Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, iż przedmiotem sporu było zawyżenie kosztów uzyskania przychodów przez Skarżącego o kwotę [...]zł wynikającą z dwóch faktur VAT, których wystawcą była [...] Sp. z o.o. Zasadnicze znaczenie dla oceny sprawy miało ustalenie, czy zakwestionowane transakcje zakupu towarów, udokumentowane fakturami VAT wystawionymi przez [...] Sp. z o.o. na rzecz Skarżącego, które przyjęto do rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych w powołanym okresie w rzeczywistości miały miejsce zgodnie z ich opisem na fakturach.
Wbrew twierdzeniom Skarżącego, stanowisko organów o zawyżeniu przez Skarżącego kosztów uzyskania przychodów logicznie wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego i prawidłowego zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości to, że [...] Sp. z o.o. nie była dostawcą zafakturowanych towarów na rzecz Skarżącego. Stan faktyczny w tym zakresie został przez organy ustalony prawidłowo. To, że [...] Sp. z o.o. nie zbyła i nie mogła zbyć na rzecz Skarżącego towarów ujętych w spornych fakturach wynika ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego. Organ przekonująco uzasadnił swoje stanowisko opierając się na zeznaniach Skarżącego, wskazanych przez niego świadków oraz zgromadzonych dokumentach.
Podczas przesłuchania Skarżący zeznał, że nic mu nie mówi nazwa [...] Sp. z o.o. i nie zna tej spółki. Wskazał, że wiedzę na temat tej Spółki może mieć świadek, który zajmował się dokumentacją firmy. Świadek B. P., który zajmował się prowadzeniem całej dokumentacji okołoodpadowej, wystawiał faktury, kontaktował się i rozmawiał z kontrahentami wskazał, że "może taka firma się pojawiła, ale ciężko spamiętać wszystko co nie powtarzało się regularnie". Jedynym świadkiem, który potwierdził, że zna [...] Sp. z o.o. jest S. M. (brat Skarżącego), który w 2020 r. pracował na stanowisku dyrektora finansowego i marketingu. S. M. nie wiedział, gdzie [...] posiadała swoje magazyny i skąd przywoziła odpad, nie pamiętał w jaki sposób zamawiał odpad od [...] i nie pamiętał danych osób, które fizycznie dostarczały odpad z ramienia [...]. Nie pamiętał także w jaki sposób i pod jaki adres był on dostarczany oraz kto, w jaki sposób i pod jaki adres przekazywał faktury wystawione przez [...]. Pamiętał tylko, że transport był po stronie [...].
Ustalenie stanu faktycznego w zakresie realizacji dostaw przez [...] na rzecz Skarżącego nastąpiło również na podstawie pozyskanej przez organ kopii pisma Skarżącego skierowanego [...] października 2020 r. do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w O., w związku z kontrolą prowadzoną w [...] Sp. z o.o. W piśmie tym Skarżący wyjaśnił, że osobą odpowiedzialną za transakcje ze strony [...] był S. S.. Transport materiałów zakupionych od [...] odbył się pojazdami sprzedawcy, pod wskazany przez Skarżącego adres, uzgodniony telefonicznie, a koszty transportu wliczane były w cenę zakupu. Zakupiony przez Skarżącego towar rozładowywany był w magazynie w [...] przy ul. [...] i był przyjmowany przez S. M.. Skarżący nie zawierał z [...] Sp. z o.o. żadnych umów ani zleceń. Wszystkich uzgodnień dokonywał z S. S.. Wskazał również, że część zakupionego od [...] Sp. z o.o. towaru została sprzedana do [...] Sp. z o.o., część znajduje się dalej w magazynie firmy.
Zestawienie zeznań Skarżącego, świadków oraz treści pisma Skarżącego skierowanego [...] października 2020 r. do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w O. z ustaleniami organu na temat [...] Sp. z o.o. potwierdza w ocenie Sądu tezę organu o tym, że [...] Sp. z o.o. nie była rzeczywistym dostawcą papieru do Skarżącego.
