Uzasadnienie
We wniosku z dnia [...] maja 2025 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] lipca 2025r., K. K. (skarżąca) wskazał, że jedynym wspólnikiem wnioskodawcy jest Województwo [...], posiadając 100% udział w kapitale spółki. Fundusz jest spółką celową powołaną do realizacji zadań publicznych samorządu wojewódzkiego (wspieranie rozwoju przedsiębiorczości w województwie [...], a nie komercyjną. W związku z powyższym, wypracowany przez spółkę zysk nie podlega podziałowi między wspólników, lecz przeznaczany jest wyłącznie na realizację jej celów. Spółka jest zarejestrowana jako czynny podatnik VAT od dnia [...] grudnia 2004 r.
Zarząd Województwa [...] przyjął Regionalny Program Operacyjny Województwa [...] na lata 2014-2020 (zwany dalej: "Programem"). W ramach ww. Programu Bank Gospodarstwa Krajowego w Warszawie (dalej: "menadżer", "menadżer Funduszu") zawarł umowę z Województwem o finansowaniu Projektu "Wsparcie innowacji i przedsiębiorczości poprzez instrumenty finansowe RPK WK-P 2014- 2020" (dalej: "projekt").
Celem projektu było między innymi wsparcie mikroprzedsiębiorstw prowadzących działalność gospodarczą na terenie województwa [...]. Głównym produktem projektu był instrument finansowy w postaci pożyczki dla mikroprzedsiębiorstw. Wnioskodawca zawarł z menadżerem funduszu umowę (dalej:"umowa"), na mocy której menadżer Funduszu powierza spółce za wynagrodzeniem zadanie wdrożenia i zarządzania instrumentem finansowym, z którego udzielane będą jednostkowe pożyczki dla ostatecznych odbiorców zarejestrowanych i prowadzących działalność gospodarczą na terenie województwa [...].
Ostatecznymi odbiorcami są podmioty wskazane w załączniku nr [...] do umowy, które zawarły z pośrednikiem finansowym umowę oraz którym wypłacono jakąkolwiek kwotę wsparcia na zasadach określonych w umowie.
W ramach umowy wnioskodawca ustanawia we własnym imieniu instrument finansowy, który nie posiada osobowości prawnej, ale stanowi oddzielny blok finansowy zachowujący finansową i księgową rozdzielność pomiędzy środkami wkładu Funduszu wniesionymi do tego instrumentu finansowego, a innymi aktywami pośrednika finansowego. Na potrzeby wdrożenia i realizacji tego instrumentu wnioskodawca otwiera i prowadzi w instytucji finansowej zlokalizowanej na terenie Unii Europejskiej rachunki bankowe w polskich złotych, stanowiące wyodrębnione konta ewidencyjno-księgowe.
Natomiast zadaniem menadżera Funduszu jest wniesienie w transzach do instrumentu finansowego wkładu Funduszu Funduszy, tj. środki finansowe Funduszu Funduszy, w tym wkład z Programu przez instytucję zarządzającą w ramach Programu z Europejskich Funduszy Strukturalnych i Inwestycyjnych oraz z budżetu państwa, wniesione przez menadżera do danego instrumentu finansowego na podstawie wniosków o wypłatę transzy, przeznaczone na udzielanie jednostkowych pożyczek w celu finansowania inwestycji.
