Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 31 października 2025 r. nr 2001-IOD.4102.37.2025 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej powoływany jako: "DIAS", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku (dalej powoływany jako: "Naczelnik US", "organ I instancji") z 4 czerwca 2025 r. nr 2003-SPV.4102.326.2024 w przedmiocie określenia: 1) zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2020 rok w wysokości [...] zł, w miejsce zadeklarowanego w zeznaniu PIT-36 w kwocie 0 zł, 2) wysokości nadpłaty z tytułu różnicy zgodnie z art. 27f ust. 8-10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1387 ze zm., dalej jako: u.p.d.o.f.) za 2020 rok w kwocie 0 zł, w miejsce zadeklarowanej w zeznaniu PIT-36 w kwocie [...] zł, 3) straty w podatku dochodowym od osób fizycznych (według stawki liniowej) za 2021 rok w wysokości [...] zł, w miejsce zadeklarowanej w zeznaniu PIT-36L straty [...] zł, 4) zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych (wg stawki liniowej) za 2022 rok w wysokości [...] zł, w miejsce zadeklarowanego w zeznaniu PIT-36L w kwocie [...] zł – wydaną względem R. P. (dalej powoływany jako "skarżący", "podatnik").
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący od 8 sierpnia 2018 r. prowadził działalność gospodarczą. Jako przeważający rodzaj działalności podatnik wskazał: restauracje i inne placówki gastronomiczne, a ponadto zadeklarował wykonywanie: działalności taksówek osobowych, pozostałego transportu lądowego pasażerskiego, gdzie indziej niesklasyfikowanego, działalności związanej z oprogramowaniem, wynajmu i dzierżawy samochodów osobowych i furgonetek. Od 17 lipca 2020 r. skarżący posiada licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Podatnik nie dokonał rejestracji dla potrzeb podatku od towarów i usług i w okresie objętym postępowaniem podatkowym nie składał deklaracji VAT, korzystając ze zwolnienia w podatku od towarów i usług z tytułu nieprzekroczenia w danym roku podatkowym sprzedaży w wysokości łącznej 200.000 zł, na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106 ze zm., dalej jako: u.p.t.u.). Z dniem 31 sierpnia 2022 r. podatnik zadeklarował zakończenie działalności gospodarczej. Podatnik nie dokonał rejestracji dla potrzeb podatku od towarów i usług. W 2020 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący opodatkowany był na zasadach ogólnych, natomiast w latach 2021 i 2022 podatnik wybrał sposób opodatkowania w formie podatku liniowego.
Stwierdzono, że skarżący uzyskiwał przychody ze: sprzedaży usług gastronomicznych stacjonarnie (punkt gastronomiczny K. w B., ul. [...]) oraz za pośrednictwem P., G. i U. oraz świadczenia usług jako partner rozliczeniowy/flotowy przy wykorzystaniu platform U.1 i B. Odnośnie przychodów za 2020 r. ustalono, że podatnik, pomimo iż prowadził punkt gastronomiczny, nie przedstawił raportów z kasy fiskalnej (ani innych dokumentów księgowych) dokumentujących sprzedaż w tym punkcie. Zatem wartość sprzedaży tych usług przyjęto w wysokości, jaką podatnik zadeklarował w zeznaniu PIT-36 złożonym 30 kwietnia 2021 roku, w wysokości [...] zł. Z uwagi na nieprzedłożenie przez skarżącego Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów, raportów kasowych, faktur, wysokość przychodów w 2020 roku organ I instancji ustalił, a DIAS zaakceptował, jako sumę: zadeklarowanej wysokości sprzedaży usług w punkcie gastronomicznym, jaką podatnik wykazał w zeznaniu PIT-36 złożonym 30 kwietnia 2021 roku, tj. [...] zł oraz wpływów na rachunek bankowy podatnika od U.1 i B. za wykonane usługi. W związku z powyższym organy podatkowe stwierdziły, że skarżący w 2020 roku zaniżył przychód o [...] zł.
