Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając postanowienie w całości, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy:
- art. 122 w zw. z art. 187 § 1 o.p., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, polegające na wydaniu postanowienia na podstawie niepełnego materiału dowodowego, który gdyby został zebrany prawidłowo i w całości, nie poskutkowałby wydaniem postanowienia i utrzymaniem w mocy blokady rachunków bankowych Spółki;
- art. 121 § 1 o.p., poprzez niezebranie w sprawie wyczerpującego materiału dowodowego i ograniczenie się do informacji z Systemu Teleinformatycznego Izby Rozliczeniowej ("STIR"), który wskazał na zasadność zastosowania i przedłużenia blokady rachunków bankowych Spółki, a w konsekwencji również i naruszenie;
- art. 191 o.p., poprzez dokonanie dowolnej w miejsce swobodnej ocen dowodów, co sprowadzało się do niezweryfikowania przez obie instancje prawidłowości zadziałania STIR i wydanie postanowienia jedynie w oparciu o opinię algorytmu STIR bez jej dokładnej analizy i bez uwzględnienia szerszego kontekstu sprawy;
- art. 127 o.p., poprzez pozbawienie skarżącego prawa do rozpoznania sprawy ponownie przez organ drugiej instancji w konsekwencji braku przeprowadzenia przez ten organ drugiego postępowania dowodowego i oparcie się wyłącznie na ustaleniach organu pierwszej instancji bez rozszerzenia materiału dowodowego;
- art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 i art. 119zzb § 4 o.p., poprzez błędne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy po rozpoznaniu zażalenia i prawidłowym przeprowadzaniu postępowania ponownie w drugiej instancji, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję w całości i umorzyć postępowanie w sprawie.
W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi wniósł o: uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji; zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Jednocześnie Spółka wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów uzupełniających z następujących dokumentów:
- pisemnego wyjaśnienia Spółki z 31 marca 2025 r., co do faktów:
(i) braku możliwości powzięcia informacji o inkryminującej działalności A. S. z uwagi na zaświadczenia o niezaleganiu, które A. S. na żądania Spółki jej przedkładał;
(ii) posiadania przez A. S. strony internetowej wraz z opiniami o jego działalności, co uzasadniało zaufanie Spółki do A. S. w zakresie prawidłowości wykonywania jego działalności gospodarczej;
(iii) braku możliwości zbadania przez Spółkę co robił z pieniędzmi A. S. po ich otrzymaniu;
(iv) posiadaniu wiedzy o tym, co działo się z pieniędzmi, które otrzymywała L. Sp. z o.o.;
(v) posiadaniu wiedzy o wpisie firmy E. A. S. do rejestru KRAZ pod numerem [...] i powzięciu informacji o jej wykreśleniu dopiero z pisma Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku;
(vi) informacji o rzeczywistym zatrudnieniu w L. Sp. z o.o. w roku 2024;
(vii) braku posiadania wiedzy o wykreśleniu A. S. z białej listy podatników VAT przed otrzymaniem postanowienia Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku w sprawie blokady rachunków Spółki, pomimo zachowanej ostrożności;
(viii) skali miesięcznego obrotu Spółki;
- wydruku Szczegółowej Informacji o Wybranej Agencji Zatrudnienia z Rejestru Podmiotów Prowadzących Agencje Zatrudnienia w zakresie E. A. S., na fakt, iż firma ta była wpisana do rejestru w czasie współpracy ze Spółką;
- kopie zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości wydane na rzecz A. S. z dat: 30 stycznia 2025 r., 29 lipca 2024 r., 27 marca 2024 r., 10 listopada 2023 r., 14 września 2023 r., na fakty, iż Spółka regularnie wymagała od A. S. przekazywania zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach w celu weryfikacji kontrahenta oraz że z przekazanych zaświadczeń wynikało, że A. S. nie miał zaległości podatkowych;
- kopie zaświadczeń o niezaleganiu w opłacaniu składek ZUS wydawanych dla E. A. S. z dat: 6 lutego 2025 r.; 13 sierpnia 2024 r., 25 marca 2024 r., 13 listopada 2023 r., 22 września 2023 r., na fakty, iż Spółka regularnie wymagała od A. S. przekazywania zaświadczeń o niezaleganiu w opłacaniu składek ZUS w celu weryfikacji kontrahenta oraz że z przekazanych zaświadczeń wynikało, że A. S. nie miał zaległości w opłacie składek;