Do zadań pośrednika finansowego należą m.in.:
1) ustanowienie we własnym imieniu instrumentu finansowego,
2) wybór ostatecznych odbiorców spośród podmiotów, które spełniają określone w umowie warunki,
3) zawieranie umów inwestycyjnych, uwzględniając w ich treści wszystkie wymogi określone w umowie oraz inne postanowienia, zgodne ze standardami i praktyką rynkową, o ile nie są one sprzeczne z umową i przepisami prawa,
4) zapewnienie odpowiedniego personelu, warunków lokalowych, wyposażenia technicznego oraz wsparcia administracyjnego i logistycznego, w zakresie, w jakim będzie to konieczne do realizacji umowy,
5) weryfikacja adekwatności wysokości wnioskowanego przez przedsiębiorcę wsparcia do kosztów planowanej inwestycji,
6) wypłata ostatecznym odbiorcom jednostkowych pożyczek z wkładem Funduszu Funduszy w okresie budowy portfela, na podstawie zawartych umów inwestycyjnych,
7) zapewnienie, aby umowy Inwestycyjne zawierane z ostatecznymi odbiorcami, obejmowały postanowienia w zakresie wskazanym w umowie, w tym:
a) zobowiązania ostatecznego odbiorcy do realizowania umowy inwestycyjnej z należytą starannością z uwzględnieniem profesjonalnego charakteru jego działalności oraz nieangażowania się w działania sprzeczne z zasadami Unii Europejskiej i regulacjami krajowymi;
b) zobowiązania ostatecznego odbiorcy do prowadzenia odpowiedniej dokumentacji i ewidencji księgowej związanej z jednostkową pożyczką;
c) zobowiązania ostatecznego odbiorcy do przestrzegania zasad dotyczących unikania nakładania się finansowania przyznanego z EFSI, z innych funduszy, programów, środków i instrumentów Unii Europejskiej, a także innych źródeł pomocy krajowej i zagranicznej;
d) zobowiązania ostatecznego odbiorcy do poddania się wszelkiego rodzaju kontrolom i audytom i stosowania się do wydanych na ich podstawie zaleceń pokontrolnych Komisji Europejskiej, Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, instytucji zarządzającej, menadżera, pośrednika finansowego lub innych uprawnionych podmiotów;
e) zobowiązania ostatecznego odbiorcy do zwrotu środków finansowych stanowiących:
- niewydatkowaną część jednostkowej pożyczki:
- całość lub część jednostkowej pożyczki, wydatkowanej niezgodnie z umową inwestycyjną,
- prawidłowo wydatkowaną kwotę jednostkowej pożyczki,
f) przepisania lub przeniesienia przez pośrednika finansowego na rzecz menadżera (lub na rzecz wskazanego przez menadżera następcy pośrednika finansowego), wszystkich praw i obowiązków pośrednika finansowego wynikających z wszelkich umów lub dokumentów ustanawiających zabezpieczenie, w sposób bezwarunkowy oraz bez konieczności uzyskania zgody ani ostatecznego odbiorcy ani innego podmiotu, który udzielił zabezpieczenia.
8) otwarcia i prowadzenia rachunków bankowych,
9) prowadzenia w stosunku do ostatecznych odbiorców:
a) działań kontrolnych zgodnie z zasadami określonymi w umowie,
b) monitoringu sytuacji ekonomiczno-finansowej ostatecznego odbiorcy mogącej mieć wpływ na zdolność do regulowania zobowiązań wynikających z udzielonego finansowania,
10) zwrot menadżerowi Funduszu wszelkich Zasobów Zwróconych, a także wkładu Funduszu Funduszy niewydatkowanego na inwestycje ostatecznych odbiorców zgodnie z postanowieniami Umowy.
Za realizację umowy, spółka otrzymuje wynagrodzenie w formie opłaty za zarządzanie. Opłata za zarządzanie jest powiązana z wynikami we wdrażaniu instrumentu finansowego i podzielona jest na dwie składowe:
1) wynagrodzenie za wyniki w udzielaniu jednostkowych pożyczek,
2) wynagrodzenie za wyniki w zwrocie przez ostatecznych odbiorców środków finansowych z Inwestycji, obliczane w proporcji, która zostanie dokładnie wskazana w umowie.
W uzupełnieniu wniosku skarżąca wyjaśniła, że przedmiotem wątpliwości są czynności wykonywane w ramach umowy na rzecz menedżera. Skarżąca podała, że on, jako strona umowy inwestycyjnej oraz ustanowiciel i zarządca instrumentu finansowego, faktycznie udziela pożyczek ostatecznym obiorcom, tj. spółka dokonuje przekazania środków z instrumentu finansowego do ostatecznych odbiorców. Wnioskodawca opisane we wniosku czynności będzie wykonywać we własnym imieniu i na własny rachunek. Dodatkowo spółka podkreśla, iż odpowiada przed menadżerem (bierze odpowiedzialność) za prawidłową realizację zadań w ramach umowy. Co do zasady wykonywane przez wnioskodawcę czynności nie będą obejmować usług, o których mowa w art. 43 ust. 15 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: "u.p.t.u."). W ramach umowy spółka wykonuje czynności, które polegają m.in. na przekazaniu środków na rzecz ostatecznych odbiorców. W takim układzie spółka pełni rolę pożyczkodawcy i jako podmiot udzielający pożyczek, w przypadku uchylania się przez ostatecznych odbiorów od