Ustalono, że w 2021 r. skarżący nadal świadczył usługi na rzecz U.1 i B., o czym świadczą przelewy bankowe wpływające na rachunek bankowy podatnika, a także wystawione przez niego faktury na rzecz podmiotu B.1. Faktury wystawione przez podatnika nie odpowiadają wpływom uzyskanym od B., zaś faktur dokumentujących sprzedaż usług na rzecz U.1 nie przedłożono. Zatem jako przychód z tytułu sprzedaży tych usług, przyjęto wpływy od ww. podmiotów na rachunek bankowy podatnika. W roku 2021 skarżący sprzedawał także produkty gastronomiczne za pośrednictwem platform P. oraz G., o czym świadczą przelewy bankowe odnotowane na jego rachunku bankowym. Prowadził również sprzedaż stacjonarną w punkcie gastronomicznym, na dowód czego przedstawił wydruki raportów miesięcznych z kasy fiskalnej. Jednakże kwoty z powyższych raportów nie pokrywają sumy płatności bezgotówkowych dokonanych za pomocą terminala płatniczego w punkcie gastronomicznym podatnika, a zatem nie odzwierciedlają całej dokonanej tam sprzedaży. W związku z ustaleniem nieewidencjonowania przez skarżącego całej sprzedaży usług gastronomicznych, wysokość tej sprzedaży organ I instancji, a dalej także DIAS przyjął jako sumę sprzedaży wynikającej z płatności klientów za pomocą terminali płatniczych oraz wpływów pieniężnych na rachunek bankowy podatnika otrzymanych ze sprzedaży za pośrednictwem G. (R. Sp. z o. o.) oraz P. (S.1 T.com). Z uwagi na powyższe organy podatkowe stwierdziły, że w 2021 r. skarżący zaniżył przychód o [...] zł.
Co się zaś tyczy przychodu uzyskanego przez podatnika w 2022 r. ustalono, że podatnik nadal świadczył te same, co w 2021 r., usługi, przy czym w zakresie usług gastronomicznych, świadczył je dodatkowo za pośrednictwem kolejnej platformy — U. Ponadto za rok 2022 podatnik przedłożył faktury dokumentujące poniesione wydatki, wystawione na jego rzecz przez s. Sp. z o.o. (P.) i R. Sp. z o.o. (G.), z tytułu korzystania z tych platform internetowych. Z faktur tych wynika wprost obrót podatnika z tytułu dokonanej sprzedaży usług gastronomicznych za pośrednictwem tych platform, za wskazane na fakturach okresy. Biorąc powyższe pod uwagę, wysokość sprzedaży usług gastronomicznych w 2022 roku przyjęto jako sumę sprzedaży wynikającej z przedłożonych faktur VAT wystawionych przez s. Sp. z o.o. (P.) i R. Sp. z o.o. (G.), zaś za okres, za który podatnik nie przedłożył faktur od tych podmiotów – wpływów pieniężnych na rachunek bankowy podatnika pochodzących z tej sprzedaży oraz wpływów pieniężnych na rachunek bankowy podatnika otrzymanych ze sprzedaży za pośrednictwem U. Zaś sprzedaż usług świadczonych jako partner rozliczeniowy/flotowy, przyjęto w wysokości wpływów od U.1 na rachunek bankowy skarżącego. DIAS podkreślił, iż w 2022 r. po likwidacji działalności gospodarczej w CEiDG 31 sierpnia 2022 r. skarżący nadal świadczył usługi gastronomiczne, co potwierdzają odnotowane na jego rachunku bankowym wpływy pieniężne ze sprzedaży, z wykorzystaniem platform U., G. i P. W związku z powyższym organ I instancji, a za nim również DIAS stwierdził, że w 2022 roku podatnik zaniżył przychód o [...] zł.
Organy podatkowe dokonały również wyliczenia skarżącemu kosztów uzyskania przychodów za poszczególne lata 2020-2022, stosownie do art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. Wysokość kosztów uzyskania przychodów ustalono na podstawie: (-) przedłożonych przez podatnika w toku kontroli podatkowej faktur zakupowych (dotyczących zakupu m.in. paliwa, usług platform internetowych, usług telekomunikacyjnych, wyposażenia i dzierżawy lokalu, składników kebaba/ artykułów spożywczych itd.), (-) faktur przesłanych przez U. Sp. z o.o., (-) przelewów dokonanych z rachunku bankowego podatnika wykorzystywanego przez niego do prowadzenia działalności gospodarczej na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (kierowców), (-) wynagrodzeń wypłacanych pracownikom podatnika, (-) informacjom uzyskanym od ZUS.