- wydruk raportu KRD dotyczący analizy wiarygodności płatniczej względem E. A. S. z 19 lutego 2025 r., na fakt, iż Spółka badała A. S. jako kontrahenta narzędziami dostarczanymi przez KRD i nie ujawniały one żadnych zagrożeń w trakcie trwania współpracy, przez co Spółka nie mogła mieć i nie miała względem niego podejrzeń w zakresie prowadzenia przez A. S. swojej działalności w sposób nieprawidłowy;
- wydruki z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej względem E. A. S. z dat: 21 marca 2023 r., 6 września 2023 r., na fakt, iż Spółka pozyskiwała raporty o rejestracji jednoosobowej działalności gospodarczej A. S. w czasach wczesnej współpracy w celu weryfikacji, czy A. S. jest zarejestrowany i nie został wykreślony z rejestru lub nie zawiesił swojej działalności;
- wydruki z wykazu podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT, niezarejestrowanych oraz wykreślonych i przywróconych do rejestru VAT z wyszukiwań względem A. S. z dat: 6 września 2023 r., 1 kwietnia 2025 r. oraz 10 kwietnia 2025 r., na fakty, iż Spółka badała status A. S. jako czynnego podatnika VAT oraz pozostał on czynnym podatnikiem przez okres współpracy ze Spółką.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w okolicznościach sprawy zasadne było zastosowanie wobec Spółki środka w postaci blokady rachunków bankowych na czas 72 godzin, a następnie jego przedłużenie na kolejne trzy miesiące.
Dla porządku należy przypomnieć, że zgodnie z art. 119zv § 1 o.p. Szef Krajowej Administracji Skarbowej może zażądać blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego na okres nie dłuższy niż 72 godziny, jeżeli posiadane informacje, w szczególności wyniki analizy ryzyka, o której mowa w art. 119zn § 1, wskazują, że podmiot kwalifikowany może wykorzystywać działalność banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego jest konieczna, aby temu przeciwdziałać.
Co istotne, użyty w tym przepisie zwrot "może wykorzystywać" wskazuje, że ustawodawca obniżył "próg pewności dowodowej", jaką ma uzyskać organ, który ma zatem przedstawić informacje wskazujące na możliwość (prawdopodobieństwo) wykorzystania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a nie udowodnić powyższą okoliczność (uzyskać i wykazać pewność).
Zastosowanie art. 119zv o.p. warunkowane jest zatem ziszczeniem się dwóch przesłanek: (i) posiadaniem przez Szefa KAS informacji, w szczególności wynikających z analizy ryzyka (119zn § 1 o.p), wskazujących, że podmiot kwalifikowany może wykorzystywać działalność m.in. banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego i (ii) blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego jest konieczna, aby temu przeciwdziałać. Jest to tzw. "krótka blokada", a jej celem jest przede wszystkie uniemożliwienie szybkiego transferu środków finansowych. Szybkość zabezpieczenia ma zasadnicze znaczenie przede wszystkim właśnie w odniesieniu do najbardziej płynnego aktywa przedsiębiorstwa, jakim są środki zgromadzone na rachunku.
Przepis art. 119zw § 1 o.p. pozwala natomiast Szefowi KAS przedłużyć,
w drodze postanowienia, termin blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego na czas oznaczony, nie dłuższy jednak niż 3 miesiące, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot kwalifikowany nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego lub zobowiązania z tytułu odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, przekraczających równowartość 10.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok, w którym wydano postanowienie.
Instytucja prawna przedłużenia blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego realizuje podobne cele jak instytucja zabezpieczenia zobowiązań podatkowych (art. 33 o.p.). Celem ustawodawcy w obu przypadkach było efektywne zabezpieczanie realizacji obowiązków podatkowych w sytuacji, gdy zachodzi uzasadniona obawa niewykonania zobowiązań podatkowych przez podmiot do tego zobowiązany. Blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego i przedłużenie ww. blokady pozwala bowiem na realizację powyższego celu ustawodawcy w krótszym czasie, gdyż nie następuje m.in. proces wydawania decyzji.
