Wyrok WSA z dnia 05 listopada 2025, sygn. I SA/Bk 292/25

Organ odwoławczy poinformował, że w niniejszej sprawie, jak wynika z postanowienia wierzyciela, zaległości dotyczące 2023 r. objęte tytułem wykonawczym o nr 4096/2270050/2024/216 z 24 lipca 2024 r. zostały w międzyczasie całkowicie spłacone przez innych współwłaścicieli nieruchomości.

Ponadto Kolegium odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu i pismach uzupełniających wyjaśniło, że przedmiotem niniejszej sprawy mogą być wyłącznie te zarzuty, które zostały sformułowane w piśmie z 26 kwietnia 2025 r., gdyż te konkretne zarzuty były rozpatrywane skarżonym postanowieniem z 15 maja 2025 r. Wskazało, że w tym piśmie zakreślone zostały granice żądania oraz, że organ odwoławczy nie jest ani uprawniony ani zobowiązany do badania innych kwestii podniesionych po raz pierwszy w zażaleniu.

Poza tym SKO wyjaśniło, że w ramach zarzutów nie mogą być badane kwestie stanu majątkowego osoby zobowiązanej. Podniosło, że wnioski związane z trudną sytuacją życiową np. o rozłożenie na raty zaległości lub o umorzenie zaległości podatkowej należy kierować do wierzyciela (Burmistrza).

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zobowiązanie organu do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem jej sytuacji życiowej, wcześniejszych wpłat oraz obowiązku proporcjonalnego działania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - brak pełnej oceny materiału dowodowego,

- art. 8 k.p.a. - brak proporcjonalności i sprawiedliwości,

- art. 9 k.p.a.- brak informacji dla strony działającej samodzielnie,

- art. 2 Konstytucji RP - naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa prawa.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że od 2011 r. mieszka w Wielkiej Brytanii

i posiada zaledwie 1/12 udziału w nieruchomości przy ul. Kościelnej 43 w Wasilkowie. Wskazała, że utrzymuje się wyłącznie z zasiłków socjalnych w Wielkiej Brytanii ze względu na problemy zdrowotne oraz, że nie ma majątku ani zatrudnienia. Podniosła, że w miarę możliwości dokonywała wpłat , czego dowody znajdują się w aktach sprawy oraz w załączonym zaświadczeniu obejmującym lata 2020-2025. Dodała, że przed wyjazdem do Wielkiej Brytanii udzieliła krewnej pełnomocnictwa do odbioru korespondencji (kopia w załączeniu), jednak nie miałam wpływu na systematyczne odbieranie pism.

Autorka skargi zaznaczyła, że egzekucja prowadzona była wobec rachunku bankowego pozbawionego środków, podczas gdy pozostali współwłaściciele - posiadający większe udziały i zamieszkujący w Polsce - nie zostali objęci działaniem egzekucyjnym. Zdaniem skarżącej naruszono zasadę proporcjonalności i równego traktowania wobec prawa. Podniosła, że celem skargi jest wskazanie rażącej nierównowagi w sposobie prowadzenia egzekucji oraz braku proporcjonalnego podejścia do wszystkich współwłaścicieli. Skarżąca nie kwestionuje istnienia obowiązku podatkowego, lecz sposób jego realizacji, który od lat wyłącznie ją obciąża Wniosła o sprawiedliwe rozpatrzenie sprawy i zapewnienie, aby przyszłe działania organów były prowadzone z poszanowaniem zasady równości wobec prawa.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko

w sprawie i wniosło o jej oddalenie.

Pismem z 18 sierpnia 2025 r. oraz pismem z 21 sierpnia 2025 r. skarżąca wniosła uzupełnienie skargi. Dodatkowo podniosła zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji RP- zasady równości i zakazu dyskryminacji. Wskazała, że organ podatkowy wystawił tytuły egzekucyjne wyłącznie wobec niej, a miał obowiązek kierować egzekucję wobec wszystkich współwłaścicieli solidarnie zobowiązanych. Do pisma dołączyła dodatkowo zaświadczenie Burmistrza Wasilkowa z 1 sierpnia 2025 r. Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi w całości, uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zobowiązanie Urzędu Miejskiego w Wasilkowie do wskazania przyczyn, dla których egzekucja była prowadzona wyłącznie wobec niej, z pominięciem pozostałych współwłaścicieli.