Uwzględniając powyższe, organy przyjęły, że łączna kwota kosztów uzyskania przychodu w badanych latach wynosi: w 2020 r. –[...] zł (tj. suma faktur zakupowych w kwocie netto [...] zł, wynagrodzeń płaconych kierowcom z tytułu partnerstwa z U.1 oraz B. [...] zł, wynagrodzeń pracowników [...] zł), co oznacza zaniżenie przez podatnika kosztów o [...] zł, w 2021 r. – [...] zł (tj. suma faktur zakupowych w kwocie netto [...] zł, wynagrodzeń płaconych kierowcom z tytułu partnerstwa z U.1 oraz B. [...] zł, wynagrodzeń pracowników [...] zł), co oznacza zaniżenie przez podatnika kosztów o [...] zł, a w 2022 r. – [...] zł (tj. suma faktur zakupowych w kwocie netto [...] zł, wynagrodzeń płaconych kierowcom z tytułu partnerstwa z U.1 oraz B. [...] zł, wynagrodzeń pracowników [...] zł), co oznacza zawyżenie przez podatnika kosztów o [...] zł.
Zgromadzony materiał dowodowy, zdaniem organów, potwierdził, że w całym badanym okresie (tj. w latach 2020-2022), faktycznie skarżący prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą, wykonywał czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz uzyskiwał z tego tytułu przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W tym prowadził sprzedaż w punkcie gastronomicznym oraz wykonywał usługi przy pomocy platform internetowych G., P., U.1 i B.
Dokonane w sprawie ustalenia oraz zebrane dowody (w tym m.in.: wpływy na rachunek bankowy skarżącego od podmiotów [...] U.1 B.V. oraz B.1, zestawienie wyjaśnień podatnika z odpowiedzią operatora platformy, informacje z oficjalnych stron internetowych B. i U.1, zapisy Warunków Ogólnych dla Flot, zeznania kierowców oraz udostępnienie przez podatnika licencji taxi dla kierowcy, którego rozliczał z tytułu przejazdów za pośrednictwem B.) w ocenie DIAS wskazują, że skarżący wykonywał odpłatne usługi przewozu jako partner flotowy/rozliczeniowy przy wykorzystaniu platform B. i U.1. W przyjętym modelu biznesowym podmioty B. i U.1 świadczyły usługi pośrednictwa między partnerami a pasażerami, udostępniając aplikację, natomiast podatnik, występujący jako partner flotowy/rozliczeniowy, świadczył usługi przewozu. Usługi przewozowe realizowane były przy użyciu aplikacji B. i U.1, służących m.in. do zamawiania i uzyskiwania usług przewozu.
Organ wskazał, że skarżący jako partner flotowy/rozliczeniowy B./U.1, posiadający ważną licencję na przewóz taksówką, wykonywał usługi przewozu osób oraz towarów przy wykorzystaniu platformy B. i U.1, za pośrednictwem innych podmiotów (kierowców), którymi były osoby fizyczne, będące w posiadaniu samochodów osobowych, ale nieprowadzące działalności gospodarczej. Kierowcy instalowali wybrane przez siebie aplikacje i dokonywali przewozu osób czy towarów swoimi pojazdami. Podatnik posiadał swoją "flotę"/grupę rozliczeniową kierowców i osobiste konto floty, a kierowca – konto kierowcy B./U.1 podłączone do konta partnera flotowego/rozliczeniowego, aby korzystać z aplikacji. Opłaty za kurs trafiały na konto B. i U.1, a następnie były przekazywane na konto podatnika, po pomniejszeniu o opłaty na rzecz B./U.1. Skarżący następnie dokonywał rozliczenia z kierowcami z tytułu wykonanych przez nich przewozów. Podatnik, podejmując się roli partnera flotowego/rozliczeniowego, przejmował w pewnym zakresie odpowiedzialność za kierowców, którzy nie prowadzili działalności gospodarczej samodzielnie. W istocie pozycja ówczesnych kierowców skarżącego była więc zbliżona do pozycji pracownika. Sam podatnik na to wskazywał w piśmie z 20 listopada 2024 r., nazywając wymienione osoby byłymi pracownikami. Kierowcy i skarżący jako partner