Zagadnienie zakresu i charakteru kontroli sądowoadministracyjnej postanowień wydawanych na podstawie art. 119zw o.p. było już przedmiotem wypowiedzi sądów administracyjnych. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela i w pełni aprobuje wyrażone w orzecznictwie stanowisko, że w przypadku zaskarżenia postanowienia w przedmiocie przedłużenia blokady rachunku bankowego, na podstawie art. 134 § 1 w zw. z art. 135 p.p.s.a. podlegają badaniu również przesłanki tzw. "krótkiej blokady" (por. wyroki NSA: z 27 kwietnia 2020 r., I FSK 491/20; z 5 marca 2021 r., I FSK 1351/20; z 26 czerwca 2021 r., I FSK 880/21; orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w CBOSA, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd, kontrolując prawidłowość wydanego przez organ rozstrzygnięcia w przedmiocie blokady rachunku bankowego (lub rachunków bankowych), musi więc ocenić, czy organ w prawidłowy sposób wykazał zaistnienie zarówno przesłanek określonych w art. 119zv § 1 ("krótka blokada"), jak i art. 119zw § 1 o.p. (przedłużenie blokady). Powyższe ma zasadnicze znaczenie dla ochrony praw podmiotu kwalifikowanego, gdyż w świetle art. 119zzb o.p., zażalenie, a więc związana z tym kontrola wewnątrzadministracyjna, jak i kontrola sądowoadministracyjna prawidłowości żądania blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego, nie przysługuje na samo żądanie sformułowane przez organ na podstawie art. 119zv o.p., a tylko na przedłużenie blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego.
Z powyższych przepisów wynika więc, że w ramach postępowania dotyczącego przedłużenia blokady Szef KAS nie dokonuje już oceny, czy rachunek podmiotu kwalifikowanego jest lub może być wykorzystywany do wyłudzeń skarbowych, gdyż taką ocenę ma obowiązek przeprowadzić na wcześniejszym etapie, uruchamiając krótką blokadę. Natomiast stosując instytucję przedłużenia blokady, ocenia wyłącznie dwie kwestie. Po pierwsze, czy występuje uzasadniona obawa niewykonania przez podmiot kwalifikowany istniejącego lub mającego powstać zobowiązania wymienionego w tym przepisie. Po drugie czy wysokość tego zobowiązania przekroczy odpowiednik w złotych kwoty 10.000 euro (por. wyrok NSA z 3 marca 2020 r., I FSK 1425/19). Przy dokonywaniu oceny, czy zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot kwalifikowany nie wykona zobowiązania, z uwagi na użycie w art. 119zw § 1 takiej samej przesłanki co w art. 33 § 1 o.p., stosowanie tego przepisu powinno być zbliżone do zabezpieczania zobowiązań podatkowych. W powołanych dotychczas wyrokach NSA wskazano, że nie istnieje wyczerpujący katalog okoliczności, które mają znaczenie dla oceny, czy spełnione zostały przesłanki dokonania przedłużenia blokady. W każdej bowiem sprawie inne okoliczności mogą świadczyć o istnieniu obawy niewykonania zobowiązania (por. Małgorzata Niezgódka-Medek, Stefan Babiarz i in. Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XI, opubl. WKP 2019).
Zauważyć przy tym należy, że podobnie jak w przypadku postępowania
w przedmiocie dokonania zabezpieczenia na majątku podatnika, tak i w przypadku postępowania w przedmiocie przedłużenia blokady rachunku bankowego, organ nie przeprowadza postępowania dowodowego w takim zakresie, jak w postępowaniu wymiarowym, lecz ocenia jedynie okoliczności związane z dokonywaniem kwestionowanych transakcji, przy uwzględnieniu materiału dowodowego zebranego w toku kontroli podatkowych, postępowań podatkowych lub czynności sprawdzających oraz wynikających z deklaracji podatkowych i plików JPK_VAT (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2018 r., I FSK 2141/16). Przedmiotu tego postępowania nie stanowi weryfikacja transakcji dokonywanych przez podatnika w kontekście zasadności skorzystania przez niego z prawa do obniżenia podatku należnego
o podatek naliczony w podatku od towarów i usług, lecz wyłącznie ocena przesłanek przedłużenia terminu blokady rachunków bankowych wskazanych
w art. 119zw o.p.
W rozpoznawanej sprawie Dyrektor uznał, a sąd takie stanowisko w pełni podziela, że materiał dowodowy był wystarczający by stwierdzić, że skarżąca mogła wykorzystywać działalność banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego była konieczna, aby temu przeciwdziałać.
W związku z obszernością zgromadzonego materiału dowodowego oraz skrupulatnością analizy przeprowadzonej przez organy, skład orzekający odniesie się jedynie w niezbędnym zakresie do czynników i okoliczności mogących świadczyć o udziale skarżącej w wykorzystywaniu sektora bankowego do wyłudzeń skarbowych.