Odnośnie do [...] Sp. z o.o. organ ustalił bowiem, że spółka ta została założona przez [...] Sp. z o.o. [...] prowadziła działalność gospodarczą związaną z doradztwem w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania (70.22.Z) oraz robotami budowlanymi związanymi ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych. Od [...] kwietnia 2020 r. Prezesem Zarządu oraz udziałowcem [...] jest S. S. posiadający 95 udziałów spółki. W dniu [...] października 2020 r. organ podatkowy wykreślił spółkę z rejestru VAT z uwagi na wyłudzenia skarbowe (art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług). Z informacji uzyskanych od Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego [...] w W. wynika, iż [...] Sp. z o.o. w deklaracjach VAT-7 za okres od marca do września 2020 r. nie wykazała nabyć środków trwałych, za okres od marca do maja 2020 r. w deklaracjach VAT-7 wykazała wartości zerowe. Natomiast od czerwca do września 2020 r. spółka wykazywała kilkusettysięczne kwoty dostaw oraz nabyć towarów i usług oraz minimalne kwoty podatku VAT do wpłaty, nie dokonała żadnych wpłat na podatek dochodowy. Ponadto [...] Sp. z o.o. nie złożyła zeznania o wysokości osiągniętego dochodu/poniesionej straty deklaracji CIT-8 ani PIT-4R za 2020 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w O. w październiku 2020 r. przeprowadził wobec [...] Sp. z o.o. kontrolę celno-skarbową w zakresie podatku od towarów i usług za okres od czerwca do sierpnia 2020 r. Kontrola celno-skarbowa została przekształcona w postępowanie podatkowe, które zostało zakończone ostateczną decyzją z [...] czerwca 2022 r. Z decyzji tej wynika, że [...] Sp. z o.o. w okresie od czerwca do sierpnia 2020 r. miała świadczyć usługi transportowe towarów i odpadów oraz sprzedaży materiałów budowlanych, jednakże z szeregu dokonanych ustaleń opisanych w ww. decyzji, wynika, że [...] Sp. z o.o. nie prowadziła faktycznie działalności gospodarczej. Jak wynika z ustaleń [...] Urzędu Celno-Skarbowego w O. [...] nie funkcjonowała pod adresem wskazanym jako adres jej siedziby i prowadzenia działalności gospodarczej.
Względem [...] sp. z o.o. Szef Krajowej Administracji Skarbowej postanowieniami z [...] i [...] października 2020 roku dokonał blokady rachunków bankowych na czas oznaczony nie dłuższy niż trzy miesiące tj. do dnia [...] stycznia 2021 r. z uwagi na fakt, iż zachodzi uzasadniona obawa, że ww. podmiot nie wykona istniejącego zobowiązania w podatku VAT. Z uzasadnienia postanowienia wynika wysokie prawdopodobieństwo, że [...] może uczestniczyć w wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych oraz, że spółka mogła być świadomym uczestnikiem procederu polegającego na obniżaniu podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane zgodnie z art. 86 ust. 1, art. 88 ust 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług.
Z informacji otrzymanej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że w zbiorach danych ZUS-u spółka ta nie figuruje. Z danych udostępnianych przez Ministerstwo Finansów wynika, że [...] Sp. z o.o. nie złożyła sprawozdania finansowego za 2020 r.
Z analizy plików JPK_VAT [...] wynika, że za okres od marca do maja 2020 r. w plikach JPK_VAT spółka ta nie wykazywała żadnych dostaw ani nabyć towarów i usług. Natomiast za okres od czerwca do sierpnia 2020 r. spółka ta wykazała transakcje sprzedaży z siedmioma kontrahentami, w tym na rzecz Skarżącego. Przedmiotem transakcji ze Skarżącym był papier użytkowy mix. Natomiast dla pozostałych sześciu kontrahentów [...] w okresie od czerwca do sierpnia 2020 r. wystawiała jedynie faktury na sprzedaż materiałów budowlanych i usług transportowych.
Wskazać należy również, że [...] Sp. z o.o. w plikach JPK_VAT za okres od czerwca do sierpnia 2020 r. jako głównego dostawcę wskazała firmę [...] Sp. z o.o. Suma nabyć od [...] stanowiła w czerwcu 2020 r. - 93,31%, w [...] 2020 r. - 99,37%, a w sierpniu 2020 r. 83,09% wszystkich nabyć. Transakcje z pozostałymi dostawcami w ww. okresie (11 podmiotów) stanowiły od 0,01% do 3,52% wszystkich nabyć. [...] w plikach JPK_VAT zaewidencjonowała łącznie 15 faktur VAT z [...] Sp. z o.o. Z analizy faktur VAT wystawionych dla [...] Sp. z o.o. przez [...] Sp. z o.o. oraz pozostałych dostawców wynika, że [...] Sp. z o.o. wystawiła tylko jedną fakturę sprzedaży papieru użytkowego mix w ilości 62,60 ton na rzecz [...] Sp. z o.o. z [...] [...] 2020 r. nr [...], na kwotę [...]zł netto i podatek VAT [...] zł.
