Wyrok WSA z dnia 22 października 2025, sygn. I SA/Bk 251/25

Powyższe, zdaniem Kolegium oznacza, że na Spółce ciążył obowiązek w podatku od nieruchomości zarówno w odniesieniu do gruntu, jak i budynków oraz że grunt i budynki powinny być kwalifikowane jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Organ odwoławczy zaznaczył, że podczas oględzin w lipcu 2024 r. organ I instancji stwierdził, że budynek nr [...] praktycznie już nie istnieje, został tylko fragment jednej ściany. W aktach sprawy znajduje się pozwolenie na rozbiórkę wydane 28 grudnia 2022 r. Kolegium uznało, że nawet gdyby podatnik zdążył rozebrać budynek jeszcze w grudniu 2022 r. (tuż po wydaniu pozwolenia), obowiązek w podatku od nieruchomości obciążającym ten obiekt istniał do końca grudnia 2022 r. Wskazano, że zgodnie z art. 6 ust. 4 u.p.o.l. obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek.

Mając powyższe na względzie Kolegium stwierdziło, że w okresie IX-XII

2022 r. Spółka władała gruntem i dwoma budynkami. Te przedmioty opodatkowania były związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, skoro znajdowały się w posiadaniu przedsiębiorcy (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.). W odniesieniu do budynków obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstał przed 2022 r., jako że już w latach 90-tych obydwa obiekty - nawet w części niewykończonej - były użytkowane. W związku z tym, że Spółka nie udostępniła wnętrza budynków na potrzeby oględzin, ani nie zgłaszała żadnych zmian w porównaniu do 2016 r. (materiał zdjęciowy potwierdza niezmieniony stan budynków), zdaniem organu odwoławczego, dane o ich powierzchni użytkowej ujawnione w deklaracji złożonej przez skarżącą w 2016 r. należało uznać za aktualne w 2022 r.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca złożyła skargę do tut. sądu. Zaskarżonej w całości decyzji zarzuciła naruszenie przepisów, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, mianowicie poprzez brak wszechstronnego

i należytego rozważenia całości materiału dowodowego zebranego w sprawie, a w konsekwencji poczynienie ustaleń sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym.

Uzasadniając swoje stanowisko, autor skargi podniósł, że po przeprowadzonej kwerendzie Spółka uzyskała informację, że nieruchomość po nieistniejącym dzisiaj POM-ie, jest obarczona licznymi wadami formalnymi: (i) proces budowlany, który został rozpoczęty z 1987 r., polegający na budowie budynku socjalno-usługowego nigdy nie został zakończony; ( II) budynek nie mógł zostać zgłoszony do użytkowania; (III) z uwagi na długoletni proces powstawania planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego przedmiotową nieruchomość, Spółka nie mogła podejmować jakichkolwiek zamierzeń inwestycyjnych odnośnie nieruchomości; (IV) nieruchomość nie była i nie jest użytkowana w żadnej części.

W kontekście powyższych informacji oraz istniejącego orzecznictwa sądowego strona skarżąca stwierdziła, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w tym przypadku nie występuje. Zwróciła uwagę na treść art. 6 u.p.o.l., który stwierdza, że obowiązek podatkowy powstaje po zakończeniu budowy, lub rozpoczęciu użytkowania budynku. W tym przypadku te okoliczności nie wystąpiły, wobec tego Spółka stoi na stanowisku, że obowiązek podatkowy, o którym mowa w art. 6 ust. 2 u.p.o.l. nie powstaje.

Podniesiono też, że przedmiotowe budynki wykazane zostały w ewidencji na podstawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie założenia ewidencji budynków przeprowadzonej w latach 2007-2008, zatwierdzonej Informacją Starosty Sokólskiego z 6 października 2008 r. poz. 2494. Projekt z przeprowadzonej modernizacji wyłożony został do wglądu, tak aby każdy, czyjego interesu prawnego dotyczyły dane ujawnione w ww. Projekcie mógł się z nim zapoznać oraz zgłosić do niego ewentualne uwagi i zastrzeżenia. Zaznaczyła, że nikt nie miał interesu prawnego, aby zapoznać się z projektem oraz składać ewentualne zastrzeżenia

i uwagi, ponieważ POM był w likwidacji ze 100% udziałem Gminy, a komornik dokonywał oszacowania nieruchomości w celu sprzedaży. Zdaniem skarżącej, w tym przypadku okoliczności nie wystąpiły, wobec tego obowiązek podatkowy, o którym mowa w art. 6 ust. 2 u.p.o.l. nie powstaje.

