W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie.
Pismem z 9 października 2025 r. skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu w postaci wyroku WSA w Białymstoku z 24 września 2025 r. sygn. akt I SA/Bk 278/25 na okoliczność dochodzonych kosztów przez organ administracji skarbowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie DIAS odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS z 14 maja 2025 r.
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Natomiast jak wynika z art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Stosownie zaś do treści art. 59 § 1-2 k.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
Z brzmienia przywołanych wyżej przepisów wynika zatem, że przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej jest uzależnione od łącznego spełnienia następujących przesłanek: złożenia wniosku o przywrócenie terminu; dokonania czynności, której terminowi uchybiono; uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu oraz zachowania siedmiodniowego nieprzywracanego terminu licząc od dnia ustania przeszkody, na złożenie wniosku. W przypadku niespełnienia choćby jednej z wymienionej wyżej przesłanek przywrócenia terminu, wniosek nie może być uwzględniony. Nawiązanie w art. 58 § 1 k.p.a. do braku winy powoduje, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Tym samym termin do dokonania czynności procesowej nie może zostać przywrócony, jeżeli strona zawiniła w uchybieniu terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa.
W orzecznictwie sądowo-administracyjnym powszechnie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi wówczas, gdy zachowanie strony postępowania odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, a więc staranności w prowadzeniu spraw, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa przy dokonywaniu czynności w toku postępowania. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że strona dołożyła należytej staranności, by dokonać czynności proceduralnej w terminie, lecz dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Przywrócenie terminu usprawiedliwia więc wyłącznie zaistnienie nagłych, obiektywnych, niezależnych od wiedzy i woli strony okoliczności, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie, do których zalicza się takie okoliczności jak pożar, powódź, huragan, przerwę w komunikacji, strajk, nagłą i ciężką chorobę (por. wyroki: NSA z 27 marca 2024 r., sygn. akt I OSK 317/23, NSA z 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2401/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W przypadku tej ostatniej okoliczności podkreślenia wymaga i co jest też przyjmowane jednolicie w orzecznictwie, że nie każdy stan choroby może stanowić usprawiedliwienie w przypadku uchybienia terminu przewidzianego na dokonanie czynności procesowej. Uprawdopodobnienia bowiem wymaga, że okoliczności związane z chorobą były nie do przezwyciężenia, pomimo zachowania staranności, w tym także, że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w dokonaniu czynności procesowej (por. wyrok NSA z 7 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2220/24, opubl. CBOSA). Ponadto ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie (por. wyrok NSA z 9 maja 2023 r., III OSK 2162/21).
Ocena normatywnych przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia powinna być poprzedzona uprzednim ustaleniem, że postanowienie, na które zostało wniesione zażalenie, zostało stronie skutecznie doręczone.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy bezsporne jest, że postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS z 14 maja 2025 r. zostało skutecznie doręczone skarżącej 28 maja 2025 r. Wskazany w art. 17 § 1 u.p.e.a. termin siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia upływał w dniu 4 czerwca 2025 r. Skarżąca dopiero 24 czerwca 2025 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) złożyła zażalenie na ww. postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu.
Organ wskazuje, że trudno stwierdzić, czy złożenie wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, bowiem skarżąca nie wskazała, kiedy ta przyczyna ustała. W ocenie sądu organ w tej sytuacji powinien był wezwać skarżącą do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu, w trybie art. 64 § 2 k.p.a., poprzez wskazanie, kiedy ustąpiła przeszkoda do wniesienia wniosku. Powyższe uchybienie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Sam fakt złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w terminie, o jakim mowa w art. 58 § 2 k.p.a., nie czyni tego wniosku zasadnym. Przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej jest uzależnione od łącznego spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Błędne jest tym samym stanowisko skarżącej, że odmówiono jej przywrócenie terminu z tego powodu, że nie wskazała terminu, w którym ustała jej choroba. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia, przyczyną odmowy przywrócenia terminu było nieuprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu.
Wyjaśnić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Sąd akceptuje stanowisko DIAS, że brak przedstawienia dowodów na okoliczność poważnej choroby oraz informacja Dyrektora Oddziału ZUS z 26 czerwca 2025 r., że w danych w rejestrze zaświadczeń lekarskich KSI ZUS, w okresie ostatnich dwóch miesięcy wobec skarżącej nie wystawiono zaświadczeń lekarskich ZUS ZLA świadczą o nieuprawdopodobnieniu braku winy w przekroczeniu terminu. W skardze do WSA skarżąca wskazała, że nie korzysta ze zwolnień lekarskich, ponieważ zależy jej na stabilnej umowie o pracę i nie chce nadużywać świadczeń zusowskich, ponieważ nie miałabym komu przekazać obowiązków pracowniczych. Uznać należy, że skoro świadczy pracę, to mogła też dokonać czynności procesowej z zachowaniem terminu, osobiście lub korzystając z pomocy innych osób.
Mając powyższe na uwadze, sąd stwierdził, że pomimo, iż wynik przeprowadzonego postępowania nie jest zgodny z oczekiwaniami skarżącej, nie może to oznaczać, że zaskarżone postanowienie narusza prawo.
Orzekając w tej sprawie sąd nie mógł badać zarzutu, że "rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia należności z tytułu kosztów egzekucji jest nietrafne". Kontroli sądu podlegało bowiem postanowienie o odmowie przywróceniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie. Z tego powodu nie mógł też zostać uwzględniony wniosek skarżącej o dopuszczenie dowodu w postaci wyroku WSA w Białymstoku z 24 września 2025 r. sygn. akt I SA/Bk 278/25.
Reasumując, w ocenie sądu, podczas wydawania zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Skutkowało to koniecznością oddalenia skargi na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).
Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a podstawę ku temu stanowi art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ww. ustawy procesowej.