Co istotne, na rachunku bankowym [...] Sp. z o.o. brak było przelewów, które można było uznać za związane z faktycznie prowadzoną działalnością gospodarczą, tj. opłat za media, wynajem powierzchni biurowych, magazynów, zakup materiałów biurowych itp. Wielokrotnie dokonywano natomiast wypłat gotówki w bankomatach w [...] na kwotę [...]zł. Ponadto na rachunku bankowym [...] Sp. z o.o. stwierdzono przelewy znacznej wartości dla [...] Sp. z o.o.
Odnośnie do [...] Sp. z o.o. organ ustalił, że została zarejestrowana w KRS [...] stycznia 2020 r. Spółka została założona przez [...] Sp. z o.o. - tak jak [...] Sp. z o.o. Od [...] kwietnia 2020 r. prezesem zarządu oraz udziałowcem w [...] był S. S., (będący jednocześnie Prezesem Zarządu [...] Sp. z o.o.). Według zapisów w KRS - Spółka [...] prowadzi działalność związaną z doradztwem w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania oraz roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych (zakres tożsamy z [...] Sp. z o.o.). Od [...] lutego 2020 r. jako adres siedziby (adres rejestracyjny, adres korespondencyjny oraz adres prowadzenia działalności gospodarczej) zgłoszono ul. [...], [...] W.. Spółka zgłosiła również miejsce przechowywania dokumentacji rachunkowej pod adresem: Plac [...], [...] W. - taki sam adres zgłosiła [...] Sp. z o.o.
W dniu [...] lutego 2020 r. [...] Sp. z o. o. została zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług w Trzecim Urzędzie Skarbowym [...] w W.. Natomiast [...] stycznia 2021 r. ww. organ wykreślił Spółkę z rejestru VAT z uwagi na brak kontaktu ze spółką (jako podstawę wskazano art. 96 ust. 9 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług). Ponadto [...] nie złożyła zeznania o wysokości osiągniętego dochodu/poniesionej straty CIT-8 ani deklaracji PIT-4R za 2020 r. Z informacji otrzymanej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że w zbiorach danych ww. organu nie figuruje podmiot o nazwie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Jak wynika z danych Ministerstwa Finansów [...] Sp. z o.o. nie złożyła także sprawozdania finansowego za 2020 r. Jak ustalono ze złożonych przez [...] Sp. z o.o. za czerwiec i [...] plików JPK_VAT wynika, że [...] była jedynym kontrahentem, na rzecz którego [...] Sp. z o.o. wystawiała faktury mające dokumentować dostawy towarów i usług. Z plików JPK_VAT za czerwiec i lipiec wynika, że firma [...] wykazała nabycia towarów i usług od [...] Sp. z o.o. W dniu [...] września 2020 r. [...] złożyła korekty ww. plików JPK_VAT za czerwiec i lipiec 2020 r. wykazując nabycia towarów i usług jedynie od [...] Sp. z o.o. Faktury od [...] Sp. z o.o. miały te same numery i wartości, co faktury wystawione przez [...] Sp. z o.o. Tymczasem [...] Sp. z o.o. nie wykazała w swoich plikach JPK_VAT dostaw na rzecz [...] Sp. z o.o. Za sierpień 2020 r. Spółka [...] nie złożyła plików JPK_\/AT.
Wobec [...] Sp. z o.o. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. przeprowadził kontrolę celno-skarbową w zakresie podatku od towarów i usług za okres od czerwca do grudnia 2020 roku. W wyniku powyższej kontroli ustalono, że [...] Sp. z o.o. nie prowadziła faktycznej działalności gospodarczej. Następnie kontrola celno-skarbowa została przekształcona w postępowanie podatkowe, które zakończyło się wydaniem [...] stycznia 2022 r. decyzji.
