- 116 zł miesięcznie za okres od 1 lipca 2024 r. - w niniejszym okresie wskazaną nieruchomość zamieszkują poza osobami zdeklarowanymi 4 osoby, które nie uiszczają opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stawka została ustalona na podstawie aktualnie obowiązującej Uchwały nr III/17/24 Rady Miejskiej w Wasilkowie z dnia 28 maja 2024 r. w sprawie zmiany Uchwały nr XXXV/332/21 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty.
Organ zobowiązał też właściciela nieruchomości do uiszczenia przedmiotowej kwoty na wygenerowany dla niego rachunek bankowy.
Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku decyzją z 24 lutego 2025 r., nr 408.40/G-2/XV/2025, utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że właścicielem nieruchomości położonej przy ulicy P. w W., której dotyczy przedmiotowe postępowanie, jest S. M. — matka skarżącego, co potwierdza wydruk z ewidencji gruntów i budynków oraz treść KW tej nieruchomości. Do złożenia deklaracji o wysokości opłaty nie może być zobowiązana matka skarżącego, przebywa bowiem aktualnie w Armenii. Istotne jest więc ustalenie, czy na nieruchomości przebywa skarżący oraz ile osób wraz z nim na tej nieruchomości ewentualnie zamieszkuje.
Powołując się na przedłożone przez skarżącego dokumenty, SKO wskazało, że z informacji przekazanych przez Biuro Administracji Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. Ż. w B. wynika, iż nie ma możliwości dokładnego ustalenia za jaką liczbę osób są opłacane składki za wywóz odpadów komunalnych z adresu B., ul. Ż. m. [...], ponieważ jak wynika z załączonego do akt sprawy zaświadczenia "(...) żaden składnik opłat eksploatacyjnych nie jest naliczany od liczby zamieszkałych osób".
Zauważyć jednak należy, że szereg zgromadzonych dowodów potwierdza fakt zamieszkiwania skarżącego wraz z rodziną na nieruchomości położnej w W.. W zgłoszeniu do I klasy W. Z. (rok szkolny 2021/2022}, wskazane są: jako adres zameldowania B., ul. Ż. m [...]; jako adres zamieszkania W., ulica P. W przypadku M. Z. (rok szkolny 2023/2024) zarówno adres zameldowania, jak i zamieszkania, to W., ul. P.. Jeżeli chodzi o A. Z., we wniosku o przyjęcie do przedszkola na rok szkolny 2021/2022 jako adres zameldowania i zamieszkania podany został adres W., ul. P.
SKO wskazało, że każde z dzieci skarżącego korzystało i korzysta nadal z publicznych placówek przedszkolnych i szkolnych mieszczących się na terenie miasta W., zaś w procesie rekrutacyjnym podawane były adresy zamieszkania zarówno samych dzieci, jak i rodziców, tj. skarżącego i jego żony K., jako ul. P. w W. Dodatkowo skarżący wystąpił o kartę w. dla syna A., której podstawą przyznania jest zamieszkiwanie na terenie gminy W. oraz w przypadku osób małoletnich także rozliczanie się przez ich rodziców w II Urzędzie Skarbowym w Białymstoku. W aktach sprawy znajduje się notatka policji w W. z 11 grudnia 2024 r., z której wynika, że wywiad środowiskowy przeprowadzony przez dzielnicowego potwierdził, że skarżący, jak i jego żona wraz z trójką dzieci, faktycznie zamieszkują w W. przy ul. P. Nie stwierdzono, aby rodzina została przewożona na nocleg w inne miejsce, a pojazdy skarżącego również w porze nocnej pozostawiane są w rejonie ryneczku przy ul. P. w W. Skarżący do odwołania dołączył rachunki za energię elektryczną i należności eksploatacyjne nieruchomości położonej w B. Jako adres korespondencyjny wskazany jest tam jednak W., zaś rachunki za energię elektryczną - jak uczy doświadczenie życiowe - wydają się zbyt niskie jak na zużycie pięcioosobowej rodziny - trójki dzieci. Jak wynika z notatki służbowej skarżący reklamował też brak odbioru odpadów z nieruchomości w W., co oznacza, że odpady te na tej nieruchomości są wytwarzane, to zaś rodzi konieczność wnoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.