Należy zwrócić uwagę, że ok. 81% podatku naliczonego, o który w okresie od lutego 2023 r. do grudnia 2024 r. Spółka obniżała podatek należny, wynikało z faktu wystawionych przez (powiązaną osobowo) L. oraz E. A. S.. Istnieje uzasadnione podejrzenie, że podmioty te są nierzetelne i mogą jedynie pozorować prowadzenie działalności gospodarczej, zaś wystawione przez nie faktury mogą nie dokumentować rzeczywistych transakcji gospodarczych.
Firma A. S. była jednocześnie drugim co do wielkości podmiotem wystawiającym faktury na rzecz Spółki, jak i największym dostawcą na rzecz L.. Przy tym jednak uwagę zwracają ustalenia poczynione wobec bezpośrednich dostawców A. S.. Dziewięć z trzynastu spółek (V., F., K., P1., W., D1., T., N. i L1.) zostało założonych jako "gotowe spółki" z przeznaczeniem do sprzedaży i zostało zarejestrowanych w KRS przez ten sam podmiot, z siedzibą
w wirtualnym biurze, z niskim kapitałem zakładowym. W momencie rejestracji w KRS jedynym członkiem zarządu siedmiu z ww. spółek był pracownik spółki odpowiedzialnej za ich rejestrację, a w dwóch pozostałych – członek zarządu tego podmiotu. Wspomniane podmioty mają siedziby w wirtualnych biurach: po kilka
z nich zarejestrowanych było pod tymi samymi adresami, część używa adresów bezprawnie, część w ogóle nie posiada adresów siedziby. Spółkami zarządzają te same osoby, dwie z nich pozostają bez zarządu. Podmioty dostarczające faktury do A. S. i L. Sp. z o.o. w rozliczeniach podatku VAT deklarowały wysokie obroty i niewielkie kwoty podatku do przeniesienia, lub podatek do zapłaty. Generowały podatek VAT, z którego zasadniczo nie płaciły, a który był odliczany przez odbiorców faktur. Łącznie posiadają ponad 7,7 mln zaległości podatkowych.
Nie sposób nie dostrzec, że między podmiotami działającymi w łańcuchu dostaw fakturowych do skarżącej zachodzą (zachodziły) powiązania osobowe
i transakcyjne. Obrót dokonywany jest w przeważającej mierze wewnątrz tej grupy, składającej się zasadniczo ze "znikających podatników".
Co istotne, zarówno A. S., jak i wystawcy faktur na jego rzecz i na rzecz L., zostali uznani za podmioty nierzetelne i wykreślono je z rejestru podatników VAT. Kontrole celno-skarbowe prowadzone wobec A. S., V. Sp. z o.o. i D. Z. wykazały, że podmioty te wystawiały
i wprowadzały do obrotu gospodarczego faktury VAT dokumentujące fikcyjne transakcje.
S. P., udziałowiec skarżącej i L., posiadał uprawnienia do rachunków bankowych obu podmiotów, przez co mógł kontrolować przepływami środków między tymi podmiotami. Zwracają uwagę również i same rozliczenia z udziałem skarżącej i jej dostawców. Spółka tytułem zapłaty za wystawione faktury VAT otrzymała od ich odbiorców na rachunki bankowe ponad 4,2 mln zł, z czego ok. 2,4 mln zł przelała na rachunki bankowe L. (zapłaciła 55% fakturowych zobowiązań) i E. A. S. (zapłaciła 103% fakturowych zobowiązań) oraz ponad pół miliona zł wypłaciła gotówką
z bankomatów. Z kolei L. otrzymane na rachunek środki pieniężne przelewała na rachunki firmowe wystawców faktur: A. S., S. Z. i D. Z. (łącznie ok. 6 mln zł, w tym ponad 4,5 mln zł na rzecz A. S.) lub wypłacała gotówką z bankomatów (ok. 280 tys. zł). Wreszcie, A. S. otrzymane na rachunek środki pieniężne (w tym od Spółki, L. i innych podmiotów powiązanych ze skarżącą), przeważnie w tym samym dniu lub dniu następnym transferował na swoje trzy rachunki prywatne (łącznie przelał ok. 21,3 mln zł) lub wypłacał w gotówce (ponad 400 tys. zł).
W opinii sądu materiał dowodowy wskazuje, że działania Spółki polegające na odliczaniu podatku naliczonego wynikającego z faktur niedokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, mogły spowodować nieprawidłowe rozliczenie z tytułu podatku od towarów i usług i obniżenie kwoty należnego zobowiązania podatkowego, co mieści się w pojęciu wyłudzenia skarbowego zdefiniowanego w art. 119zg pkt 9 o.p.