Pismem z 28 sierpnia 2025 r. skarżąca wniosła kolejne uzupełnienie skargi, wnosząc o rozpoznanie skargi merytorycznie, według stanu na dzień jej wniesienia oraz stwierdzenie bezprawności działań organu, jak również o zasądzenie kosztów postępowania. Do pisma dołączyła aktualizację zajęcia z 27 czerwca 2025 r. dotyczącą tytułu nr 4096/2270050/2024/216, pismo Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku z 2 lipca 2025 r., aktualizację zajęcia z 27 sierpnia

2025 r. dotyczącą tytułu nr 4096/2270050/2024/104.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko

w sprawie i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Kolegium

z 23 czerwca 2025 r., którym organ egzekucyjny utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela z 15 maja 2025 r. w sprawie zarzutów na prowadzoną egzekucję administracyjną.

W przedmiocie samego środka zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym jakim są zarzuty należy wskazać, że prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zobowiązanemu zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a. Z kolei w myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: (1) nieistnienie obowiązku; (2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: (a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, (b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, (c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; (3) błąd co do zobowiązanego; (4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; (5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; (6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: (a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, (b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, (c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Podkreślenia wymaga, że zarzut jest środkiem prawnym o jednolitym charakterze. Wnosząc go, zobowiązany zamierza wykazać zaistnienie jednej z przesłanek z art. 33 § 2 u.p.e.a., czym kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu egzekucyjnego nie dotyczy sprawy administracyjnej, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, kwestionujący dopuszczalność wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej albo dopuszczalność lub zasadność zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Ustalenia faktyczne organu egzekucyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 546/21, powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na internetowej stronie bazy orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym przedmiotem rozpoznania jest więc wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Łodzi z 22 października 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 484/22).

Zgodnie z art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.

W przedmiotowej sprawie skarżąca w piśmie z 26 kwietnia 2025 r. wniosła następujące zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, tj. 1) wstrzymanie egzekucji z konta bankowego, podając że egzekucja dotyczy zaległości podatkowych przypadających od nieruchomości położonej przy ul. Kościelnej 43 w Wasilkowie, 2) przeniesienie odpowiedzialności za niezapłacony podatek na pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Wniosek został zasadnie potraktowany jako zarzuty w trybie art. 33 § 1 u.p.e.a. Prawidłowo też organy stwierdziły, że brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów. Sąd popiera stanowisko organu, że pomimo, iż prośby skarżącej nie można zakwalifikować do konkretnego ustawowego zarzutu, to w związku z tym, ze ww. określiła zakres i istotę żądania, należało jej prośbę rozpoznać w omawianym trybie.

W ocenie sądu słuszne jest stanowisko organu odwoławczego odnośnie zarzutu wstrzymania wykonania egzekucji, że z uwagi na wniesienie przez skarżącą zarzutów w terminie późniejszym niż 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, postępowanie egzekucyjne nie podlega zawieszeniu (art. 35 § 1 u.p.e.a.).Prawidłowo też Kolegium w zaskarżonym postanowieniu wyjaśniło, że w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji instytucja wstrzymania postępowania egzekucyjnego występuje wyłącznie w oparciu o art. 23 § 6, tj. mogą tego dokonać organy sprawujące nadzór (nie jest to ani Burmistrz ani SKO, lecz w stosunku do naczelnika danego urzędu skargowego jest to właściwy miejscowo dyrektor izby administracji skarbowej). Podniosło, że czynności takiej dokonuje się z urzędu, a nie na wniosek, dodatkowo przesłanką jest wystąpienie szczególnie uzasadnionych przypadków oraz, że w przedmiotowej sprawie ww. przesłanki nie zachodziły.

Poza tym sąd popiera stanowisko Kolegium odnośnie zarzutu przeniesienia odpowiedzialności za niezapłacony podatek na pozostałych współwłaścicieli nieruchomości.