Poza tym autor skargi podniósł, że plan zagospodarowania przestrzennego był zmieniany od 2008 r., zaś zmiana przeznaczenia nieruchomości z przemysłowego na mieszkalny wielorodzinny został zatwierdzony w czerwcu 2022 r. Mając powyższe zarzuty na względzie Spółka wniosła o uchylenie orzeczenia.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o jej oddalenie.

Podczas rozprawy w dniu 22 października 2025 r. członek zarządu Spółki – J. W. poparł skargę i złożył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 31 marca 2025 r. wydaną w sprawie podatku od nieruchomości za 2024 r., którą uchylono decyzję organu I instancji i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania oraz decyzję Starosty Sokólskiego z 26 lutego 2014 r. nr ABI.6741.1.2014 o udzieleniu J. W. pozwolenia na rozbiórkę murowanego budynku magazynowego o wymiarach 15m x 70m, wysokości 6m, zlokalizowanego na działce o nr geod. [...] przy ul. [...] w D.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć z przyczyn innych niż podniesione w skardze. Sąd, z uwagi na przedłożony dopiero w toku rozprawy dokument (decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę), stwierdził, że zachodzi potrzeba ponownej oceny przedmiotowej sprawy w zakresie opodatkowania budynku magazynowego.

Zasadniczo natomiast sąd podziela ustalenia dokonane przez organ, jak i zawarte w decyzji rozważania.

Nie budzi wątpliwości sądu prawidłowość ustalenia co do tego, że skarżąca spółka S., jako użytkownik wieczysty gruntu i właściciel budynków posadowionych na tym gruncie (na podstawie umowy z sierpnia 2022r.) jest przedsiębiorcą, a w związku z tym sporne grunty i budynki zostały prawidłowo uznane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wynika to z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., który stanowił, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Kwestia ta nie jest zresztą przedmiotem sporu.

Spór koncentruje się natomiast na prawidłowości opodatkowania budynków znajdujących się na działce nr [...] – budynku magazynowego o nr [...] oraz budynku o nr [...]. Strona twierdzi, że nie zakończono ich budowy lub nie rozpoczęto użytkowania. Organ temu zaprzecza.

Odnośnie budynku nr [...] organ poczynił znajdujące potwierdzenie w akta sprawy ustalenia, z których wynika, że składa się on z dwóch części, z których budowa jednej ("budynek administracyjny") została zakończona w 1989r., a budowę drugiej części tego obiektu ("budynek socjalny") rozpoczęto w 1989r. (ustalenia te znajdują oparcie w piśmie Starostwa Powiatowego w Sokółce z 10 kwietnia 2015r. oraz postanowieniu Sądu Rejonowego w Sokółce z 28 sierpnia 2008r., [...]). Z materiału zdjęciowego (w tym - przestanego przez Spółkę jako uzupełnienie odwołania) wynika, że ta część (3,5 kondygnacyjna) nie została wykończona. Rację ma jednak organ, że fakt zakończenia budowy pozostaje w sprawie bez znaczenia. Jak wynika bowiem z art. 6 ust. 2 u.p.o.l., jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem. W sprawie ustalono natomiast wystąpienie przesłanki rozpoczęcia użytkowania przed ostatecznym wykończeniem. Z przeprowadzonych w sprawie dowodów (zeznania świadka S.D., protokół kontroli P. sp. z o.o. w likwidacji) wynika jednoznacznie, że obiekty były użytkowane już w latach 90-tych XX wieku. Ponadto po 2000 r. wynajmowano lokale użytkowe. Ze znajdującego się w aktach sprawy materiału zdjęciowego (z uwagi na brak ponumerowania nie jest możliwe wskazanie numerów kart) wynika zaś, że w niewykończonej części budynku nr [...] był kiedyś prowadzony sklep oraz biuro handlowe. Co więcej, ślady użytkowania i dostosowania do potrzeb działalności gospodarczej pomieszczeń na parterze widoczne są także na zdjęciach dostarczonych przez odwołującą: tynk, farba, ślad po zdemontowanym kaloryferze, wiszące na ścianie pozostałości pism/kalendarza itp.

