Skarżący w skardze do Sądu wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, jak i również o stwierdzenie nieważności licytacji z dnia [...] maja 2025 r. oraz o stwierdzenie naruszenia art. 156 ust. 3 ung przez licytację nieruchomości na podstawie nieważnego operatu szacunkowego wskazanego w protokole opisu i oszacowania nieruchomości z dnia [...] października 2023 r. Zarzucił naruszenie przepisu art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej przez egzekwowanie zobowiązań podatkowych, które uległy przedawnieniu oraz naruszenie art. 26ca pkt 3 i § 2 pkt 1 c u.p.e.a. przez brak wystawienia prawidłowego tytułu wykonawczego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że licytacja jak i postanowienie o przybiciu zostały przeprowadzone na podstawie nieważnego operatu szacunkowego, gdzie termin i jego ważność upłynął w październiku 2024 r. Podkreślił, że biorąc pod uwagę termin licytacji i utratę ważności przez operat szacunkowy, wygasły także wszelkie oznaczenia co do sumy oszacowania i ceny wywołania, co czyni sprzedaż nieruchomości wadliwą i nieprawidłową. Jego zdaniem organ egzekucyjny dokonał sprzedaży nieruchomości opierając się na opinii sporządzonej blisko dwa lata przed licytacją, bez uzyskania potwierdzenia aktualności operatu, w związku z czym działanie to było niezgodne z prawem. Uzasadniając zarzut dotyczący prowadzonej egzekucji z nieruchomości, skarżący podkreślił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wnioskował o egzekucję z nieruchomości będącej własnością osoby trzeciej – B. K., jako wierzyciel pauliański i zgodnie z art. 26ac § 1 pkt 3 i § 2 u.p.e.a. wierzyciel miał obowiązek wystawienie kolejnego tytułu wykonawczego z danymi podmiotu, który uzyskał korzyść majątkową – czyli z danymi B. K.. Takiego tytułu wykonawczego Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. nie wystawił i nie załączył przy wniosku o egzekucję nieruchomości wobec czego, jego zdaniem, należy uznać, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji z nieruchomości rażąco narusza praw i zasadnym jest uwzględnienie takiego zarzutu na każdym etapie wadliwie prowadzonej egzekucji. Skarżący podniósł także, że egzekucja z nieruchomości prowadzona jest w warunkach przedawnienia i nieistnienia zobowiązań podatkowych objętych tytułami wykonawczymi, co powoduje, że jakiekolwiek czynności egzekucyjne i inne dotknięte są wadą nieważności i nie wywołują żadnych skutków prawnych. W jego opinii egzekwowane zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. uległy przedawnieniu z dniem [...] grudnia 2016 r., w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. uległo przedawnieniu z dniem [...] grudnia 2017 r., a z ostrożności procesowej najpóźniej z dniem [...] grudnia 2019 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną.
Zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, t.j.) – dalej: "p.p.s.a.", w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Uwzględnienie skargi mogłoby nastąpić w rygorach art. 145 § 1 pkt 1 – 3 p.p.s.a., których jednak nie stwierdzono.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 111 m ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. Postępowanie egzekucyjne w administracji (Dz. U. z 2026 r., poz. 268, t.j. w brzmieniu odpowiadającemu sprawie) – dalej: "u.p.e.a.", zgodnie z którym (§ 1) po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę, (§ 2) postanowienie o przybiciu ogłasza się niezwłocznie po zamknięciu licytacji, z zastrzeżeniem § 3, (§ 3) jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia, (§ 4) gdy przejęcie nieruchomości na własność ma nastąpić po niedojściu do skutku licytacji, organ egzekucyjny udziela przybicia na rzecz przejmującego po wysłuchaniu wnioskodawcy, (§ 5) postanowienie o przybiciu zawiera firmę lub imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia.
Ocena prawidłowości postanowienia organu co do przybicia ogranicza się do naruszenia przepisów ustawy na etapie licytacji i samego przybicia. Przyczyny odmowy przybicia zostały określone w art. 111n u.p.e.a. i tylko te okoliczności mogą być podstawą zażalenia na postanowienie o przybiciu. Etap przybicia nie jest etapem, w którym podlegają merytorycznemu rozpoznaniu inne zarzuty wykraczające poza samo przybicie. Na etapie przybicia organ egzekucyjny obowiązany jest jedynie do wstrzymania się z udzieleniem przybicia do momentu rozpoznania innych środków, w których to środkach zobowiązany może kwestionować poprzednie etapy egzekucji z nieruchomości. Postanowienie o udzieleniu przybicia nie otwiera zobowiązanemu ponownej możliwości prawnej dla zgłaszania wszelkich możliwych zarzutów. Zobowiązany nie może kwestionować czynności dokonanych na wcześniejszych, już zakończonych, etapach postępowania egzekucyjnego, w tym tych dotyczących opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W związku z tym zarzuty w kwestii wykraczają poza zakres sprawy i nie mogą rzutować na ocenę zaskarżonego postanowienia w przedmiocie przybicia na rzecz licytanta. Przyjęcie odmiennego poglądu stanowiłoby przekroczenie granic sprawy administracyjnej (por.: wyrok NSA z 30 lipca 2025 r., I GSK 425/25).
Stosownie do art. 111n u.p.e.a. (§ 1) organ egzekucyjny odmawia przybicia, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji albo, jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie, (§ 2) organ egzekucyjny odmawia przybicia również wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu, (§ 3) organ egzekucyjny wyznacza ponowną licytację: 1) jeżeli odmówi przybicia z przyczyn, o których mowa w § 1; 2) po ustaniu przyczyny zawieszenia.
Skarżący w skardze do Sądu wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, jak i również o stwierdzenie nieważności licytacji z dnia [...] maja 2025 r. oraz o stwierdzenie naruszenia art. 156 ust. 3 ung przez licytację nieruchomości na podstawie nieważnego operatu szacunkowego wskazanego w protokole opisu i oszacowania nieruchomości z dnia [...] października 2023 r. Zarzucił naruszenie przepisu art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej przez egzekwowanie zobowiązań podatkowych, które uległy przedawnieniu oraz naruszenie art. 26ca pkt 3 i § 2 pkt 1 c u.p.e.a. przez brak wystawienia prawidłowego tytułu wykonawczego.
Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie, przesłanki do wydania postanowienia o udzieleniu przybicia określone przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zostały spełnione. Natomiast odnosząc się do zarzutów w zakresie prawidłowości i aktualności operatu szacunkowego oraz kwestii przedawnienia dochodzonych w drodze egzekucji należności, wskazał, że nie podlegają one rozpatrzeniu na etapie przybicia. Etap opisu i oszacowania wartości nieruchomości został zakończony, a skarżący skorzystał z przysługującego w tej fazie postępowania egzekucyjnego z nieruchomości środka zaskarżenia w postaci zarzutów, które nie zostały uwzględnione przez organ egzekucyjny, jak i również organ drugiej instancji. Niezależnie od powyższego, organ podkreślił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...], postanowieniem z dnia [...] listopada 2025 r. odmówił osobie, na której rzecz dokonano przybicia, wyznaczenia dłuższego terminu uiszczenia zaoferowanej przez niego ceny nabycia przedmiotowej nieruchomości, a w związku z tym, że nie wykonał on w terminie warunków licytacyjnych, co do zapłaty ceny, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] listopada 2025 r. stwierdził wygaśnięcie skutków przebicia na jego rzecz oraz utratę wpłaconego wadium. Organ wyjaśnił, że powyższe oznacza, że z chwilą gdy postanowienie stwierdzające wygaśnięcie przybicia stanie się ostateczne, organ egzekucyjny przystąpi do wyznaczenia ponownej licytacji, o czym stanowi art. 111t u.p.e.a.
WSA wyjaśnia, że zgodnie z art. 111 n u.p.e.a. odmowa przybicia jest dopuszczalna w sytuacjach wskazanych w art. 111n § 1 i 2 u.p.e.a. Organ egzekucyjny powinien odmówić udzielenia przybicia również w przypadku stwierdzenia istnienia podstaw do umorzenia lub zawieszenia postępowania egzekucyjnego z urzędu, niezależnie od chwili ich powstania. Wyznaczenie ponownej licytacji jest wówczas niedopuszczalne. Organ egzekucyjny powinien w takiej sytuacji, zależnie od okoliczności, zawiesić lub umorzyć postępowanie egzekucyjne. W sprawie przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego przesłanki zawiera art. 56 § 1 u.p.e.a. W sprawie przesłanek umorzenia postępowania - art. 59 u.p.e.a. (zob. Przybysz Piotr Marek, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. II, eLEX).
Zatem organ pomijając analizę co do wystąpienia przesłanek zawieszenia czy umorzenia postępowania, naruszył art. 124 § 2 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a., w zw. z art. 111n § 2 u.p.e.a., gdyż stosowne wyjaśnienia co do braku przesłanek zawieszenia czy umorzenia postępowania również powinny znaleźć się w uzasadnieniu aktu. W przeciwnym razie zostaje naruszona zasada przekonywania (art. 11 k.p.a.), która w tym wypadku oznacza przekonanie o całościowym rozpoznaniu sprawy prawidłowości przybicia przez organ egzekucyjny. Niemniej, by uchylić ten akt należałoby oprzeć się o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., którego zastosowanie uzależniono od przesłanki wpływu na wynik sprawy. Przez "wpływ" rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, czego obecnie nie można stwierdzić.
Skarżący w zażaleniu podniósł zarzut do przyjętego operatu szacunkowego, natomiast w skardze oprotestował termin przedawnienia oraz prawidłowość wystawionego tytułu wykonawczego. Prawidłowym jest uznanie, że wszystkie te przypadki dotyczą wcześniejszych etapów postępowania, co zarzuty te czynią niezasadnymi.
Artykuł 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. stanowi o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, w tym także ze względu na zobowiązanego (art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). W stanie prawnym obowiązującym przed 30 lipca 2020 r., niedopuszczalność egzekucji była przesłanką zarzutów egzekucyjnych z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Na tle tej regulacji w orzecznictwie ugruntowany został pogląd, że przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają charakter formalny. Niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej, bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty. Niedopuszczalność ta ma charakter generalny i bezwarunkowy, niezależny od konkretnego postępowania egzekucyjnego i aktualny zawsze, w każdym postępowaniu. Inaczej mówiąc, musi istnieć przeszkoda formalna do wszczęcia egzekucji administracyjnej. Z kolei przedawnienie zobowiązania podatkowego, na które powołuje się strona skarżąca, nie stanowi o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Przedawnienie zobowiązania podatkowego prowadzi do wygaśnięcia egzekwowanego obowiązku i w związku z tym może stanowić podstawę zarzutów egzekucyjnych (por.: wyrok NSA z 28 października 2025 r., III FSK 759/24). Obecnie podstawę prawną tego rodzaju zarzutów stanowi art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.
Natomiast art. 27 u.p.e.a. reguluje wymogi formalne tytułu wykonawczego. Dopiero w sytuacji, gdy dany tytuł wykonawczy nie zawiera informacji, o których mowa w art. 27 u.p.e.a., można mówić o wystąpieniu przesłanki z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Nie chodzi więc o przypadek, gdy dane ujawnione w tytule wykonawczym, w ocenie zobowiązanego, nie są prawidłowe, lecz o sytuację, gdy tytuł wykonawczy nie zawiera któregoś z elementów opisanych w art. 27 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z 2025 r., III FSK 1484/24). Wbrew twierdzeniom skarżącego, tytuł wykonawczy, który w tej sprawie stanowił podstawę prowadzenia egzekucji, zawiera niezbędne elementy, o których mowa w art. 27 § 1 u.p.e.a., w szczególności zawiera dane dotyczące zobowiązanego oraz dane dotyczące dochodzonej należności pieniężnej. Natomiast czym innym jest to, czy podejmowane przez organ czynności egzekucyjne znajdują oparcie w tytule wykonawczym, w szczególności, czy spełnił wymogi art. 26ca § 1 pkt 3 i § 2 pkt 1 lit. c u.p.e.a. W tym zakresie ocena prawidłowości wystawienia przez wierzyciela kolejnego tytułu wykonawczego pozostaje poza granicami niniejszej sprawy, której zakres wyznacza przybicie dokonane na podstawie art. 111 m u.p.e.a.
Również poza granicami pozostaje ocena operatu rzeczoznawcy, o którym pisze skarżący, gdyż kwestia ta dotyczy możliwości zażalenia, którego wniesienie może być istotne dla wstrzymania wydania postanowienia o przybiciu (art. 111 § 3 u.p.e.a.) bądź odmowy przybicia (art. 111n § 1 u.p.e.a.). Według art. 110s u.p.e.a., do oszacowania wartości zajętej nieruchomości organ egzekucyjny wyznacza rzeczoznawcę majątkowego, o którym mowa w przepisach o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 110u § 1 u.p.e.a. zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie opisu i oszacowania wartości nieruchomości przysługuje zażalenie.
WSA stwierdził, że w sprawie organ prawidłowo uznał, że postanowienie z dnia [...] lipca 2025 r. zostało doręczone uczestnikom postępowania o których mowa w art. 111r § 1 u.p.e.a. oraz, że zawiera wszystkie wymagane elementy co do jego treści określone w art. 111m § 5 u.p.e.a. Wykazał przy tym, że złożone wcześniej środki zaskarżenia zostały rozpoznane i nie potwierdzono naruszenia przepisów w toku licytacji. Materiał sprawy nie wykazuje, by w sprawie zaszły przesłanki do umorzenia bądź zawieszenia postępowania.
Mając na względzie powyższe oraz art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.