Zdaniem sądu organy w sprawie wykazały też, że w następstwie posługiwania się fakturami, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych przez Spółkę, mogło dojść do wyłudzeń skarbowych zdefiniowanych w art. 119zg pkt 9 o.p., tj. przestępstwa skarbowego, o którym mowa w art. 56 § 1 Kodeksu karnego skarbowego oraz przestępstwa, o którym mowa w art. 271a § 1 Kodeksu karnego.
W ocenie sądu w opisanej sytuacji wystąpiło ryzyko tego, że Spółka jako podmiot kwalifikowany może wykorzystywać działalność banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi. To zaś uzasadniało dokonanie blokady rachunku bankowego tego podmiotu.
Bez wątpienia w sprawie wykazano również – także w związku z powyższym - zaistnienie uzasadnionej obawy niewykonania istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego. W tym zakresie wskazano na stan majątkowy
i finansowy Spółki: brak nieruchomości, brak praw majątkowych, pięć pojazdów
o łącznej szacunkowej wartości 74.500 zł, straty za lata 2022-2023, kapitał zakładowy w wysokości 5.000 zł oraz majątek obrotowy głównie w postaci środków pieniężnych. Zestawiono powyższe z wysokością oszacowanego zaniżenia zobowiązania podatkowego (597.622 zł). Bez znaczenia pozostają przy tym zdarzenia, znane Naczelnikowi w dniu wydania postanowienia, tj. np. zakup środków trwałych, rozwój infrastruktury, ujemny fundusz własny. W żaden sposób nie oznaczają one stabilnej sytuacji finansowej. Środki pieniężne znajdujące się
w danym momencie na rachunkach bankowych również nie dają gwarancji wykonania istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego, są bowiem najbardziej płynnym aktywem. Fakt ich posiadania (w określonym czasie) nie stanowi sam w sobie argumentu za tym, że zostaną wykorzystane na uregulowania zobowiązania.
Podsumowując powyższe, sąd doszedł do przekonania, że opisane wyżej ustalenia świadczą o zasadności zastosowania blokady rachunku na 72 godziny, a następnie jej przedłużenia. Spełnione bowiem zostały przesłanki z art. 119zv § 1 oraz art. 119zw § 1 o.p.
Powyższej oceny nie mogą w żaden sposób podważyć zarzuty skargi oraz ich uzasadnienie.
Wypada zaakcentować, że Spółka przyznaje, iż postępowanie dowodowe na gruncie zastosowania instytucji blokady rachunku bankowego podlega swoistemu ograniczeniu, o czym była mowa już wyżej. Niemniej skarżąca kwestionuje przebieg również i tego – okrojonego w swoim zakresie – postępowania dowodowego, wskazując, że było ono niewystarczające. Znaczną część argumentacji Spółka oparła przy tym na braku swojej winy co do wiedzy o nielegalnej działalności A. S., co wyjaśniała podjętymi czynnościami weryfikacyjnymi. Na potwierdzenie tegoż, przedłożyła do skargi ww. dokumenty.
W kontekście powyższego należy stwierdzić, że dokonując oceny zasadności dokonania blokady rachunków bankowych, nie ma podstaw do tego, by analizować, czy występują przesłanki przypisania Spółce winy. Z treści analizowanych przepisów, jak też z istoty instytucji wynika, że aspekt winy jest bez znaczenia dla oceny zasadności dokonania blokady rachunków bankowych. W postępowaniu dotyczącym blokady nie ma miejsca na udział podmiotu kwalifikowanego i składanie przez niego wyjaśnień w celu ustalenia winy czy celowości działania. Organ podatkowy ocenia zaistnienie przesłanek tzw. "krótkiej blokady" wyłącznie na podstawie posiadanych informacji, w tym analizy ryzyka, o której mowa w art. 119zn § 1 o.p. Ustalanie winy w tym postępowaniu w praktyce prowadziłoby do niemożności stosowania przepisów art. 119zn o.p.