Zarówno grunt jak i wskazany powyżej budynek w sposób niewątpliwy prawidłowo zostały zakwalifikowane jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Odnośnie zaś budynku magazynowego nr [...] ustalono w sprawie, że jego budowę zakończono już w 1976 r. Organ wskazał, że podczas oględzin, które miały miejsce w lipcu 2024 r. stwierdzono, że budynek ten praktycznie już nie istnieje - został tylko fragment jednej ściany.

Organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się pozwolenie na rozbiórkę tego budynku wydane 28 grudnia 2022r. Przyjął jednak, że stosownie do treści art. 6 ust. 4 u.p.o.l., nawet gdyby podatnik zdążył rozebrać budynek jeszcze w grudniu 2022r. (tuż po wydaniu tego pozwolenia), obowiązek w podatku od nieruchomości obciążającym ten obiekt istniałby do końca grudnia 2022r. Zasadniczo należałoby się zgodzić z tym stanowiskiem.

Jednak, jak już wskazano, na rozprawie Spółka przedstawiła decyzję Starosty Sokólskiego z 26 lutego 2014 r. nr ABI.6741.1.2014 o udzieleniu J. W. pozwolenia na rozbiórkę murowanego budynku magazynowego zlokalizowanego na działce o nr geod. [...] w D. Ta informacja stawia pytanie o to, kiedy obiekt został poddany rozbiórce i jaki był jego stan w spornym okresie. To ustalenie będzie rzutowało na ustalenie, czy obiekt ten podlegał opodatkowaniu.

Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. za budynek uważa się obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Brak któregokolwiek z tych elementów wyklucza obiekt z kategorii budynków. Skoro budynek ten już w 2014 r. mógł być poddany rozbiórce, to istnieje potrzeba ustalenia, czy w spornym okresie posiadał wszystkie elementy składające się na budynek i czy jako taki mógł on stanowić przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Organ pierwszej instancji, któremu sprawa zostanie przekazana, będzie zobowiązany ustalić datę, w której budynek nr [...] został pozbawiony ścian i dachu w związku z rozbiórką. W przypadku uznania, że budynek ten w spornym okresie nie istniał, organ ponownie ustali podstawę opodatkowania, z pominięciem powierzchni użytkowej budynku nr [...].

Zgodnie z art. 120 o.p. organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Art. 122 o.p. stanowi, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W myśl art. 180 § 1 o.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z kolei art. 191 o.p. stanowi, iż organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Przepisy te stanowią konkretyzację zasady prawdy materialnej, przewidzianej w art. 122 o.p. poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. To bowiem organ podatkowy zabiega w postępowaniu o udowodnienie każdego faktu za pomocą wszystkich dostępnych środków i źródeł dowodowych, by wydać stosowne orzeczenie.

Zdaniem Sądu, potrzeba realizacji zasady prawdy materialnej w postępowaniu podatkowym, zobowiązuje organy do zebrania pełnego materiału dowodowego w sprawie. Sąd zauważa, że w zebraniu materiału dowodowego powinien uczestniczyć podatnik, w szczególności przedstawiając organowi znane mu dowody świadczące na jego korzyść.

W tej sprawie podatnik nie przedstawił organowi wszystkich znanych mu dowodów, w szczególności decyzji Starosty z 26 lutego 2014 r. pozwalającej na rozbiórkę obiektu. Niemniej jednak sąd stwierdził, że dokument ten, jako mogący mieć istotne znaczenie dla oceny istnienia przedmiotu opodatkowania w spornym okresie, powinno podlegać ocenie organów w sprawie dotyczącej opodatkowania podatkiem od nieruchomości za rok 2022.

Sąd uznał, że stan faktyczny sprawy wymaga dalszego zbadania.

Stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 122 o.p., art. 180 § 1 o.p. i art. 191 o.p., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. sąd uchylił decyzje organów obu instancji.

O kosztach postępowania orzeczono na postawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej uiszczoną kwotę wpisu sądowego.