Wnioskodawczyni wniosła o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1) Czy w opisanym stanie faktycznym, zapewnienie pracownikom przez Wnioskodawczynię zakwaterowania, będzie generowało po stronie pracowników przychód ze stosunku pracy w postaci nieodpłatnego świadczenia?
2) W przypadku uznania stanowiska Wnioskodawczyni za nieprawidłowe, tj. w przypadku uznania, że bezpłatne zakwaterowanie będzie generowało po stronie pracowników przychód ze stosunku pracy w postaci nieodpłatnego świadczenia, to czy zapewnienie pracownikom przez Wnioskodawczynię zakwaterowania może korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 19 u.p.d.o.f.?
Wnioskodawczyni przedstawiła własne stanowisko w zakresie każdego z ww. pytań. Jej zdaniem w opisanym sianie faktycznym, zapewnienie pracownikom przez Wnioskodawczynię zakwaterowania, nie będzie generowało po stronie pracowników przychodu ze stosunku pracy w postaci nieodpłatnego świadczenia. W ocenie Wnioskodawcy, W zakresie pytania drugiego wnioskodawczyni wskazała, że w przypadku uznania stanowiska Wnioskodawczyni za nieprawidłowe, tj. w przypadku uznania, że bezpłatne zakwaterowanie będzie generowało po stronie pracowników przychód ze stosunku pracy w postaci nieodpłatnego świadczenia, to zapewnienie pracownikom przez Wnioskodawczynię zakwaterowania może korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 19 u.p.d.o.f.
W interpretacji indywidualnej z dnia 30 kwietnia 2025 r. nr 0112-KDIL2-1.4011.215.2025.2.DJ DKIS uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe w odniesieniu do pytania nr 1 i prawidłowe w zakresie pytania nr 2.
W uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji organ wskazał, że nie każde świadczenie spełnione przez pracodawcę na rzecz pracownika bez ustalonej za nie zapłaty jest świadczeniem podlegającym podatkowi dochodowemu, podobnie jak nie każde tego rodzaju świadczenie jest wyłączone spod regulacji u.p.d.o.f. Przy czym, jak słusznie zauważył Trybunał Konstytucyjny ze względu na otwarty i rozwijający się katalog świadczeń oferowanych przez pracodawców nie jest możliwe enumeratywne wyliczenie w ustawie podatkowej wszystkich nieodpłatnych przysporzeń, które zgodnie z zasadą powszechności przedmiotowej podatku dochodowego powinny być przez ustawodawcę uwzględnione. Powyższe prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy pracodawcy oferują pracownikom całą gamę nieprzewidzianych w umowie o pracę świadczeń, które leżą niejako wpół drogi między gratyfikacją (rzeczową czy w postaci usługi), przyznaną pracownikowi jako element wynagrodzenia za pracę, która jest objęta podatkiem dochodowym, a wymaganymi przez odpowiednie przepisy świadczeniami ze strony pracodawcy, które służą stworzeniu odpowiednich warunków pracy (przepisy bhp) i które są zwolnione z tego podatku – każda sprawa wymaga jej rozpatrzenia z uwzględnieniem wszystkich elementów dotyczących wykonywanej pracy, tj. w szczególności postanowień umowy o pracę, charakteru pracy oraz obowiązków pracodawcy wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa pracy.
W konsekwencji zdaniem DKIS rozciąganie powyższych ustaleń na wszystkie kategorie podatników, ewentualnie wszystkie sytuacje, w których pracodawca zapewnia pracownikowi zakwaterowanie (nocleg), jest nie tylko nieuzasadnione, ale wręcz nieuprawnione. Dotyczy to również między innymi niniejszej sprawy, tj. zapewnienia bezpłatnego zakwaterowania (sfinansowania noclegu) pracownikom delegowanym do pracy w różne części Polski w ramach świadczenia usług outsourcingu lub leasingu pracowniczego, które nastąpi – za ich zgodą.
DKIS stwierdził, że zapewnienie przez wnioskodawczynię swoim pracownikom bezpłatnego zakwaterowania stanowi dla tychże pracowników przychód, o którym mowa w art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f. podlegający opodatkowaniu tym podatkiem. Jednocześnie – zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 19 u.p.d.o.f. – wartość świadczeń ponoszonych przez wnioskodawczynię jako pracodawcę z tytułu zakwaterowania pracowników, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 14, będzie mogła korzystać ze zwolnienia przedmiotowego do wysokości nieprzekraczającej 500 zł miesięcznie. W konsekwencji, od wartości świadczeń, stanowiących nadwyżkę ponad kwotę ww. zwolnienia ciążą na wnioskodawczyni obowiązki płatnika polegające na obliczeniu, pobraniu i odprowadzeniu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.