W uzasadnieniu skargi wskazał m.in., że notatka Policji z 11 grudnia 2024 r. w istocie pochodzi z 2019 r. i opisuje okoliczności, kiedy w mieszkaniu faktycznie mieszkało 5 osób, i nie została zaktualizowana. Wskazał, że przy ul. P. w W. mieszka sam, zaś żona z trójką dzieci zamieszkuje w B. przy ul. Ż. m. [...]. Zwrócił uwagę, że dzieci zameldowane są w W., ze względu na możliwość zapisania do placówek oświatowych. Podniósł, że wysokość rachunków czterech osób (członków jego rodziny) zamieszkujących w B. nie odbiega zbyt mocno od średniej wysokości rachunków czteroosobowej rodziny, czego dowiedział się w spółdzielni mieszkaniowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Sprawa dotyczy określenia skarżącemu wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej w W. przy ul. P. Spór w sprawie koncentruje się natomiast na ustaleniu, ile osób zamieszkuje pod wskazanym wyżej adresem, co w sposób bezpośredni przekłada się na określenie wysokości ww. kosztów.
Na wstępie trzeba zauważyć, że wydające w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organy były stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a.") związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA w Białymstoku z 18 października 2023 r., I SA/Bk 248/23. Sąd nałożył na organ pierwszej instancji obowiązek ustalenia podmiotu zobowiązanego zarówno do złożenia deklaracji w zakresie odpadów oraz podmiotu obowiązanego do uiszczenia opłaty, jak również prawidłowego ustalenia okresów zamieszkiwania skarżącego wraz z członkami rodziny przy ul. P. w W. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, Burmistrz Wasilkowa – co słusznie zaakceptowało SKO w Białymstoku – wywiązał się z tego obowiązku, o czym mowa poniżej.
Zgodnie z art. 6h pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2025 r. poz. 733, dalej jako: "u.c.p.g."), Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi są obowiązani ponosić właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Zasadą jest zatem, że do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zobowiązani są właściciele nieruchomości. Właścicieli nieruchomości należy identyfikować z uwzględnieniem regulacji z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. Skoro zatem w art. 2 ust. 2a mowa jest o "podmiotach spośród wskazanych w ust. 1 pkt 4", na których może ciążyć obowiązek ponoszenia opłaty, to przyjąć trzeba, że normą tego przepisu objęte są sytuacje, gdy obowiązek ponoszenia opłaty ciąży nie tylko na właścicielach (współwłaścicielach) nieruchomości uwidocznionych w księgach wieczystych, ale również na innych wymienionych ust. 1 pkt 4 podmiotach władających nieruchomością. Wówczas spośród tych podmiotów obowiązek uiszczenia opłaty ciąży na podmiotach faktycznie władających nieruchomością.
Zgodnie natomiast z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec.
Jak ustalił organ, co zresztą nie budzi sporu na obecnym etapie postępowania, właścicielem nieruchomości położonej w W. przy ul. P., ujawnionym w KW tej nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, jest S. M., matka skarżącego. W związku jednak z tym, że S. M. przebywa w Armenii, zaś skarżący faktycznie zamieszkuje nieruchomość, należy uznać go za podmiot władający nieruchomością. W konsekwencji skarżący winien być uznany za obowiązanego do uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na ww. nieruchomości. Stwierdzenie organu w tym przedmiocie należ uznać za prawidłowe.
W przepisach wskazanych wyżej uchwał, stanowiących podstawę do ustalenia miesięcznej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wysokość stawki została uzależniona od wielkości gospodarstwa domowego/liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość.
