w przedmiocie odstąpienia od nałożenia kary, w przypadku stwierdzenia, że ewentualna waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.
Wskazując na powyższe Spółdzielnia wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, umorzenie postępowania administracyjnego i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko
i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Podstawę prawną działań organów w postępowaniu zakończonym ww. decyzją stanowiły art. 6ka ust. 1, 2 i 3 w zw. z art. 6k ust. 3 u.c.p.g.
Stosownie do art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości.
W myśl art. 6ka ust. 2 u.c.p.g., wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie
w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Zgodnie z art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3.
Stosownie do treści art. 6k ust. 3 u.c.p.g. rada gminy określi stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, wysokości nie niższej niż dwukrotna wysokość i nie wyższej niż czterokrotna wysokość stawki ustalonej przez radę gminy odpowiednio na podstawie ust. 1 albo w art. 6j ust. 3b.
Skarżąca twierdzi, że nie zostały przedstawione wiarygodne dowody, wskazujące na wystąpienia opisanych w decyzji naruszeń, poza tym nie została prawidłowo poinformowana o niedopełnieniu obowiązków, do czego wymagana jest forma pisemna, a nadto, zdaniem skarżącej, w przypadku stwierdzenia naruszenia, które jest znikome, lub strona zaprzestała naruszeń, organ powinien odstąpić od nałożenia kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu.
Sąd wskazuje, że wystarczającym dowodem na potwierdzenie niedopełniania obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych są w niniejszej sprawie sporządzone przez firmę odbierającą odpady komunalne "Protokoły potwierdzenia niedopełniania obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" wraz
z dokumentacją fotograficzną potwierdzającą brak segregacji odpadów komunalnych: w dniu 3 października 2025 r. na nieruchomości przy ul. [...] oraz w dniu 12 grudnia 2025 r. na nieruchomości przy ul. [...] i przy ul. [...]. Z informacji pozyskanych od skarżącej wynika przy tym, że nieruchomość przy ul. [...] ma wspólne miejsce gromadzenia odpadów z nieruchomością położoną przy ul. [...]
W ocenie Spółdzielni segregacja odpadów prowadzona była w sposób należyty, z zachowaniem wszelkich standardów, a ilość odpadów objętych niedopełnieniem obowiązku selekcji była marginalna w stosunku do całości odpadów. Z twierdzeniem tym nie sposób się jednak zgodzić. Zdaniem sądu, trafnie wywodziło Kolegium, że przedstawione zdjęcia jednoznacznie dowodzą mieszania poszczególnych frakcji opadów ze sobą oraz tego, że w pojemniku na odpady zmieszane znajdowały się tworzywa sztuczne, papier, bioodpady, szkło. Wyjaśnić przy tym należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, do którego przychyla się także rozpoznający niniejszą sprawę sąd, jednolicie wskazuje się, że ustawodawca nie przewidział wyjątków w zakresie incydentalnego zaniechania obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, poprzez odstąpienie od zastosowania podwyższonej z tego tytułu opłaty. Wykładnia językowa przywołanych wyżej przepisów pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2024 r. sygn. akt III FSK 1168/23 i przywołane tam orzecznictwo). Słusznie podkreśla się także, że podwyższona opłata w odniesieniu do nieruchomości zamieszkałych nie ma charakteru stałego. Określana jest za miesiąc, w którym stwierdzono nieselektywną zbiórkę odpadów. Także ta okoliczność wskazuje na jej charakter jako opłaty za koszt dodatkowych usług związanych z odbiorem odpadów. Koszty te powstają niezależnie od tego, czy brak segregowania odpadów ma charakter incydentalny, czy nie. Jeżeli odpady trafiają do odbiorcy jako zmieszane, powstają związane z tym dodatkowe koszty ich zagospodarowania, które muszą zostać sfinansowane. Gdyby pobór opłaty dodatkowej został uzależniony od "uporczywości" niesegregowania odpadów, to oznaczałoby to sytuację, w której powstawałyby koszty zagospodarowania odpadów zmieszanych, które musiałby zostać ostatecznie sfinansowane przez gminę. Tymczasem system gospodarowania odpadami komunalnymi jest z założenia systemem finansowanym z opłat mieszkańców, a nie
z dopłat (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2023 r., sygn. akt III FSK 802/22). Kwestia "marginalności", o której mowa w skardze nie ma zatem znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy.