Kwestia winy czy też świadomości Spółki co do udziału w nielegalnym procederze może być ewentualnie badana w postępowaniu wymiarowym dotyczącym podatku VAT. Inne są bowiem wymogi dowodowe w postępowaniu dotyczącym blokady, a inne w postępowaniu wymiarowym. Są to dwa odrębne tryby, regulowane innymi przepisami. Niniejsze postępowanie nie ma też wpływu na przyznanie czy też odebranie stronie prawa do odliczenia podatku naliczonego
w rozliczeniach podatkowych; kwota zobowiązania została wyliczona jedynie szacunkowo, na potrzeby stwierdzenia, czy przekracza równowartość 10.000 euro (art. 119zw § 1 o.p.). Wypada dodać, że zgromadzone w sprawie dowody zostały ocenione we wzajemnym powiązaniu i w kontekście założeń wynikających
z przepisów regulujących nałożenie blokady i jej przedłużenie.
Sąd nie uznał również zasadności zarzutów koncentrujących się na oparciu się przez organy na algorytmie STIR, bez podjęcia przez nie dodatkowych czynności mających zweryfikować prawidłowość działania algorytmów. Uznając słuszność argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę, sąd wskazuje, że algorytmy opracowane są przez izbę rozliczeniową zgodnie z zasadami określonymi w art. 119zn § 2 i § 3 o.p. i opierają się na zautomatyzowanym przetwarzaniu, a wynikiem ich działania jest wskaźnik ryzyka wykorzystywania działalności banków
i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek
z wyłudzeniami skarbowymi. Zgodnie z art. 119zn § 1 o.p. wskaźnik ryzyka stanowi jeden z elementów analizy ryzyka wykorzystywania działalności banków
i spółdzielczych kas oszczędnościowo kredytowych do celów mających związek
z wyłudzeniami, którą dokonuje Szef KAS oraz upoważnieni naczelnicy urzędów celno-skarbowych, ale nie stanowi jedynego, ani nawet głównego elementu takiej analizy. Sporządzony przez Naczelnika wynik analizy ryzyka dotyczący Spółki znajduje się w aktach sprawy, które zawierają także dane o wskaźniku ryzyka określonego przez izbę rozliczeniową. Algorytmy wykorzystywane przez izbę rozliczeniową nie są publicznie dostępne i zgodnie z art. 119zo § 9 o.p. mogą być udostępnione wyłącznie Szefowi KAS. Naczelnik, ani Dyrektor, nie mają do nich dostępu. Wypada zauważyć, że Naczelnik – wbrew stanowisku skarżącej – podejmując decyzję o dokonaniu blokady rachunków bankowych, dysponował nie tylko wskaźnikiem ryzyka sporządzonym przez izbę rozliczeniową, ale przede wszystkim analizą ryzyka sporządzaną w oparciu o złożone przez pliki JPK_VAT przez Spółkę i jej kontrahentów, czy przepływy środków pieniężnych na rachunkach bankowych skarżącej i jej kontrahentów.
Skład orzekający nie zgadza się ze skarżącą również co do tego, że zastosowano wobec niej jeden z najbardziej uciążliwych środków zabezpieczenia. Jak bowiem celnie zauważył organ drugiej instancji, inne metody zabezpieczenia nie spełniłyby celu ustawowego, jakim jest przeciwdziałanie wykorzystaniu działalności bankowej do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego. Skoro podmiot zamieszany we wskazany proceder, wykorzystuje w tym celu rachunki bankowe, to jedynie blokada rachunku bankowego może skutecznie zapobiec właśnie wykorzystywaniu rachunku do oszustw skarbowych.
Z uwagi na powyższe, sąd za niezasadne uznał podnoszone w skardze zarzuty naruszenia art. 122 w zw. z art. 187 § 1 o.p., art. 121 § 1 o.p. oraz art. 191 o.p.
W sprawie próżno dopatrywać się również naruszenia zasady dwuinstancyjności, tj. zasadności naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 i art. 119zzb § 4 i art. 127 o.p. Dyrektor przeprowadził ponowną ocenę zgromadzonego przez Naczelnika materiału dowodowego i podobnie jak Naczelnik uznał, że zachodzą przesłanki do dokonania blokady i jej przedłużenia. To, że skarżąca nie zgadza się z podjętym rozstrzygnięciem, nie oznacza samo w sobie, że jest ono nieprawidłowe. Zarzut rzekomego naruszenia przepisów dotyczących utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia miał zaś charakter wynikowy, a skoro postanowienia obu instancji zostały uznane za odpowiadające prawu – jest on oczywiście bezzasadny.
Jednocześnie sąd nie dopatrzył się w sprawie żadnych innych naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł o oddaleniu skargi w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935). Wyrok został wydany w postępowaniu uproszczonym. W tym zakresie sąd orzekał w oparciu o przepis art. 119 pkt 3 p.p.s.a. – przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym