Wyrok WSA z dnia 05 listopada 2025, sygn. I SA/Bk 361/24

Co do meritum sprawy Kolegium stwierdziło, że niniejsze postępowanie dotyczy zaległości z tytułu II, III i IV raty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za rok 2020. Dokonana w dniu 9 lipca 2020 r. wpłata 743zł, na którą powołał się podatnik na rozprawie przed WSA, została przez organ podatkowy zaliczona na poczet zaległości z roku 2019 oraz na pokrycie całej I raty i części II raty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za rok 2020. Po zaliczeniu na podatniku nadal więc ciążyły zaległości z tytułu II (część), III i IV raty - łącznie 1097 zł. Tytułem egzekucyjnym z dnia 19 lutego 2021 r. zostało natomiast zainicjowane postępowanie egzekucyjne w sprawie pozostałych do zapłaty wyżej wymienionych rat łącznego zobowiązania pieniężnego. Zaległości te w całości (wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami upomnienia) zostały wyegzekwowane przez organ egzekucyjny i przekazane organowi podatkowemu w dniu 30 sierpnia 2021 r. Na dzień orzekania w sprawie nie istniała już więc żadna zaległość podatkowa dotycząca roku 2020. Postępowanie w sprawie umorzenia nieistniejącej zaległości podatkowe stało się więc, zdaniem Kolegium, bezprzedmiotowe.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając decyzję w całości, zarzucił:

1) rażące naruszenie prawa pomocy de minimis w rolnictwie przez odmowę umorzenia zaległości podatkowej w postaci IV raty łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2019 r. przy jednoczesnej odmowie umorzenia zaległości podatkowej za 2020 r. w oparciu o protokoły szacowania strat w rolnictwie z powodu niekorzystnych warunków atmosferycznych stosownego rozporządzenia Ministra Rolnictwa, którym Burmistrz Sokółki był związany jako organ powołujący komisję do spraw szacowania strat,

2) rażące naruszenie art. 73 § 1 pkt 1 o.p. przez brak stwierdzenia nadpłaty w kwocie 743 zł w celu zaliczenia na kolejną zaległość podatkową której odmówiono umorzyć – co doprowadziło do bezpodstawnego wzbogacenia się.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w zaskarżonej decyzji oraz wyroku WSA w Białymstoku w sprawie I SA/Bk 88/23 powołano się na fakt umorzenia zaległości podatkowej z tytułu I, II i III raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. w wysokości 1.107,00 zł, a pominięto fakt odmowy umorzenia długu publicznego z tytułu kosztów zastępczego utrzymania zwierząt podczas przymusowego leczenia podatnika w kwocie co najmniej 7.500 zł miesięcznie za okres od daty przymusowego leczenia (17 lipca 2021 r.) do daty wydania decyzji umarzającej (29 października 2021 r.) W sensie materialnym żadnego umorzenia zatem nie było, przy czym podatnik zrezygnował z pożytków i dochodów z odebranych zwierząt.

Kolejną nieprawidłowością według skarżącego jest fakt powoływania się Kolegium na przestępstwo bezprawnego przeksięgowania wpłaty kwoty 743 zł uiszczonej w oparciu o pismo Urzędu Miejskiego, na inną zaległość niż wpłata. Naprawienie tego czynu zabronionego przez organ powinno polegać na stwierdzeniu nieważności tego postanowienia lub co najmniej uzupełnienie zaskarżonej decyzji o orzeczenie stwierdzające nadpłatę oraz (aby było sprawiedliwie) z jednoczesnym zaksięgowaniem tej nadpłaty na kolejną zaległość podatkową wynikłą z faktu braku zwrotu odebranych zwierząt.

Zdaniem wnioskodawcy załączone dokumenty potwierdzają fakt nabycia prawa pomocy de minimis w rolnictwie. Solidarny obowiązek zaspokojenia tego prawa ciążył m.in. na organie podatkowym, przy czym spełnienie tego obowiązku przez jeden organ zwalniało ze spełnienia przez inny obowiązany organ (Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa). W związku z epidemią COVID i brakiem środków rozpoznanie wniosków zostało zawieszone, co powinno było skutkować zawieszeniem postępowania w sprawie wniosku o umorzenie zaległości podatkowej w postaci IV raty za 2019 r. także przez Burmistrza. Tym samym przedmiotem obecnego postępowania i zaskarżonej decyzji jest według skarżącego zaległość za 2019 r. w kwocie 743 zł.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności Kolegium w stwierdzeniu nadpłaty dowiedzionej przed WSA w Białymstoku w sprawie I SA/Bk 88/23 oraz bezczynności w stwierdzeniu z urzędu nieważności postanowienia Burmistrza przeksięgowującego wpłatę na poczet łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 r. na IV ratę 2019 r. oraz I i częściowo II ratę 2020 r., a także o zasądzenie od Kolegium na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku.

