W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w ustawowym terminie nie złożył odwołania od przedmiotowej decyzji z przyczyn od niego niezależnych. Podał, że okoliczności te miały charakter nadzwyczajny i uniemożliwiły mu dochowanie terminu, w szczególności wskazał na trudną sytuację finansową swojej rodziny, zły stan psychiczny żony oraz własne załamanie nerwowe. Wskazał, że odwołanie zostało złożone niezwłocznie po ustaniu przeszkód, a jego brak w terminie nie był wynikiem złej woli. W ocenie skarżącego organ powinien najpierw rozpatrzyć wniosek o przywrócenie terminu.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zobowiązanie organu do rozpatrzenia jego wniosku o przywrócenie terminu, a także o uwzględnienie złożonego odwołania i nadanie mu dalszego biegu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
W pismach z 28 października 2025 r. i 2 stycznia 2026 r. skarżący uzupełnił dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie, którym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111 – dalej: "o.p.") stwierdzono uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Rozstrzygnięcie takie wydawane jest we wstępnej fazie postępowania, podczas której badana jest m.in. terminowość dokonanej przez stronę czynności złożenia odwołania. W sytuacji spóźnionego jego złożenia, wskazany przepis nakłada na organ odwoławczy obowiązek stwierdzenia uchybienia terminu. Norma ta ma charakter bezwzględnie obowiązujący, albowiem z jej dyspozycji wynika, że wydanie takiego postanowienia nie zależy od uznania organu i jest on zobligowany do jego wydania w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia środka odwoławczego zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminowi do jego wniesienia.
Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie,
o czym stanowi art. 223 § 2 pkt 1 o.p.
W rozpatrywanym przypadku decyzja organu pierwszej instancji z 19 marca 2025 r. została doręczona skarżącemu 2 kwietnia 2025 r. Czternastodniowy termin do złożenia odwołania upłynął zatem 16 kwietnia 2025 r. Strona złożyła odwołanie dopiero 30 kwietnia 2025 r. (co w sprawie jest bezsporne), a zatem już po upływie ustawowego terminu. Wraz z odwołaniem strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu (wniosek taki złożyła w terminie późniejszym).
Mając na uwadze powyższą okoliczność oraz fakt, że ostatecznym postanowieniem z 2 lipca 2025 r., nr 2001-IOD.4102.23.2025, DIAS w Białymstoku odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, organ w niniejszej sprawie zasadnie stwierdził, że nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
Końcowo sąd zauważa, że skarżący nie kwestionuje faktu uchybienia terminowi, zaś argumentacja podniesiona w skardze i w kolejnych pismach stanowi w istocie zarzuty wobec odmowy przywrócenia terminu (art. 162 § 1 o.p.), jak też argumenty podważające prawidłowość wydanej wobec niego decyzji. Kwestie dotyczące spełnienia przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu, w tym uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi były rozpatrywane
w odrębnym postanowieniu wydanym przez Dyrektora IAS w Białymstoku 2 lipca 2025 r. Postanowienie to nie zostało zaskarżone do sądu. Zasadność argumentacji organu odnoszącej się do spełnienia przesłanek przywrócenia terminu nie może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w sprawie, której przedmiotem jest stwierdzenie uchybienia terminu. Podobnie zarzuty odnoszące się do prawidłowości decyzji podatkowej nie mogły zostać objęte przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu.
W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), orzekł o oddaleniu skargi.
Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.