W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ odmówił wszczęcia postępowania nieważnościowego, ograniczając się do formalnego powołania art. 249 o.p. bez zbadania czy decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Hajnówce z 30 marca 2018 r. w ogóle weszła do obrotu prawnego. Stwierdził, że takie działanie ma charakter pozorny i narusza podstawowe zasady postępowania podatkowego.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, stwierdzenie że została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie z 30 stycznia 2026 r. skarżący uzupełnił dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Nie ulega wątpliwości Sądu, iż w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją bezspornym i oczywistym jest, że przepis art. 249 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa wyklucza wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej pо upływie okresu 5 lat od doręczenia tej decyzji. Kwestia określenia zobowiązania Strony w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2014 została rozstrzygnięta decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Skarbowego w Hajnówce z 30 marca 2018 r. nr 2015-SPV.4102.103.2018.3. Decyzja ta została uznana przez organ za doręczoną w trybie art. 150 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa z dniem 17 kwietnia 2018 г. Bezspornym jest, że Strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności w dniu 16 września 2025 roku, to jest po upływie terminu określonego przepisem prawa. Norma z art. 249 § 1 pkt 1 nie przewiduje zróżnicowania terminu ze względu na sposób dokonania doręczenia. Identyczny skutek prawny wywołuje doręczenie zarówno do rąk strony, jak i w każdy inny sposób przewidziany przepisami ordynacji podatkowej (doręczenie domownikowi, sąsiadowi, dozorcy), doręczenie zastępcze czy odmowa przyjęcia pisma. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, jedynym możliwym i zarazem prawnie dopuszczalnym rozstrzygnięciem w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji złożonego po upływie 5 lat od jej doręczenia jest odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego. Na potwierdzenie powyższego można przywołać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w wyroku sygn. akt III FSK 511/25 z 21 listopada 2025 r.: Zgodnie z art. 249 § 1 pkt 1 O.p., organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji. Z treści tego przepisu wynika zatem, że uwzględnienie żądania strony i wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zostało uzależnione od jego wniesienia w terminie. Jest on liczony zgodnie z art. 12 § 4 O.p. od dnia doręczenia decyzji ostatecznej i wynosi 5 lat. Wyżej wskazany termin jest terminem prawa materialnego, gdyż jego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia do zgłoszenia żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Termin ten nie podlega przywróceniu. Tym samym nie można skutecznie prawnie domagać się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2023 г., III FSK 4149/21). W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją nie ma znaczenia argumentacja Skarżącego dotycząca rzekomych wad postępowania podatkowego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Hajnówce oraz wydanej przez ten organ decyzji objętej żądaniem stwierdzenia nieważności. Argumentacja ta nie mogła być w rozpoznana i oceniona przez organ ze względu na złożenie wniosku po upływie terminu określonego w art. 249 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjny sygn. akt III FSK 1148/24 z 5 listopada 2025 r. w oddalającym skargę kasacyjną w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, w którym Sąd stwierdził "Dodać należy, że zastrzeżenia wysuwane przez skarżącego w stosunku do decyzji objętej żądaniem stwierdzenia nieważności nie mogły zostać w niniejszym postępowaniu rozpoznane, ponieważ wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji, zgodnie z art. 249 § 1 pkt 1 o.p., nie mógł spowodować wszczęcia postępowania w tym przedmiocie, wobec niewątpliwego przekroczenia terminu wskazanego w wymienionej regulacji prawnej". Analogicznie w sprawie odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego, w sytuacji doręczenia zastępczego decyzji ostatecznej objętej w wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku sygn. akt I SA/Bk 254/22 z 5 października 2022 r.: "Skład orzekający zauważa przy tym, że przeważająca część uzasadnienia skargi nie odnosi się do istoty niniejszej sprawy, a dotyczy kwestii merytorycznych w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji. Nie mogą one być jednak rozpatrywane w sytuacji, gdy na etapie wstępnego badania wniosku organ stwierdził, że został on złożony po terminie. W związku z powyższym, sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia art. 249 § 1 o.p., organ prawidłowo bowiem stwierdził, że w sprawie zaistniała przesłanka negatywna rozpoznania wniosku. Z tego powodu kwestie merytoryczne dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji, także powoływane w ramach zarzutu naruszenia art. 247 pkt 3 o.p. (w opinii sądu jednostka redakcyjna została oznaczona błędnie, i intencją skarżącego było wskazanie na art. 247 § 1 pkt 3 о.р.), nie podlegały badaniu sądu". Niezależnie od powyższego Sąd wskazuje na bezzasadność zarzutów dotyczących rzekomo nieskutecznego doręczenia decyzji ostatecznej. Po pierwsze należy zauważyć, iż Skarżący nie ustanowił pełnomocnika w postępowaniu podatkowym dotyczącym rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2014 zakończonym decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Skarbowego w Hajnówce z 30 marca 2018 r. nr 2015- SPV.4102.103.2018.3. Do akt sprawy nie złożono żadnego pełnomocnictwa. Dołączona do skargi kopia pełnomocnictwa wskazuje wyraźnie na umocowanie do reprezentowania skarżącego w kontroli prowadzonej na podstawie upoważnienia do kontroli nr 2015- AРКРKS.411.27.2016.11. Zgodnie z aktami sprawy (k.1 akt Naczelnika Urzędu Skarbowego w Hajnówce) kontrola podatkowa w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2014 prowadzona była na podstawie upoważnienia nr 2015-SKP.500.39.17.1 z 21 sierpnia 2017 г. doręczonego kontrolowanemu 6 listopada 2017 г. Nieuzasadnione są również twierdzenia Skarżącego odnośnie jego adresu zamieszkania. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Hajnówce doręczał korespondencję na wskazany przez Skarżącego adres zamieszkania przy ul. [...] w H. Jak wynika z akt sprawy Skarżący nie zgłosił żadnego innego adresu do doręczeń, a poza tym wyłącznie ten adres podawał we wszelkiej korespondencji kierowanej do organu podatkowego (na przykład w zastrzeżeniach do protokołu kontroli podatkowej - k. 51/1 akt). Na marginesie można zauważyć, że również ten adres wskazano w pełnomocnictwie, którego kopię dołączono do skargi. Oznacza to, że do momentu, w którym nie zostanie stwierdzona wadliwość doręczenie, nie można się na nią powoływać, a termin 5 lat należy uznać za prawidłowy i przekroczony przez Skarżącego.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.