Redakcja normatywna przepisów art. 6c ust. 1 u.c.p.g. prowadzi do wniosku, że zamiarem ustawodawcy nie było utożsamianie nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, wyłącznie z nieruchomościami zamieszkałymi stale. Chodzi o to, aby wszystkie nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, choćby robili to nieregularnie, wchodziły w zakres abstrakcyjnego pojęcia "nieruchomości zamieszkanych", w przeciwieństwie do tych, na których nie mieszkają mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. W ustawie o u.c.p.g. nie posłużono się więc kategorią "miejsce zamieszkania", lecz wyłącznie pojęciem "zamieszkiwania". Użycie tego pojęcia jest świadomym zabiegiem legislacyjnym, wskazującym, że na gruncie tej ustawy żadnego znaczenia nie ma zamiar stałego pobytu, ani zameldowanie, a znaczenie ma wyłącznie faktyczne przebywanie danej osoby na nieruchomości. Tym samym w ustawie o u.c.p.g. nacisk położony jest na faktyczne przebywanie (bytowanie) danej osoby na nieruchomości, na koncentrację życia w danym miejscu, co powoduje wytwarzanie na tej nieruchomości odpadów komunalnych przez tę osobę i konieczność zagospodarowania tych odpadów. Z doświadczenia, życiowego jednoznacznie wynika, że wytwarzać odpady komunalne mogą zarówno stali mieszkańcy, jak i osoby przebywające na danej nieruchomości tymczasowo, a nawet nieregularnie.
Skład orzekający stoi na stanowisku, że ustalenia organów jednoznacznie przemawiają za stwierdzeniem, że skarżący wraz z rodziną w lata 2019-2025 w sposób ciągły zamieszkiwał pod adresem ul. P. w W.
Za powyższym przemawia szereg zgromadzonych w sprawie dowodów. Każde z dzieci skarżącego korzystało i korzysta nadal z publicznych placówek przedszkolnych i szkolnych mieszczących się na terenie miasta W., zaś w procesie rekrutacyjnym podawane były adresy zamieszkania zarówno samych dzieci, jak i rodziców, jako ul. P. w W. Skarżący wystąpił o kartę w. dla syna A., której podstawą przyznania jest zamieszkiwanie na terenie gminy W. oraz w przypadku osób małoletnich także rozliczanie się przez ich rodziców w II Urzędzie Skarbowym w Białymstoku. W postępowaniach wyjaśniających toczących się z ramienia Burmistrza Wasilkowa (por. decyzję organu pierwszej instancji) skarżący jako adres zamieszkania wskazywał adres w W.. Również rozmowy przeprowadzone z osobami przebywającymi w sąsiedztwie nieruchomości przy ul. P., obwarowane odpowiedzialnością za składanie fałszywych zeznań, potwierdziły, że nieruchomość była zamieszkiwana w ww. okresie przez 5 osób. Skarżący pozostawia auto w okolicy ul. P. w W., reklamował również brak odbioru odpadów z nieruchomości w W.
Jednocześnie wskazać należy, że argumentacja i dowody przedstawione przez skarżącego nie mogły skutecznie zniweczyć argumentacji organu. Przede wszystkim takiego skutku nie mogły odnieść przedkładane rachunki za energię elektryczną i należności eksploatacyjne nieruchomości położonej w B. (nota bene – wskazano w nich jako adres korespondencyjny adres w W.). Jak celnie stwierdził organ, Biuro Administracji Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. Ż. w B. wskazało, iż nie ma możliwości dokładnego ustalenia, za jaką liczbę osób są opłacane składki za wywóz odpadów komunalnych z adresu skarżącego w B., ponieważ żaden składnik opłat eksploatacyjnych nie jest naliczany od liczby zamieszkałych osób. Tym samym twierdzenia podnoszone w skardze, jakoby skarżący zweryfikował w administracji, czy zużycie energii elektrycznej, wody i ogrzewania w mieszkaniu przy ul. Ż. w B. dla czteroosobowej rodziny (skarżący twierdzi, że mieszkanie w B. zamieszkuje jego żona z dziećmi) nie odbiegało od średniej dla tej wielkości rodziny, nie mogą się ostać i jawią się jako gołosłowne. Bez znaczenia pozostaje przy tym fakt, że organ referencyjnie przyjął, że mieszkanie w B. miałoby zamieszkiwać 5, a nie 4 osoby.
Zwrócić należy uwagę, że wyjaśnienia skarżącego, iż w dokumentach placówek oświatowych jako adres zamieszkiwania swoich dzieci wskazywał adres w W. tylko po to, by mogły uczęszczać do w. placówek, są w istocie bezzasadne. Organy, ani sąd, na gruncie niniejszej sprawy nie badają intencji skarżącego, a już na pewno nie powinny rozpatrywać na jego korzyść czynności podejmowanych – jak sam przyznał – w celu upozorowania innego niż rzeczywisty stanu faktycznego. Podobnie sąd nie ma prawa do interpretowania motywacji skarżącego do kreowania własnej sytuacji mieszkaniowej, podyktowanej wygodą czy sytuacją rodzinną. Przesłanki ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi są jasne, weryfikowalne na podstawie dokumentów i stanu faktycznego. Jeśli skarżący deklaruje więc dany adres jako miejsce zamieszkania, to niewątpliwie stanowi to dowód na tę okoliczność.
Sąd przeanalizował fakt zgłoszenia dzieci skarżących na zajęcia organizowane przez Młodzieżowy Dom Kultury w B., w których to zgłoszeniach jako miejsce zamieszkania dzieci wskazywano adres przy ul. Ż. w B. Skarżący argumentował, że zajęcia te miały być przeznaczone jedynie dla mieszkańców B. Jak jednak słusznie zwrócił uwagę organ, z pkt 5 regulaminu MDK w B. wynika, że ośrodek przyjmuje "kandydatów zamieszkałych na obszarze powiatu b.". Niewątpliwie W. leży na obszarze tego powiatu. Tym samym zadeklarowanie w zaświadczeniach dzieci miejsce zamieszkania w B. miało charakter jedynie pozorny i ostatecznie nieprzesądzający o możliwości ich przyjęcia.
Podobnie należy zanegować stanowisko skarżącego oparte o zaświadczenia lekarskie z Przychodni Lekarzy Rodzinnych "[...]" w B., z których wynika, że małoletnie dzieci skarżącego oraz jego żona pozostają pod opieką tamtejszej poradni, a zatem zamieszkują w B. Organ ustalił jednak w rozmowie z pracownikiem infolinii Narodowego Funduszu Zdrowia, że wobec braku obowiązku rejonizacji, wybór lekarza rodzinnego pozostaje w gestii pacjenta (opiekuna, przedstawiciela, etc.). Nie jest to zatem bezwarunkowy dowód tego, że pacjenci pozostający pod opieką poradni w B., miasto te zamieszkują.
Należy zatem wskazać, że argumentacja skarżącego ma charakter czysto polemiczny, sprowadzający się do podważania poszczególnych ustaleń, twierdzeń organu, w oderwaniu od ich ogółu. Sąd nie neguje trudnej sytuacji mieszkaniowej i rodzinnej skarżącego, jednak budowana w oparciu o te okoliczności argumentacja nie stanowi podstawy do zmiany zajętego stanowiska. Całościowy kontekst zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie świadczy o zamieszkiwaniu skarżącego i jego czteroosobowej rodziny przy ul. P. w W., zaś skarżący zobowiązany jest do uregulowania opłaty wyliczonej przez organ.
Skład orzekający nie dopatrzył się w sprawie innych naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które stanowiłyby podstawę do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł o oddaleniu skargi w myśl art. 151 p.p.s.a.