Z analizy rachunku bankowego [...] Sp. z o.o. za okres od czerwca do grudnia 2020 r. wynika, że wpłaty na konto pochodziły wyłącznie od spółek: [...] Sp. z o.o., ul. [...], [...] - 5 przelewów i [...] Sp. z o.o. - 34 przelewy. [...] Sp. z o.o, nie wykazała w plikach JPK_VAT żadnej sprzedaży dla [...] Sp. z o.o. Ponadto nie stwierdzono na rachunku [...] Sp. z o.o. żadnych zapłat za towary i usługi na rzecz kontrahentów, których [...] wykazała w plikach JPK_VAT jako dostawców, a mianowicie na rzecz [...] Sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o. - jednakże te w plikach JPK_VAT nie wykazały transakcji sprzedaży do [...] Sp. z o.o. Tak samo, jak w przypadku [...] na koncie [...] nie stwierdzono żadnych płatności związanych z typowym funkcjonowaniem i prowadzeniem działalności gospodarczej, tj. płatności za paliwo, telefony, zapłaty za nabyte materiały biurowe itp. Dokonywane były jedynie wypłaty z rachunku bankowego, co do zasady każdorazowo wypłacana kwota to [...] zł.
W ocenie Sądu słusznie organ ocenił przedstawione okoliczności jako wskazujące na to, że [...] Sp. z o.o. wystawiła i wprowadziła do obiegu gospodarczego faktury VAT wystawione m.in. na rzecz [...] Sp. z o.o., które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Podkreślenia w kontekście podawanych przez świadków informacji wymaga, że z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika, że [...] Sp. z o.o. nie posiadała zarejestrowanych na siebie pojazdów. [...] Sp. z o.o. również nie była w 2020 r. właścicielem żadnego pojazdu. Tym samym słusznie w ocenie Sądu organ stwierdził, iż wbrew twierdzeniom Skarżącego transport materiałów zakupionych od [...] Sp. z o.o. nie mógł odbywać się pojazdami sprzedawcy.
Sąd za uzasadnioną w tej sytuacji uznaje konkluzję organów, że [...] Sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o. - a więc podmioty występujące na poprzednich etapach obrotu towarem objętym zakwestionowanymi fakturami - w rzeczywistości nie prowadziły faktycznej działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu ustalenia organów co do nieprowadzenia rzeczywistej działalności przez spółkę [...] i [...] nie budzą wątpliwości, nie budzi też zastrzeżeń sposób pozyskania i wykorzystania materiału dowodowego.
W tym miejscu należy przywołać przepis art. 194 § 1 O.p. zgodnie z którym, dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W myśl art. 194 § 2 O.p., przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Regulacja zawarta w treści art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej nadaje tym samym szczególną moc dowodową dokumentom urzędowym, korzystającą z domniemania prawdziwości. Ponadto, należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przepis ten umożliwia i jednocześnie zobowiązuje organ podatkowy do stosowania różnych środków dowodowych, z czego organ skorzystał bowiem dokonując ustaleń faktycznych powołał się na dokumenty urzędowe (opisane powyżej) znajdujące się w aktach sprawy.
W sposobie procedowania organów Sąd nie dopatrzył się zarzucanych w skardze naruszeń proceduralnych. Z akt sprawy wyłania się taki obraz, że Skarżący i wskazani przez niego świadkowie w toku postępowania podatkowego nie potwierdzili w sposób stanowczy, że dostawa towarów nastąpiła od [...] Sp. z o.o. Świadek B. P. oraz S. M. – którzy w bardzo ogólnie w sposób twierdzący odnieśli się do transakcji z [...] Sp. z o.o. – nie pamiętali żadnych szczegółów rzekomych transakcji. Zwrócić również należy uwagę na rozbieżności zeznań Skarżącego oraz S. M. z pozostałymi ustaleniami organu w przedmiocie dokonywania transportu towaru, który rzekomo miał obciążać [...] sp. z o.o., gdy tymczasem spółka ta nie posiadała środków transportu ani nie zatrudniała kierowców. Podobnie uwypuklenia wymaga rozbieżność zeznań świadka S. M. z treścią pisma Skarżącego skierowanego [...] października 2020 r. do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w O.. W piśmie tym Skarżący wyjaśnił, że osobą odpowiedzialną za transakcje ze strony [...] był S. S.. Zakupiony przez Skarżącego towar rozładowywany był w magazynie w [...] przy ul. [...] i był przyjmowany przez S. M.. Tymczasem S. M. pracę wykonywał w miejscu prowadzenia działalności przy ul. [...] w I. oraz zdalnie.