Skarżący wniósł ponadto o dopuszczenie dowodu z dołączonego dokumentu na okoliczność nabycia w 2019 r. prawa do pomocy de minimis w rolnictwie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. skarżący wyjaśnił, że na datę składania wniosku o umorzenie zaległości za II, III i IV kwartał 2020 r. nie istniała zaległość podatkowa. Odnośnie wyłączenia pracowników wniosek z 10 października 2022 r. dotychczas nie został rozpoznany. Złożył do akt kserokopie okazując oryginały postanowienia z 29 października 2025 r., decyzji z 2 października 2025 r. oraz kopie przelewu kwoty 500,01 zł, a nadto wniosek o zasądzenie kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Punktem wyjścia dla dalszych rozważań należy uczynić wskazanie, że organ odwoławczy wydał kontrolowaną w niniejszej sprawie decyzję z dnia 20 sierpnia 2024 r. nr 405.460/D-5/XXIV/24, będąc w myśl art. 153 p.p.s.a. związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez WSA w Białymstoku w prawomocnym wyroku z dnia 19 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Bk 88/23. Zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki prawomocnego wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. akt II FSK 856/19, powołane w uzasadnieniu orzeczenia są dostępne na internetowej stronie bazy orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Związanie oceną prawną wyrażoną w treści orzeczenia oraz wskazaniami co do dalszego postępowania dotyczy zarówno organów administracji publicznej, jak i sądów. Związanie sądu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem.

W wiążącym również sąd rozpoznający niniejszą sprawę wyroku z 19 czerwca 2024 r. WSA w Białymstoku zwrócił uwagę na niedostatki uzasadnienia wcześniejszej decyzji Kolegium w sprawie, traktując je zarazem jako wskazujące na nierozpatrzenie istoty sprawy. Sąd zwrócił wówczas uwagę, że Kolegium nie odniosło się do kwestii powoływanych przez skarżącego w stosunku do organu I instancji podstaw do wyłączenia pracowników tego organu. Brak uzasadnienia poprzedniej decyzji dotyczył nadto niewypowiedzenia się w przedmiocie tego, czy zaległość, której umorzenia żądał skarżący – nadal istnieje.

W ocenie sądu dotychczasowe niedostatki uzasadnienia zostały uzupełnione. W zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Kolegium rozważyło ww. kwestie, dając temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Znalazło to też ostatecznie odpowiedni rezultat w postaci rozstrzygnięcia tej decyzji o umorzeniu postępowania. Takie rozstrzygnięcie z pewnością nie zostało wykluczone w ocenie prawnej wyrażonej w sprawie I SA/Bk 88/23, skoro sąd nakazał rozważenie istnienia zaległości, której dotyczy sprawa – a tym samym zbadania, czy istnieje przedmiot żądania skarżącego.

Przechodząc do właściwej oceny zaskarżonej decyzji należy wskazać, że na aprobatę zasługuje ocena organu w przedmiocie wniosku o wyłączenie pracowników. Zauważyć przede wszystkim należy – o czym nie wspomniał sąd w sprawie I SA/Bk 88/23 - że ewentualne postanowienie w przedmiocie wniosku o wyłączenie pracowników organu byłoby niezaskarżalne (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Bk 459/23), tym samym zarzuty odnoszące się do niego mogłyby być ujęte w odwołaniu i podlegać ocenie w postępowaniu odwoławczym. W ocenie sądu w sposób tożsamy należy więc traktować zarzut wskazujący na niewydanie takiego postanowienia, tj. brak ten i jego wpływ na wynik sprawy powinien podlegać ocenie w postępowaniu odwoławczym. Tak też ostatecznie uczyniło Kolegium w zaskarżonej decyzji.

Sąd podziela dokonaną przez Kolegium ocenę zaistniałej sytuacji jako niemającą wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Słusznie zauważyło Kolegium, że skarżący nie poparł swoich twierdzeń żadnymi dowodami. Co jeszcze istotniejsze – twierdzenia te, nawet gdyby okazałyby się prawdziwe – trudno kwalifikować jako podstawę do wyłączenia pracowników, gdyż nie odnosiły się one do konkretnych pracowników zajmujących się sprawą, lecz "sekretarki Urzędu", Burmistrza lub nieujętych w sposób konkretny pracowników Urzędu. Wskazania skarżącego są niesprecyzowane, subiektywne i nieudowodnione, zatem nie mogły doprowadzić do uwzględnienia wniosku. Nie bez racji Kolegium zauważyło przy tym, że wniosek złożono dopiero w ostatnim dniu terminu na wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego, co mogło mieć na celu przedłużenie postępowania.