Wpływu na rozstrzygnięcie nie mogą mieć również argumenty, że Spółdzielnia podejmowała wielokrotnie aktywności mające na celu podwyższenie świadomości jej członków w zakresie segregacji odpadów i nigdy wcześniej nie była kwestionowana prawidłowość selektywnego gromadzenia odpadów.
Ustawodawca nie uzależnia możliwości określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podwyższonej od stopnia zawinienia właścicieli bądź liczby stwierdzonych przypadków naruszenia tego obowiązku. Nie budzi przy tym żadnych wątpliwości, że podmiotem odpowiedzialnym za stwierdzone nieprawidłowości w miejscu zbierania odpadów dla nieruchomości jest właściciel nieruchomości, a więc w przedmiotowej sprawie skarżąca. Wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów i nie świadczy o arbitralności w działaniu organu.
Sąd zgadza się z twierdzeniem skargi, że obowiązek powiadomienia właściciela o niedopełnieniu obowiązku selektywnej zbiórki odpadów stanowi niezbędny element postępowania o wydanie decyzji. Sądowi znane jest również orzecznictwo, w którym wskazuje się, że przepisy ustawy o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach nie określają formy powiadomienia organu i właściciela nieruchomości przez podmiot odbierający odpady o niedopełnieniu obowiązku selektywnej zbiórki odpadów, wobec czego obowiązuje określona w art. 126 Ordynacji podatkowej zasada pisemności, a forma powiadomienia strony postępowania w postaci naklejki na pojemniku na odpady jest wadliwa (m.in. przywołany w skardze wyrok NSA z dnia 28 lutego 2025 r. sygn. akt III FSK 1173/24).
W niniejszej sprawie wątpliwości sądu nie budzi jednak prawidłowość powiadomienia Spółdzielni o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Omawiane powiadomienie pełni dwojaką funkcję. Po pierwsze: informacyjno-prewencyjną, bowiem właściciel nieruchomości otrzymuje w ten sposób informację o stwierdzeniu nieprawidłowej segregacji odpadów i odbiorze tych odpadów jako zmieszanych; dzięki temu ma możliwość podjęcia działań, mających na celu wyeliminowanie w przyszłości ewentualnych uchybień w tym zakresie. Po drugie: dokonanie powiadomienia stanowi przesłankę do wszczęcia postępowania w przedmiocie określenia podwyższonej opłaty. W realiach tego przypadku oprócz zastosowania czerwonej naklejki, informacja o braku segregacji odpadów wysłana została także na adres mailowy wynikający ze złożonej przez Spółdzielnię deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami, co należy uznać za wystarczające. Powiadomienie nastąpiło niezwłocznie po stwierdzeniu faktu niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych i przyjęciu ich jako niesegregowanych. Poza tym strona nie kwestionuje braku otrzymania takiego powiadomienia. Spełniony zatem został wymóg z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. powiadomienia właściciela, stanowiący podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Wobec powyższego sąd uznał za niezasadne zrzuty naruszenia art. 6ka ust. 1, 2 i 3 u.c.p.g. oraz zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Zauważenia wymaga przy tym, że błędnie podniesione zostały zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. W postępowaniu w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi z mocy art. 6q ust. 1 u.c.p.g. zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Już z tego powodu w sprawie nie miała zastosowania instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przewidziana w art. 189f k.p.a. Poza tym organ nie "wymierzył" Spółdzielni kary administracyjnej, tylko określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem podwyższonej stawki właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów.
Sąd nie doszukał się również innych naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które uzasadniałyby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł o oddaleniu skargi w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143).
Małgorzata Anna Dziemianowicz Paweł Janusz Lewkowicz Marcin Kojło