Nie zgadzając się z interpretacją indywidualną organu, skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Działający w jej imieniu pełnomocnik zaskarżył ją w części dotyczącej powstania przychodu ze stosunku pracy w postaci nieodpłatnego świadczenia z tytułu zapewnienia pracownikom zakwaterowania, to jest w zakresie pytania nr 1, podnosząc zarzuty naruszenia:
I. przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 14b § 1 w związku z art. 14c § 1 i 2 i w związku z art. 120 i art. 121 § 1 w związku z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm., dalej jako o.p.) poprzez naruszenie w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy zasady legalizmu oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych przejawiające się w szczególności nieprawidłową analizą stanu faktycznego przedstawionego w złożonym przez skarżącą wniosku o interpretację i nieprawidłowym zastosowaniem wskazówek płynących z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt K 7/13 w zakresie przesłanek świadczących o przychodzie z tytułu nieodpłatnych świadczeń, a w efekcie nieprawidłowe i nieadekwatne do opisanego we wniosku stanu faktycznego uzasadnienie prawne skarżonej interpretacji.
II. przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 12 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1, art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. w związku z art. 94 k.p. poprzez niewłaściwą ocenę co do przywołanych przepisów polegającą na przyjęciu, że zapewnienie zakwaterowania pracownikom stanowi przychód ze stosunku pracy, podczas gdy:
a) zapewnienie zakwaterowania pracownikom leży wyłącznie w interesie skarżącej (pracodawcy), b) zapewnienie zakwaterowania nie jest korzyścią przypisaną poszczególnym, indywidualnym pracownikom, c) skarżąca w żaden sposób nie pozostawia pracownikom swobody w zarządzaniu i rozporządzaniu zakwaterowaniem, d) pracownicy wykorzystują zakwaterowanie tylko w jednym, konkretnym celu jakim jest wykonywanie powierzonych im obowiązków pracowniczych.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej indywidualnej interpretacji w zaskarżonej części, a także o zasądzenie od organu podatkowego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istotą sporu niniejszej sprawy jest udzielenie odpowiedzi na zagadnienie związane z zapewnieniem przez pracodawcę nieodpłatnego zakwaterowania pracownikom wykonującym pracę na podstawie umowy poza miejscem zamieszkania i rozstrzygnięcie czy to nieodpłatne świadczenie będzie stanowiło przychód po stronie pracownika. Rację ma strona skarżąca w tym zakresie. Problem ten wielokrotnie był podnoszony zarówno w literaturze, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym NSA.
Przede wszystkim odnieść się należy do wyroku Trybunału Konstytucyjnego powołanego w skardze (K 7/13). Jak słusznie wskazuje strona skarżąca, Trybunał Konstytucyjny wskazał, że za przychód pracownika mogą być uznane tylko takie świadczenia, które: a) zostały spełnione za zgodą pracownika (skorzystał z nich w pełni dobrowolnie), b) zostały spełnione w Jego interesie (a nie w interesie pracodawcy) i przyniosły mu korzyść w postaci powiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść. Powyższe warunki muszą być spełnione łącznie. W przedłożonym organowi podatkowemu stanie faktycznym Skarżąca odniosła się do każdego wymienionego wyżej warunku, czego organ nie uznał i co rozpoznał według własnego, subiektywnego przekonania, mimo że wiąże go w świetle przepisów o.p. (art. 14b i 14c o.p.) stan faktyczny przedstawiony przez wnioskodawcę. W zakresie spełnienia świadczenia za zgodą pracownika (kryterium dobrowolności) Skarżąca wskazała, że pracownicy kierowani są do wykonywania obowiązków na rzecz innych podmiotów w ramach świadczenia usług outsourcingowych/leasingu pracowniczego. Pracownicy kierowani są do pracy przez Skarżącą, a tym samym nie korzystają z oferowanego noclegu w sposób dobrowolny, ponieważ nie mają żadnego wpływu na wybór miejsca zakwaterowania. Jedyną sferą, o której pracownik może decydować, jest samo podjęcie pracy u Skarżącej i w związku z tym wykonywanie obowiązków w różnych częściach Polski. W kontekście zgody pracownika wskazać ponadto należy, że pracownik nie melduje się w miejscu zakwaterowania wbrew swojej woli, a zatem w pewnym sensie jego pobyt w miejscu zamieszkania odbywa się za jego zgodą. Zgodę, o które wspomina Trybunał Konstytucji należy jednak rozpatrywać wyłącznie w kontekście tego czy pracownik ma wpływ na miejsce zakwaterowania, czy może je wybierać, ustalać jego długość. Odpowiedź na to pytanie jest przecząca. To wyłącznie Skarżąca decyduje o powyższych kwestiach i to od Skarżącej zależy czy i do jakiego miejsca pracy, a w konsekwencji z jakiego zakwaterowania, skorzysta pracownik. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FSK 1970/14, w którym wskazał, że "Zarówno zapewnienie noclegu przez pracodawcę pracownikowi, jak i transportu do odległego miejsca wykonywania pracy, zwłaszcza w przypadku usług o charakterze budowlano-montażowym - służy wyłącznie realizacji obowiązku pracowniczego - pracownik nie ma tutaj żadnej swobody w zarządzaniu i rozporządzeniu tym świadczeniem, a wykorzystuje je tylko w konkretnym celu - wykonaniu swoich obowiązków pracowniczych." W kontekście przychodu pracownika w związku z zapewnieniem mu zakwaterowania przez pracodawcę wypowiedział się także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2024 r. sygn. akt II FSK 434/21, w którym wskazał, że: ,,Nie można tym samym podzielić wyrażonego w zaskarżonym wyroku zapatrywania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jakoby świadczenia noclegowe finansowane przez skarżącą dokonywane były w interesie pracowników, a nie pracodawcy, ponieważ w ich braku pracownicy musieli by sami pokryć koszty zakwaterowania w trakcie wykonywania pracy za granicą. Organizacja wykonywania pracy należy do pracodawcy, także w okresie i w warunkach oddelegowania pracownika; skoro więc ze względu na oddalenie od miejsca zamieszkania pracownika oraz miejsca świadczenia pracy w Polsce właściwe wykonywanie obowiązków pracowniczych wymaga zakwaterowania (miejsca wypoczynku po pracy) za granicą, to koszty jego zorganizowania obciążają wyłącznie pracodawcę, Jako że w jego interesie leży należyte wykonywanie pracy przez pracownika oddelegowanego. Trudno przy tym byłoby przyjąć, że w takim przypadku realizowany jest również, nawet w sposób pośredni, interes pracownika przez zapewnienie mu warunków do spędzania czasu wolnego po pracy, skoro swoje potrzeby mieszkaniowe pracownik zasadniczo zaspokaja w inny sposób, w miejscu swego stałego zamieszkania, a konieczność tymczasowego zaspokajania tych potrzeb w miejscu oddelegowania wynika wyłącznie z charakteru świadczonej pracy oraz potrzeb pracodawcy, wykorzystującego pracowniczą silę najemną do wykonania własnych zobowiązań kontraktowych. Brak zatem przesłanek do twierdzenia, że w takich warunkach spełnione zostają wszystkie wymogi dla uznania świadczenia w postaci nieodpłatnego zakwaterowania pracownika oddelegowanego do pracy za granicę za przychód ze stosunku pracy w postaci innego nieodpłatnego świadczenia, o którym stanowi wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 lipca 2014 r. (K 7/13), a to ze względu na brak spełnienia warunku, że świadczenie takie winno być spełniane w interesie pracownika, a nie w interesie pracodawcy." Tożsame stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zajął w wyroku z dnia 9 maja 2024 r. sygn. akt II FSK 1154/21. Również w wyroku z dnia 1 sierpnia 2023 r., sygn. akt II FSK 270/21 Naczelny Sąd Administracyjny skonstatował co następuje: "Zapewnienie pracownikom delegowanym usług zakwaterowania i podróży leży wyłącznie w interesie pracodawcy delegującego pracownika z terytorium Polski do innego państwa UE, a nie pracowników delegowanych. " Z kolei jak słusznie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w wyroku z dnia 9 stycznia 2024 r., sygn. akt II FSK 1332/21 pracodawcy, także w okresie i w warunkach oddelegowania pracownika; skoro więc ze względu na oddalenie od miejsca zamieszkania pracownika oraz miejsca świadczenia pracy w Polsce właściwe wykonywanie obowiązków pracowniczych wymaga zakwaterowania (miejsca wypoczynku po pracy) za granicą, to koszty Jego zorganizowania obciążają wyłącznie pracodawcę, Jako że w jego interesie leży należyte wykonywanie pracy przez pracownika oddelegowanego. Trudno przy tym byłoby przyjąć, że w takim przypadku realizowany Jest również, nawet w sposób pośredni, interes pracownika przez zapewnienie mu warunków do spędzania czasu wolnego po pracy, skoro swoje potrzeby mieszkaniowe pracownik zasadniczo zaspokaja w inny sposób, w miejscu swego stałego zamieszkania, a konieczność tymczasowego zaspokajania tych potrzeb w miejscu oddelegowania wynika wyłącznie z charakteru świadczonej pracy oraz potrzeb pracodawcy, wykorzystującego pracowniczą silę najemną do wykonania własnych zobowiązań kontraktowych. " Nie ulega zatem wątpliwości, że wobec funkcjonującej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty zawarte w skardze zasługują na uwzględnienie. Oznacza to, że organ wydając interpretację naruszył przepis art. 12 ust. 1, w zw. Z art. 10 ust. 1 i art. 11 ust. 1 w związku z art. 94 K.p. przez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwą ocenę zastosowania. W zdarzeniu przedstawionym we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wartość noclegów finansowanych przez skarżącą i bezpłatnie udostępnianych pracownikom w czasie ich oddelegowania do świadczenia pracy nie stanowi bowiem dla tych pracowników przychodu ze stosunku pracy w postaci "innego nieodpłatnego świadczenia" w rozumieniu art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f. i w rezultacie nie nakłada na skarżącą, jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych, obowiązku obliczania i pobierania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wartości tych świadczeń.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 146 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. Z art. 205 p.p.s.a.