Reasumując, z prawidłowo zgromadzonego i ocenionego materiału dowodowego sprawy zdaniem Sądu jednoznacznie wynika, że Skarżący nie nabył od [...] Sp. z o.o. towarów widniejących na zakwestionowanych fakturach – bo [...] Sp. z o.o. nie prowadziła rzeczywistej działalności ani nie dysponowała towarem wskazanym w tych fakturach. Dodatkowo, osoby powiązane ze [...] Sp. z o.o. nie potwierdziły dokonania dostaw ani wystawienia faktur na rzecz Skarżącego. Jeśli zaś chodzi o potencjalne istnienie i wykorzystanie przez Skarżącego takich towarów, na jakie wystawione były faktury – to kwestia ta nie może wpłynąć na ocenę, że faktury nie mogą być uwzględnione w kosztach uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej. Nie dokumentują one bowiem rzeczywistych transakcji.
Skarżący podkreśla, że w swojej działalności sprzedał zakupiony towar do [...] Sp. z o.o. W związku z powyższym organ ustalił, że spółka ta powstała [...] kwietnia 2020 r. a jej siedziba mieściła się we W.. Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. pismem z [...] grudnia 2023 r. wezwał [...] Sp. z o.o. do przedstawienia dowodów potwierdzających współpracę Skarżącego ze wskazaną spółką. W odpowiedzi spółka przesłała kopie wystawionych przez Skarżacego faktur VAT, duplikaty potwierdzenia wykonania przelewów bankowych oraz wyjaśnienia dotyczące współpracy. Z przekazanych informacji wynika m.in., że zakupiony towar stanowiła kreda, offset mix, LVC oraz papier silikonowy. Umowy, zawierane były wyłącznie telefonicznie, a zakupiony towar był pobierany z magazynu w [...] przy ul. [...] i dostarczany był samochodami ciężarowymi lub dostawczymi bezpośrednio na miejsce jego przeznaczenia, a kierowcą był A. B.. W piśmie I. O., prezes zarządu [...] Sp. z o.o., wyjaśniła, że osobami uczestniczącymi w trakcie odbioru towaru z magazynu zlokalizowanego przy ul. [...] w [...] byli A. O. i S. M.. Osoby te zajmowały się ważeniem towaru a A. O., z uwagi na długi okres pracy w tego rodzaju działalności, dokonywał oceny jakości papieru. Ponadto I. O. wyjaśniła, że dokumentami potwierdzającymi zakup papieru były faktury i przelewy bankowe i wyjaśniła, że nie posiada innych dokumentów. W związku ze wskazaniem przez I. O., że kierowcą odbierającym towar od Skarżącego był A. B., organ podatkowy przeprowadził dowód z jego przesłuchania w charakterze świadka. Świadek zeznał, że w 2020 r. pracował w firmie [...] Sp. z o.o. w [...] przy ul. [...], gdzie jak wskazał znajdują się magazyny i było to wówczas jego jedyne miejsce pracy. Nie pamiętał, kto był prezesem [...] Sp. z o.o. ale osobą decyzyjną był A. O. i to on przydzielał świadkowi zadania. Świadek zeznał, że był jedynym kierowcą, zajmował się transportem papieru w rolkach, który woził pod adresy wskazane na dokumentach WZ. Z magazynu odbierał załadowany samochód, sam nie zajmował się załadunkiem, gdyż robił to magazynier, którego nie znał. Świadek zeznał, że nie zna Skarżącego, S. M., jak również nie zna [...] i [...] i o nich nie słyszał. Tymczasem świadek A. O. doskonale pamiętał rodzaje papieru jakie Skarżący rzekomo przechowywał przy ul. [...] w [...] i to, że przy jego odbiorze i rozładunku zawsze uczestniczył S. M.. Świadek zeznał przy tym, że nie znał [...] Sp. z o.o.
Złożone przez A. B. i A. O. zeznania wskazują na pobieranie towaru przez [...] Sp. z o.o. z magazynu przy ul. [...] w [...] jednak z zeznań tych nie wynika, kto był dostawcą tego towaru na teren tego magazynu. Obaj świadkowie nie znali bowiem [...] Sp. z o.o.