Zgodnie bowiem z treścią art. 3 ust. 4 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 707), jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a-6.. Z przepisu tego wynika, że jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność dwóch lub więcej osób, podatnikami są wszyscy współwłaściciele nieruchomości. Wzajemne relacje współwłaścicieli oraz kwestie związane z faktycznym posiadaniem nieruchomości wspólnej pozostają bez znaczenia z punktu widzenia opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Ustanowienie solidarnego obowiązku zapłaty podatku oznacza, że każdy ze współwłaścicieli będzie obowiązany do uiszczenia całej kwoty należności podatkowej, a zapłata dokonana przez jednego bądź kilku ze współwłaścicieli zwalnia pozostałych z obowiązku zapłaty. Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani - art. 366 kodeksu cywilnego w związku z art. 91 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

Charakter odpowiedzialności jest w danym przypadku uniezależniony od stosunków wewnętrznych między współwłaścicielami, sposobu korzystania z nieruchomości oraz wielkości przypadających współwłaścicielom udziałów. Wskazane okoliczności mogą mieć wpływ na zakres wzajemnych rozliczeń między współwłaścicielami, które pozostają jednak poza obszarem zainteresowań prawa podatkowego i należą do sfery prawa cywilnego.

Jak słusznie stwierdziło Kolegium, w sytuacji wydania decyzji wymiarowej istnieje obowiązek solidarny do uiszczenia podatku z niej wynikającej, a w przypadku braku zapłaty decyzja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Nie zachodzi zatem możliwość prawa do przeniesienia odpowiedzialności za niezapłacony podatek na pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Obowiązek w podatku od nieruchomości występuje niezależnie od tego czy ktoś korzysta z nieruchomości czy też nie korzysta. Z akt sprawy wynika, że Kolegium poinformowało w ślad za Naczelnikiem Drugiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku, że zaległości dotyczące 2023 r. objęte tytułem wykonawczym o nr 4096/2270050/2024/216 z 24 lipca 2024 r. zostały w międzyczasie całkowicie spłacone przez innych współwłaścicieli nieruchomości.

Mając na uwadze powyższe, WSA w Białymstoku stwierdza, że w sprawie nie zaistniały podstawy do uwzględnienia skargi.

Zaskarżone postanowienie, jak i rozstrzygnięcie wydane w pierwszej instancji, odpowiadają prawu. Postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami i przepisami szczegółowymi. Z tego też względu zarzuty naruszenia przez organ przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 2 i art. 32 Konstytucji RP okazały się bezzasadne.

Sąd popiera stanowisko organu, że na etapie kierowania tytułów wykonawczych do egzekucji nie jest badana sytuacja finansowa strony. Tym bardziej nie jest badana na etapie skargi do sądu. Skarżąca, która posiada zaległość podatkową może zwrócić się do właściwego organu podatkowego z wnioskiem o umorzenie lub rozłożenia na raty zaległości. Organ egzekucyjny (tu: naczelnik urzędu skarbowego) nie jest właściwy do rozpoznawania tego rodzaju wniosków, jest to już inny etap, etap prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Za bezzasadny sąd uznał zarzut, że organ podatkowy wystawił tytuły egzekucyjne wyłącznie wobec skarżącej a miał obowiązek kierować egzekucję wobec wszystkich współwłaścicieli solidarnie zobowiązanych oraz zarzut braku doręczenia decyzji wymiarowych. Powyższe zarzuty nie zostały sformułowane w zarzutach w piśmie z 26 kwietnia 2025 r. Należy podzielić pogląd, że organ odwoławczy, ani sąd administracyjny nie są uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy (odpowiednio) w zażaleniu, skardze czy skardze kasacyjnej (por. wyrok NSA z 25 marca 2021 r., sygn. akt III FSK 2889/21; wyrok NSA z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt III FSK 124/21). Zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutów do wierzyciela (art. 33 § 1 u.p.e.a.). Skoro powyższe zarzuty nie były rozpatrywane przez wierzyciela, to tym bardziej nie podlegają rozpatrzeniu przez sąd. Zarzuty te wykraczają poza granice danej sprawy (art. 134 p.p.s.a.). W skardze strona nie może przytaczać nowych zarzutów, czy nowych ich podstaw (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 21 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 86/23).

Skład orzekający nie dopatrzył się w sprawie żadnych innych naruszeń przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które stanowiłyby podstawę do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

W oparciu o powyższe, sąd oddalił skargę w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm).

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ww. ustawy procesowej.