spłaty zobowiązania (kapitału wraz z odsetkami), może podjąć kroki zmierzające do odzyskania powierzonego kapitału wraz z należnymi odsetkami. Jednakże takie zachowanie jest właściwe dla instytucji finansowych udzielających pożyczek i w konsekwencji, nie stanowi czynności ściągania długów, o których mowa w art. 43 ust. 15 u.p.t.u. Umowa zawarta z menadżerem przewiduje natomiast, że pośrednik finansowy zobowiązuje się do dochodzenia przeciwko ostatecznym odbiorcom z najwyższą starannością wynikającą z profesjonalnego charakteru jego działalności, w drodze negocjacji lub innych działań prawnych, wszelkich niezaspokojonych roszczeń przysługujących jemu, Funduszowi Funduszy lub instytucji zarządzającej, w zakresie, w jakim uprawnienie do dochodzenia roszczeń przysługujących instytucji zarządzającej zostało przez nią przekazane menadżerowi. Dodatkowo wnioskodawca jest zobowiązany do regularnej sprawozdawczości rzeczowej oraz finansowej. Czynności podejmowane przez wnioskodawcę dążą do przekazania środków pieniężnych z rachunku bankowego prowadzonego przez spółkę na rachunek bankowy wskazany przez ostatecznego odbiorcę w formie pożyczki. Tym samym dochodzi do zmian prawnych oraz finansowych, tj. środki stanowiące dofinansowanie projektu w formie wkładu Funduszu Funduszy zarządzane przez spółkę, stają się kapitałem pożyczkowym dla ostatecznych odbiorców. Przy zawieraniu umów inwestycyjnych, spółka musi się kierować pewnymi wymogami, zwłaszcza że projekt jest realizowany ze środków unijnych, a tym samym podlega dodatkowym wymogom prawnym. Ze względu na fakt, iż to wnioskodawca zawiera umowy inwestycyjne, tj. jest stroną umów zawieranych z ostatecznymi odbiorcami, to właśnie wnioskodawca jest odpowiedzialny za prawidłową realizację świadczeń na rzecz ostatecznych odbiorców. Ze względu na fakt, iż udzielanie pożyczek stanowi przedmiot umowy, wnioskodawca odpowiada przed menadżerem, jako przed usługobiorcą.
W związku z tak przedstawionym opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego skarżąca zadała następujące pytania:
1. czy czynności wykonywane przez wnioskodawcę w ramach umowy podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
2. czy czynności wykonywane przez wnioskodawcę w ramach umowy są zwolnione z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u.?
Zdaniem skarżącej odpowiedzi na oba zadane pytania są twierdzące.
W interpretacji indywidualnej z dnia [...] sierpnia 2025 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko skarżącej w zakresie pytania nr 1 za prawidłowe, natomiast w zakresie pytania nr 2 częściowo zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy, dokonując przy tym podziału czynności na usługi podlegające zwolnieniu na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u. i na te, które temu zwolnieniu nie podlegają.
W odniesieniu do pytania nr 2 organ wskazał, że jak wynika z informacji przedstawionych we wniosku, w ramach opisanej umowy przedmiotem realizowanych przez skarżącej na rzecz menadżera i ostatecznych odbiorców są odrębne czynności. Należy rozpatrywać je odrębnie, gdyż są wykonywane na rzecz różnych podmiotów – menadżera i ostatecznych odbiorców. Organ stwierdził, że czynności związane z ustanowieniem we własnym imieniu instrumentu finansowego i zwrotem menadżerowi Funduszu wszelkich Zasobów Zwróconych, zapewnienie odpowiedniego personelu, warunków lokalowych, wyposażenia technicznego oraz wsparcia administracyjnego i logistycznego, w zakresie, w jakim będzie to konieczne do realizacji umowy, a także otwarcie i prowadzenie rachunków bankowych, przeprowadzania działań kontrolnych u ostatecznych odbiorców zgodnie z zasadami określonymi w umowie, nie wpisują się w czynności wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u. Ustanowienie instrumentu finansowego, jak i dokonanie zwrotu wszelkich zasobów zwróconych nie dotyczy żadnej z wymienionej w tym przepisie usługi. Jest to po prostu rozliczenie określonych przez stronę płatności, a sam zwrot tych środków nie stanowi usługi zwolnionej od podatku na podstawie ww. art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u. Zdaniem organu nie można również stwierdzić, że otwarcie i prowadzenie rachunków oraz zapewnienie odpowiedniego personelu, warunków lokalowych, wyposażenia stanowi usługi dotyczące udzielania kredytów lub pożyczek, usług pośrednictwa. Są to czynności natury technicznej i organizacyjnej, które nie stanowi usługi zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u. Z kolei wykonywanie czynności związanych z kontrolą i monitorowaniem sytuacji ekonomiczno-finansowej ostatecznego odbiorcy, jako usługi związane ze ściąganiem długów, są wyłączone ze zwolnienia w związku z art. 43 ust. 15 u.p.t.u.