przyjęli zatem dobrowolnie swoje role w kompleksowym modelu świadczenia usług transportowych. Podatnik jako firma otrzymywał całość należności za wykonaną usługę transportową i dokonywał wypłat kierowcom ze swojej floty (grupy rozliczeniowej), zatrzymując część zysku dla siebie. Była to więc relacja charakterystyczna dla relacji firma-pracownicy. Nie można, zdaniem DIAS, uznać podatnika jedynie za pośrednika, bowiem kierowcy świadomie decydowali się na nieprowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej, lecz korzystanie z funkcji skarżącego jako partnera taką działalność samodzielnie prowadzącego (co wynika choćby z zeznań kierowców). Podatnik też dobrowolnie zdecydował się uczestniczyć w tym modelu świadczenia usług transportowych jako partner, który prowadzi działalność gospodarczą. Jednocześnie model ten nie może dopuszczać sytuacji, w której ani kierowca, ani partner nie prowadzą samodzielnie działalności gospodarczej w zakresie usług transportowych, gdyż prowadziłoby to do unikania opodatkowania tych usług.
Zauważono, że do obowiązków podatnika jako partnera flotowego/rozliczeniowego, świadczącego usługi należały m.in. sprawy finansowe, w tym rozliczanie wynagrodzeń kierowców, nadzorowanie kasy wirtualnej, w której odnotowane były ich przychody, sprawy podatkowe i sprawy administracyjne, w tym związane z nadzorem nad przystosowaniem pojazdów współpracujących kierowców do przepisów taxi i ewentualnym udostępnianiem im swojej licencji taxi (o czym świadczy choćby udostępnianie licencji J. G.). DIAS podkreślił, że żaden automat nie generował automatycznie wypłat z rachunku bankowego strony na konta poszczególnych kierowców. Podatnik jako osoba nadzorująca – partner flotowy/rozliczeniowy firm B. i U.1, doskonale wiedział o przychodzie wypracowanym przez poszczególnych kierowców, a następnie według uznania lub też ustaleń zawartych z poszczególnymi kierowcami naliczał swój zysk za te usługi z kwoty przekazanej na konto podatnika przez B. i U.1. Z zeznań świadków wynika, że z niektórymi kierowcami umawiał się na konkretną kwotę; zaś np. E. A. w ogóle nie wiedział, ile skarżący pobierał sobie wynagrodzenia/prowizji za wykonane przez niego usługi przewozu. Z kolei B. i U.1 nie wskazują, jaka powinna być "prowizja" (część zysku) pobierana przez partnera flotowego/rozliczeniowego od jego kierowców, pozostawiając tę kwestię swobodzie zawierania umów pomiędzy partnerami a kierowcami. Zgodnie z zeznaniami świadków i informacjami zawartymi na oficjalnej stronie internetowej firm B. i U.1, to podatnik jako partner flotowy/rozliczeniowy zapraszał kierowców do współpracy przez aplikacje tych firm, tym samym dokonywał ostatecznego wyboru swoich kierowców. Według DIAS, wbrew twierdzeniom strony, niektórzy kierowcy znali go osobiście (np. O. C., który pracował w punkcie gastronomicznym podatnika i którego pytał, czy nie chce być jego kierowcą), niektórym (S. Y.) podatnik wręcz zakładał konto na platformie internetowej. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczeg,o niewiarygodne są twierdzenia podatnika, że nie znał swoich kierowców, nie uczestniczył w zgłaszaniu ich do platform i nie współpracował z nimi. Podatnik założył konto floty na platformach, zapraszał i dołączał do floty swoich kierowców i to z podatnikiem jako podmiotem, który zarządzał flotą swoich kierowców, rozliczali się operatorzy platform. Argument podatnika, że nie uczestniczył w przyjmowaniu zleceń i nie miał na nie wpływu, zdaniem DIAS, nie zmienia jego roli jako partnera flotowego/rozliczeniowego i świadczonych przez niego usług przewozu.