Zgodnie z oceną prawną z wyroku w sprawie I SA/Bk 88/23 Kolegium prawidłowo podjęło się również zbadania kwestii, czy zaległości, których umorzenia żądał skarżący, istnieją. Po wyjaśnieniu tej kwestii w ponownie prowadzonym postępowaniu aktualnie nie budzi żadnych wątpliwości, że zaległości te obecnie nie istnieją. Organ odwoławczy trafnie zauważył, że niniejsze postępowanie dotyczy zaległości z tytułu II, III i IV raty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za rok 2020. Dokonana w dniu 9 lipca 2020 r. wpłata 743zł, na która powołał się podatnik na rozprawie przed sądem w sprawie I SA/Bk 88/23, została przez organ podatkowy zaliczona na poczet zaległości z roku 2019 oraz na pokrycie całej I raty i części II raty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za rok 2020. Kolegium stwierdziło, że po zaliczeniu na podatniku nadal więc ciążyły zaległości z tytułu II (część), III i IV raty – łącznie 1.097 zł. Jednak tytułem egzekucyjnym z dnia 19 lutego 2021 r. zostało zainicjowane postępowanie egzekucyjne w sprawie pozostałych do zapłaty wyżej wymienionych rat łącznego zobowiązania pieniężnego. Zaległości te w całości (wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami upomnienia) zostały wyegzekwowane przez organ egzekucyjny i przekazane organowi podatkowemu w dniu 30 sierpnia 2021 r.

Organ odwoławczy w oparciu o powyższe prawidłowe ustalenia miał pełne podstawy do stwierdzenia, że zaległości, których umorzenia domagał się skarżący, już nie istnieją, a zatem prowadzone postępowanie jest bezprzedmiotowe. Skoro nie ma podstaw do wydania decyzji merytorycznej, to Kolegium, kierując się wytycznymi z wyroku w sprawie I SA/Bk 88/23 zasadnie uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie.

Również argumentacja skargi, jako nieodnosząca się do wskazań Kolegium z zaskarżonej decyzji, nie mogła doprowadzić do jej uwzględnienia. Należy podkreślić, że przedmiot niniejszej sprawy wyznaczał wniosek skarżącego z 16 sierpnia 2021 r. W zakresie zaległości za 2021 r. zostały one umorzone decyzją ostateczną Burmistrza z dnia 29 października 2021 r., znak: F.0.3123.1.9.2021MJ, zaś co do wcześniejszych zaległości ujętych we wniosku, tj. II, III, IV raty za 2020 r., okazało się, że po złożeniu wniosku doszło do skutecznej egzekucji, a przez to wygaśnięcia zaległych zobowiązań podatkowych. Skarżący nie ujął we wniosku żadnych innych zaległości. Nie jest rzeczą organów ani sądu wypowiadanie się w przedmiocie wygaśnięcia ewentualnych innych zaległości, których wniosek skarżącego nie dotyczył. Wpłata w kwocie 743 zł ma znaczenie jedynie w zakresie istotnym dla niniejszej sprawy, w związku z czym nie ma potrzeby szerszych rozważań w tym zakresie. Zarzuty wskazujące na bezprawne przeksięgowanie wpłaty pozostają gołosłowne i bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. W szczególności należy wskazać, że zarzut naruszenia art. 73 § 1 pkt 1 o.p. nie mógł odnieść skutku, skoro sprawa niniejsza nie dotyczy nadpłaty, lecz umorzenia zaległości podatkowych. Podobnie bez związku ze sprawą jest zarzut "rażącego naruszenia prawa pomocy de minimis w rolnictwie przez odmowę umorzenia zaległości podatkowej w postaci IV raty łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2019 r.", skoro wniosek skarżącego nie obejmował zaległości za 2019 r.

Podsumowując, zaskarżona decyzja jest prawidłowa, w szczególności organ odwoławczy w zgodzie ze wskazaniami sądu z wyroku w sprawie I SA/Bk 88/23 uzupełnił swoją ocenę i wyraził ją w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dając rękojmię należytego rozpatrzenia wszelkich okoliczności mających w sprawie znaczenie prawne. Kolegium zbadało te okoliczności i przekonująco wyjaśniło motywy wydania zaskarżonej decyzji, przy tym ostatecznie korzystnej dla skarżącego, skoro stwierdzono, że zaległości, których umorzenia domagał się skarżący – nie istnieją, a zatem nie ciążą na skarżącym.

Mając na uwadze powyższe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.