Uzasadnienie
Prezydent Miasta Łomża (dalej: "Prezydent", "organ I instancji") decyzją z 13 lutego 2025 r. nr WSB.3123.1.846.2025 ustalił R. O. (dalej: "skarżący") wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2025 r. w kwocie 25.555 zł. Przedmiotem opodatkowania w podatku od nieruchomości objął:
(-) budynek pozostały o pow. 201,60 m2; (-) budynek pozostały o pow. 75 m2; budowle o wartości 501.205 zł; (-) grunty pozostałe o pow. 830 m2; (-) grunty pozostałe o pow. 3.415 m2; (-) budynek mieszkalny lub część o wys. pow. 2,20 m
o pow. 251 m2; (-) budynek związany z działalnością gospodarczą o pow. 176,44 m2;
(-) grunty związane z działalnością gospodarczą o pow. 3 687 m2.
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że na podstawie przeprowadzonej kontroli podatkowej za lata 2019-2024 wyszły na jaw istotne nowe okoliczności faktyczne, tj. podatnicy zaniżyli powierzchnię gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej o 2.116 m2, wartość budowli o kwotę 302.061 zł oraz niezgłoszony został do opodatkowania budynek pozostały położony w Ł. przy ul. [...].
Organ wskazał, że podatnicy nie złożyli w ustawowym terminie korekty informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz informacji o gruntach położonych na terenie miasta Łomża. Nie uczynili tego również mimo wystosowanego w dniu 28 czerwca 2024r. wezwania do jej złożenia, dlatego też koniecznym okazało się wszczęcie postępowania podatkowego z urzędu, w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego.
Ustalono na podstawie ewidencji gruntów i budynków, że nieruchomość położona przy ul. [...] w Ł. stanowi działki o numerach ewidencyjnych: [...] (powierzchnia 12.925 m2), [...] (powierzchnia 1.137 m2) oraz [...] (pow. 4.394 m2) będące współwłasnością skarżącego, Z. O., A. Ż. i A. O. Zgodnie z CEIDG skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "M." R. O., w zakresie m.in. sprzedaży detalicznej paliw do pojazdów silnikowych na stacjach paliw. Stałym miejscem wykonywania działalności gospodarczej od 2 maja 1991 r. jest nieruchomość położona w Ł. przy ul. [...].
W toku ww. kontroli przeprowadzono oględziny nieruchomości w dniu 21 września 2023 r. podczas których ustalono, że grunty o pow. 3.687 m2 są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Powierzchnia ta jest utwardzona, wykorzystywana jako dojazdy, wjazdy, przejazdy oraz parking dla klientów stacji. Na działkach objętych kontrolą znajduje się dwukondygnacyjny budynek handlowo-usługowy o pow. użytkowej 176,44 m2 (zgodnie z projektem budowlanym), w którym na parterze jest część sklepowa stacji paliw wraz z magazynem i częścią socjalną. Na piętrze znajdują się pomieszczenia socjalno-biurowe. Organ wskazał, że z dokumentów udostępnionych przez skarżącego, tj. kserokopii mapy projektowej wynika, że w skład stacji paliw położonej w Ł. przy ul. [...] wchodzą następujące budowle: zadaszenie dystrybutorów, utwardzenie terenu, garaż blaszany szt. 1, dystrybutory paliw płynnych szt. 3, dystrybutor gazu propan-butan szt. 1, zbiorniki gazu szt. 2, podziemne zbiorniki paliw płynnych sztuk 5, pylon cenowy, piezometr, separator, piaskownik, zlewnia paliwa, podziemna betonowa wanna szczelna, odwodnienie liniowe, przyłącza wodociągowe, energetyczne, telekomunikacyjne i kanalizacyjne. Na podstawie tabliczek znamionowych ustalono, że dystrybutory paliw płynnych są z 2002 r., a dystrybutor gazu z 2000 r. Na działkach gruntu o nr [...] i [...] znajduje się również murowany budynek pozostały o pow. zabudowy 75 m2, którego otwarcia skarżący odmówił. Ustalono, że przedstawiona przez skarżącego ewidencja środków trwałych obejmuje 4 pozycje: budynek stacji paliw Ł. o wartości 152.780 zł, dojazdy i place manewrowe Ł. o wartości 117.754 zł, infrastruktura techniczna Łomża o wartości 36.790 zł oraz zadaszenie dystrybutorów Ł. o wartości 23.600 zł. Do ewidencji skarżący załączył oświadczenie, w którym wyjaśnił, że w punkcie 3 "Infrastruktura techniczna" zawarta jest wartość dystrybutorów, rurarz, zbiorniki paliwowe oraz pozostałe elementy składowe tworzące kompletną instalację paliwową, co nie znajduje uzasadnienia w przedstawionych dokumentach, gdyż zgodnie z dostarczoną kopią decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Białymstoku z 6 stycznia 2006 r.
nr IS.ZPB.4117-123/05 wynika, że zakup dwóch dystrybutorów to koszt 93.302 zł.
Organ I instancji wskazał, że kontrolujący nie otrzymali wymaganych kompletnych dokumentów. Podejmowane były wielokrotnie próby kontaktu z podatnikiem drogą mailową, telefoniczną oraz tradycyjnie pocztową. Na podstawie otrzymanych dokumentów nie można prawidłowo zweryfikować wartości budowli, dlatego też powołano biegłego rzeczoznawcę, posiadającego niezbędną fachową wiedzę.
Postanowieniem z 24 października 2023r. Prezydent powołał biegłego rzeczoznawcę majątkowego do sporządzenia operatu szacunkowego i zakreślił biegłemu termin sporządzenia opinii do 20 listopada 2023 r. Skarżący nie dopuścił do przeprowadzenia dowodu z oględzin, nie wpuścił biegłego na teren nieruchomości.
Pismem z 30 listopada 2023r. nr WSB.3163.6.2023 skarżący został ponownie wezwany do przedstawienia ksiąg podatkowych lub dowodów księgowych potwierdzających wartość budowli i urządzeń w rozbiciu na wartości: zadaszenia dystrybutorów, utwardzenia terenu, garaż blaszany, dystrybutory paliw płynnych, dystrybutora gazu propan-butan, zbiorników gazu, podziemnych zbiorników paliw płynnych, pylonu cenowego, piezometru, separatora, piaskownika, zlewni paliwa, podziemnej betonowej wanny szczelnej, odwodnieni liniowych, przyłącza wodociągowe, energetycznego, telekomunikacyjnego i kanalizacyjnego w termie 7 dni od dnia odebrania wezwania. Skarżący nie przedstawił organowi tych danych i dowodów.
Z uwagi na niedopuszczenie przez kontrolowanego przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego oraz niedostarczenie wymaganych dokumentów, organ podatkowy ustalił wartości budowli na podstawie wyceny porównawczej opartej na ewidencji środków trwałych stacji paliw, działającej na terenie Miasta Ł., posiadającej budowle ze zbliżonych okresów powstania. Do ustalenia wartości budowli przyjęto następujące elementy z wyceny porównawczej: dwa zbiorniki LPG-38 644 zł, pięć zbiorników paliw płynnych - 124.570 zł, dystrybutor LPG-17 394,16 zł, garaż blaszany - 2.500 zł. Wartość dystrybutorów paliw płynnych ustalono zgodnie z dostarczoną kopią decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Białymstoku na kwotę 139.953 zł. Pozostałe wartości przyjęto z przedstawionej przez podatnika ewidencji środków trwałych tj. dojazdy i place manewrowe Ł. o wartości 117.753 zł; infrastruktura techniczna Ł. o wartości 36.790 zł; zadaszenie dystrybutorów Łomża o wartości 23.600 zł. Razem wartości budowli wyniosła 501.205,16 zł.
Ponadto zawiadomieniem z 21 sierpnia 2024 r. skarżący, Z. O., A. Ż. i A. O. zostali powiadomieni o terminie i miejscu przeprowadzenia oględzin nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], celem ustalenia powierzchni użytkowej znajdującego się na działce budynku pozostałego, niezgłoszonego do opodatkowania. Wobec tego, że w wyznaczonym terminie żaden ze współwłaścicieli nie udostępnił nieruchomości, co uniemożliwiło pracownikom organu dokonanie pomiaru powierzchni użytkowej budynków, a ponadto nie podano ich wielkości, przyjęto do opodatkowania podatkiem od nieruchomości 80% powierzchni zabudowy budynku pozostałego wynikającej z ewidencji gruntów i budynków.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży (dalej: "Kolegium", "SKO") decyzją z 18 kwietnia 2025 r. SKO.400/202/2025 uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że decyzja organu I instancji ustalająca wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2025 r. została wydana przedwcześnie z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na jej wynik. Stwierdziło, że organ I instancji przystąpił do orzekania o wysokości zobowiązania podatkowego bez poczynienia niezbędnych ustaleń stanu faktycznego, czym naruszył przepisy art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, dalej: "op".).
Zdaniem organu odwoławczego, Prezydent nie wyczerpał wszystkich możliwych sposobów ustalenia podstawy opodatkowania. Z akt sprawy nie wynika, aby próbował zdyscyplinować skarżącego poprzez stosowanie kar porządkowych, czy to z powodu nieudostępnienia pełnej ewidencji środków trwałych wraz z dokumentacją źródłową stanowiącą podstawę wpisów do ewidencji środków trwałych, czy to w związku z nieudostępnieniem budynków do pomiaru powierzchni użytkowej. Wskazał, że reakcją na brak zaangażowania skarżącego we współpracę z organem podatkowym nie może być od razu sięgnięcie po instytucję oszacowania podstawy opodatkowania.
Kolegium stwierdziło, że wbrew twierdzeniom skarżącego, udostępniona przez niego ewidencja środków trwałych obrazująca jedynie wybrane środki trwałe, nie jest przydatna do ustalenia wszystkich przedmiotów opodatkowania. Dystrybutory paliwa wchodzące w skład przedsięwzięcia, jakim jest stacja benzynowa, należy ująć w ewidencji środków trwałych jako odrębne, pojedyncze obiekty inwentarzowe - Podgrupa 44 Maszyny i urządzenia do przetłaczania i sprężania cieczy i gazów, symbol KŚT 449 Pozostałe maszyny i urządzenia do przetłaczania i sprężania cieczy i gazów, obejmujący urządzenia stacji benzynowych (dystrybutory). W ocenie Kolegium twierdzenia podatnika, że pod pozycją infrastruktura techniczna Łomża w przedłożonej ewidencji środków trwałych obejmującej wybrane środki trwałe, kryją się również dystrybutory wskazywałaby na to, że podatnik nie prowadzi ewidencji środków trwałych w sposób rzetelny i niewadliwy, chyba że w pełnej ewidencji środków trwałych dystrybutory widnieją pod odrębnymi pozycjami. Organ ustalił, że skarżący w przesłanej ewidencji środków trwałych pozycję infrastruktura techniczna Łomża ujął w podgrupie KŚT 20, która obejmuje kompleksowe budowle na terenach przemysłowych. Podgrupa ta obejmuje kompleksowe budowle przemysłowe (elektrownie, rafinerie itp.), które nie mają formy budynku. Natomiast rurociągi, linie telekomunikacyjne i elektroenergetyczne znajdują się w grupie 2, podgrupie KŚT 21. Ze znajdującej się w aktach sprawy mapy, stanowiącej projekt zagospodarowania terenu, wynika, że na będącym przedmiotem opodatkowania terenie znajdują się sieci: energetyczna, telekomunikacyjna i wodociągowa. Kolegium wskazało, że organ I instancji nie ustalił, czy stanowią one własność podatnika, a jeżeli tak, to jaka jest ich wartość.
W ocenie Kolegium w sprawie zasadnym jest zażądanie i zbadanie pełnej ewidencji środków trwałych, dokumentacji stanowiącej podstawę do wpisu poszczególnych obiektów do ewidencji środków trwałych pod rygorem nałożenia na podatnika kary porządkowej. Ponadto SKO zaleciło, żeby organ I instancji dokonał weryfikacji, czy podatnik prawidłowo sklasyfikował w ewidencji środków trwałych wszystkie obiekty podlegające podatkowi od nieruchomości i czy sposób jej prowadzenia umożliwia wykorzystanie jej jako dowodu w postępowaniu w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania podatkowego. Zdaniem organu odwoławczego wyjaśnienia wymaga, co kryje się pod pojęciem infrastruktury technicznej w przedłożonej przez podatnika ewidencji środków trwałych i czy rzeczywiście, tak jak twierdzi podatnik, składają się na nie wartość dystrybutorów, rurarz, zbiorniki paliwowe oraz pozostałe elementy składowe tworzące kompletną instalację paliwową. Bez upewnienia się, jakie elementy składają się na powyższą pozycję, brak jest podstaw do przyjęcia ich do podstawy opodatkowania jako budowle łącznie z przyjęciem do podstawy opodatkowania tożsamych pozycji, których wartość ustalono w drodze oszacowania (zbiorniki), ponieważ oznaczałoby to, iż doszło do podwójnego opodatkowania tych obiektów.