W kontekście powyższego podkreślenia wymaga, że organy nie kwestionują tego, że Skarżący towar wskazany w zakwestionowanych fakturach posiadał. Stoją jedynie na stanowisku, że z całą pewnością nie zakupił ich od [...] Sp. z o.o. i to ustalenie nie budzi wątpliwości Sądu. Faktury są nierzetelne co najmniej pod względem podmiotowym. Jeśli zaś chodzi o to, czy Skarżący w swojej działalności tego rodzaju towary wykorzystał czy odsprzedał, a zatem – czy faktycznie w ogóle je nabył, to należy podkreślić, że zagadnienie to jest poza zakresem niniejszej sprawy. Organy nie mają obowiązku badać, czy i ewentualnie od kogo Skarżący faktycznie kupił takie towary, na jakie wystawione były faktury od [...] Sp. z o.o. Istotne jest to, że faktury wystawione przez [...] Sp. z o.o. nie dokumentowały rzeczywistych transakcji.
Zdaniem Sądu organ przekonująco wykazał, że [...] Sp. z o.o. nie dokonała i nie mogła dokonać dostaw na rzecz Skarżącego. To zaś, czy Skarżący nabył towary od kogokolwiek innego, nie wpływa na zasadność pozbawienia go prawa do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwot wynikających z zakwestionowanych faktur w sytuacji, gdy rzeczywistego dostawcy nie zidentyfikowano (przy czym niemożliwe jest, aby tym dostawcą była [...] Sp. z o.o.). Podkreślić należy, że w interesie podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą jest sprawdzanie wiarygodności swoich kontrahentów. Zauważyć bowiem należy, iż wybór stron transakcji mieści się w granicach ryzyka gospodarczego podatnika, który kierując się określonymi kryteriami korzyści, podejmuje samodzielne decyzje w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego Skarżący w rzeczywistości nie miał żadnej wiedzy na temat firmy [...] Sp. z o.o., która faktycznie nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej. Skoro zatem [...] Sp. z o.o. nie nabyła towarów wykazanych na zakwestionowanych fakturach, to nie mogła ich dalej odsprzedać m.in. na rzecz Skarżącego w związku z czym faktury te nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych. Dlatego też, w świetle zebranego materiału dowodowego, organ zasadnie przyjął, iż w niniejszej sprawie zaistniały wszelkie podstawy prawne i faktyczne do wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów za 2020 r. wydatków wynikających z faktur VAT wystawionych przez [...] Sp. z o.o., które nie były udokumentowane w sposób określony prawem, a także nie zostały przez Skarżącego udokumentowane innymi dowodami potwierdzającymi przeprowadzenie transakcji wynikających z zakwestionowanych faktur VAT. Faktury wystawione przez podmioty, które wprowadzały do obiegu prawnego nierzetelne faktury VAT nie posiadają cech dowodu księgowego, ponieważ nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych. Dlatego też, zgodnie z przepisami prawa udokumentowanych nimi wydatków nie można uznać za koszty uzyskania przychodów. W związku z tym faktury, które nie dokumentują faktycznej sprzedaży (dostawy) towarów bądź usług nie mogą potwierdzać legalnego, czyli zgodnego z prawem obrotu, więc jako bezskuteczne prawnie nie mogą wywoływać skutków podatkowych zarówno u ich wystawcy, jak i odbiorcy.
Podkreślić w tym miejscu należy, iż przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie posługują się kategorią dobrej lub złej wiary podatnika (tzw. "należytej staranności"), a jedynie skonkretyzowanymi normami, m.in. uprawniającymi do rozpoznania danego wydatku jako kosztu podatkowego. Art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1835; dalej także jako: "u.p.d.o.f.") stanowi, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. W świetle art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. podstawę do zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów może stanowić wyłącznie faktura (bądź inny dokument) odzwierciedlająca faktyczne zdarzenie gospodarcze w aspekcie podmiotowym, przedmiotowym oraz ilościowym (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 listopada 2024 r., sygn. akt II FSK 306/22). Zatem faktura musi potwierdzać, że w rzeczywistości doszło do transakcji kupna-sprzedaży towaru (usługi) pomiędzy konkretnymi podmiotami, za konkretną kwotę, której poniesienie jest bezsporne i udowodnione. Podkreślić należy również, iż cechą charakterystyczną prawa podatkowego jest odnoszenie obowiązków podatkowych przede wszystkim do rzeczywistych, a nie tylko formalnych zachowań podmiotów uczestniczących w obrocie gospodarczym. Fakt posiadania przez Skarżącego faktur VAT, na których jako wystawca widnieje [...] oraz zaewidencjonowania ich w swoich rozliczeniach nie czyni tych faktur z mocy prawa autentycznymi. Nie ma przy tym znaczenia to, czy podatnik w sposób zawiniony (na przykład na skutek braku dbałości o własne interesy gospodarcze, bądź w sposób zamierzony), czy też niezawiniony (ze względu na brak dokumentów źródłowych), dokonywał rozliczenia kosztów uzyskania przychodów na podstawie nierzetelnych faktur. Istotny jest jedynie fakt, że faktury te nie odzwierciedlają faktycznych transakcji (ich wystawca nie był dostawcą towarów w nich wymienionych) i nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu podatkowym. W takim stanie rzeczy brak jest podstaw prawnych do rozpoznania kosztów podatkowych w zakresie wydatków, które miały dotyczyć zakupu towarów wynikających z zakwestionowanych faktur w kwotach wskazanych wyżej, a więc nie naruszono przepisu art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f.
