2. Organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym."

Ponadto analogiczne przepisy prawne zawarte są w Ordynacji podatkowej.

Przypomnieć też należy, że stosownie do art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 132), jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej:

1) do czynności wierzyciela podejmowanych przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie niniejszej ustawy,

2) w postępowaniu egzekucyjnym

- przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.

Należy też mieć na uwadze art. 17 § 1. u.p.e.a., zgodnie z którym "O ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia."

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że organ obowiązany jest dokonać oceny wskazanych dwóch żądań (pkt 1 i 2 wniosku) i wydać stosowny akt administracyjny lub akty administracyjne.

Ocena bowiem zawarta w wyroku z 23 kwietnia 2025 r. o sygn. akt I SAB/Bd 1/25 była dla organu i obecnie orzekającego Sądu wiążąca na podstawie art. 153 i art. 170 p.p.s.a. Jak stanowi art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W świetle powołanego przepisu, organ administracji jest zatem obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej i wskazań zawartych w zapadłym wcześniej wyroku bez względu na własne poglądy prawne, jak i poglądy wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią

z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych przez organ oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Ustanowiona w art. 170 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 stycznia 2025 r., III OSK 5165/21).

Tym samym organ nie stosując - przy załatwieniu ww. żądań oznaczonych jako 1 i 2 - stosownych "form procesowych", naruszył art. 153 i art. 170 p.p.s.a. Odnosi się to także do pytania 2 wniosku, w tej części, która wykracza poza braki uzupełnienia wniosku i zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a., a w zakresie którym to organ udzielił informacji o braku podstaw do wystąpienia z żądaniem zawieszeniem postępowania egzekucyjnego - przesłanka z art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a.

Stosownie do art. 154 § 1 p.p.s.a. "W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny." Ponadto, jak stanowi § 2 powołanego przepisu, "Sąd,

w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa." W doktrynie przyjmuje się, że kompetencja do wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. ma charakter obligatoryjny, podczas gdy uregulowanie art. 154 § 2 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, tzn. sąd może orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 154). Uwzględniając skargę na niewykonanie prawomocnego wyroku, sąd ma obowiązek stwierdzenia, czy do niewykonania orzeczenia doszło wskutek rażącego naruszenia prawa organu administracji.

Jednocześnie ustawodawca przewidując nałożenie grzywny za niewykonanie prawomocnego wyroku, nie określił przesłanek miarkowania jej wysokości, wskazując jedynie jej maksymalną dopuszczalną wysokość. Nie została określona ani wysokość minimalna, ani też nie wskazano wprost jakichkolwiek kryteriów, jakimi powinien

w takich przypadkach kierować się sąd administracyjny. Określenie wysokości grzywny zostało zatem pozostawione w każdym z indywidualnych przypadków do uznania sądu i uzależnione od okoliczności z tym przypadkiem związanych. Rolą sądu jest natomiast uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2024 r., I OSK 1873/23).

Zdaniem tut. Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy uzasadnione jest wymierzenie organowi grzywny w wysokości [...] zł. Taki wymiar grzywny uwzględnia istotne okoliczności sprawy, tj. fakt, że organ udzielił odpowiedzi, aczkolwiek bez zachowania formy procesowej w zakresie pytań 1 i 2 wniosku, a wykonał wyrok

w zakresie pytania 3 wniosku. Tym samym nie można zarzucić organowi, że unikał udzielenia odpowiedzi w ogóle. Oznacza to, że uzasadnione jest wymierzenie grzywny we względnie niewielkiej wysokości, albowiem do naruszenia prawa doszło wskutek błędu organu, a nie umyślnego działania, związanego z zamiarem niewykonania wiążącego organ orzeczenia Sądu.

Należy też mieć na uwadze, że organ stosując się do zaleceń WSA w Bydgoszczy kierował do strony zapytania, co wydłużało termin załatwienia sprawy z przyczyn obiektywnych. Nie można też czynić zarzutu, że organ w celu przyspieszenia doręczenia pisma korzysta z doręczenia przez pracownika/gońca, a nie za pośrednictwem poczty.

Wszystkie te okoliczności Sąd wziął pod uwagę miarkując wysokość grzywny. Miał przy tym na uwadze, że art. 154 § 6 p.p.s.a. określa jedynie górną granicę grzywny – jako wysokość dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W przypadku wymierzenia grzywny poniżej tej granicy nie jest natomiast konieczne, aby kwota wymierzonej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności wskaźnika, o którym mowa w ww. przepisie (por. wyrok WSA w Łodzi z 30.05.2011 r., II SA/Łd 218/10, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 22.12.2011 r., II SA/Go 763/11).

Te same okoliczności przemawiały za uznaniem, że niewykonanie wyroku

w zaskarżonej części nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ustawodawca nie definiuje pojęcia "rażącego naruszenia prawa" przyjętego w art. 154 § 2 p.p.s.a., pozostawiając w tym zakresie swobodę interpretacyjną sądom administracyjnym.

Z utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że rażącym naruszeniem prawa - w rozumieniu art. 154 § 2 p.p.s.a. - jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości w okolicznościach danej sprawy można stwierdzić, że

w sposób oczywisty naruszono prawo (zob.: NSA w wyroku z 26 lipca 2022 r., I OSK 1673/21). W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że naruszenie prawa miało charakter oczywisty, lecz raczej wynikało z niezrozumienia treści przepisów prawa. Chodzi tutaj o wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, takim jak oczywiście lekceważący stosunek organu do złożonego wniosku strony, duże natężenie braku woli organu w załatwieniu wniosku, działanie organu wbrew określonym standardom, bez jakiegokolwiek usprawiedliwienia dla takiej praktyki (por. wyrok NSA z: 6.02.2020 r., I OSK 3918/18, wyrok WSA w Krakowie z 17.02.2022 r., II SAB/Kr 242/21). Jak wskazał NSA w wyroku z 21.06.2012 r., I OSK 675/12, rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo

w sposób oczywisty.

Zdaniem tut. Sądu w niniejszej sprawie z takim naruszeniem prawa, a zatem rażącym nie mamy do czynienia. Organ podejmował czynności, kierował pisma do skarżącego,

a wadliwy sposób załatwienia spraw wynikał z błędu, a nie ze złej woli. Organ zatem obowiązany jest zastosować stosowne formy procesowe celem załatwienia żądań nr 1

i 2 wniosku.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 154 § 1, § 2 i § 6 p.p.s.a. należało wymierzyć organowi grzywnę w wysokości [...] zł oraz stwierdzić, że bezczynność

w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z [...] kwietnia 2025 r. o sygn. akt I SAB/Bd 1/25, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając w tym zakresie wniosek zawarty w skardze.