Zdaniem Sądu organy dokonały własnych ustaleń w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego i ocenionego zgodnie z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Stosownie do art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie zaś z art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Rację należy przyznać organowi, iż wymieniony w art. 122 O.p. obowiązek podejmowania wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego nie oznacza, że ciężar dowodu obciąża w każdej sytuacji organ podatkowy. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie zgromadzono wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia materiał dowodowy, poparty również decyzjami ostatecznymi wydanymi dla kontrahentów. Ustalenie faktów, o których wiedzę posiada wyłącznie podatnik, pozostaje poza zakresem możliwości organu podatkowego. Jeżeli zatem Skarżący kwestionował ustalenia organu pierwszej instancji w zakresie transakcji udokumentowanych spornymi fakturami to w interesie Skarżącego było przedstawienie dowodów, w trakcie postępowania podatkowego, które mogłyby potwierdzić, że stan faktyczny sprawy w rzeczywistości jest odmienny od ustalonego przez organ podatkowy.
W ocenie Sądu akta niniejszej sprawy zawierają materiał dowodowy, zgromadzony z zachowaniem wszelkich reguł procedury podatkowej, który pozwala na stwierdzenie, iż w badanym okresie [...] Sp. z o.o. nie była dostawcą towarów na rzecz Skarżącego, w związku z czym zakwestionowane faktury są dokumentami, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji. Podkreślić należy, że działania Skarżącego w ramach rzekomej współpracy z [...] Sp. z o.o. ograniczały się jedynie do przyjęcia nierzetelnych faktur VAT w celu obniżenia obciążeń podatkowych poprzez zawyżenie kosztów uzyskania przychodów wynikających z nierzetelnych faktur zakupu od tego podmiotu.
Zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 190 § 1 i § 2 O.p. Nadmienić należy, że Skarżący nie przedstawił szerszego uzasadnienia tego zarzutu skargi natomiast organ w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że Skarżący był zawiadamiany o każdym terminie przesłuchania świadka i miał prawo osobiście lub przy pomocy pełnomocnika być obecnym i zadawać świadkom pytania oraz udzielać wyjaśnień. Stanowisko organu znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Zatem zarzut naruszenia art. 190 § 1 i § 2 O.p. należy uznać za niezasadny.
Dodać ponadto należy, iż na uwzględnienie nie zasługują również sformułowane w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 29a ust. 1 oraz art. 30a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Przedmiotem niniejszego postępowania była prawidłowość rozliczenia Skarżącego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2020 r., zatem organy orzekały w oparciu o przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych natomiast powołane przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie stanowiły materialno-prawnej podstawy rozstrzygnięcia organów podatkowych.
W konsekwencji za bezpodstawne należy uznać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procedury podatkowej, w tym zarzuty naruszenia art. 122, art. 187 § 1, art. 190 § 1 i § 2, art. 191 Ordynacji podatkowej, a także przepisów prawa materialnego art. 29a ust. 1 oraz art. 30a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Ustalenia faktyczne przyjęte przez organ za podstawę zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu, nie były obarczone błędem.
W tym stanie rzeczy skargę, jako nieuzasadnioną, należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a, gdyż w odpowiedzi na skargę organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (k. 11 akt sądowych), a Skarżący, poinformowany w piśmie z dnia [...] marca 2025 r. (k. 38 akt sądowych) o wniosku organu, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl
J. Ziołek T. Wójcik U. Wiśniewska