Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Wspólnota wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając decyzję w całości, zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:
a) art. 77 § 1 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako: k.p.a.) poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego sprawy w całości, przejawiające się tym, że organ nie uwzględnił tego, że członkowie Wspólnoty, jako mieszkańcy Białegostoku, zostali wprowadzeni w błąd poprzez funkcjonowanie w styczniu 2025 r. na oficjalnej stronie internetowej Urzędu Miejskiego w Białymstoku informacji, że tekstylia mogą być odbierane z czarnych pojemników przeznaczonych na zmieszane odpady komunalne;
b) art. 80 k.p.a. poprzez uznanie za udowodnioną okoliczności, że pojedyncze torby plastikowe w kontenerze odpadów zmieszanych stanowią o nieselektywnej zbiórce odpadów, podczas gdy nie można stwierdzić, czy materiały te nie stanowiły jedynie opakowania dla odpadów niepodlegających zbiórce selektywnej (zmieszanych odpadów komunalnych);
2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:
a) § 4 ust. 1 pkt 17 oraz ust. 2 i 5 uchwały Rady Miasta Białystok z dnia 20 grudnia 2019 r. nr XVIII/287/19 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Białystok (Dz.Urz.Woj.Podl. z 2020 r. poz. 6) poprzez błędną wykładnię polegającą na tym, że organ przyjął, że w sposób bezpośredni i zrozumiały wskazuje ona na przyjmowanie odpadów tekstylnych wyłącznie w punktach selektywnej zbiórki odpadów w sytuacji, gdy z brzmienia i wykładni funkcjonalnej ustępów przywoływanego paragrafu wynika, że powinno umożliwić się ich odbieranie "u źródła", czego nie zapewniono.
W uzasadnieniu skargi Wspólnota wskazała, że w sytuacji, gdy na oficjalnych stronach miasta są dwie sprzeczne ze sobą informacje, członkowie Wspólnoty mieli prawo nie wiedzieć, do której z nich należy się zastosować. Informacja o funkcjonowaniu punktów przyjmowania tekstyliów pojawiła się w serwisie internetowym z opóźnieniem, co świadczy o tym, że mieszkańcy widząc na początku roku, że stosownej wiadomości nie ma, zostali w tym zakresie wprowadzeni w błąd.
W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie sposób zdaniem Wspólnoty uznać, że skarżąca dopuściła się naruszenia zasad selektywnej zbiórki odpadów w zakresie segregacji odpadów z materiałów z tworzyw sztucznych. Na fotografiach w aktach sprawy widać wprawdzie torby plastikowe, ale trzeba podnieść, że służyły one do umieszczania w nich zmieszanych odpadów komunalnych, dlatego ich obecność w tych pojemnikach nie może stanowić o nieselektywnym gromadzeniu odpadów.
Podano również, że treść uchwały Rady Miasta Białystok nr XVIII/287/19 z dnia 20 grudnia 2019 r. w zakresie, na który powołuje się organ odwoławczy nie wskazuje bezpośrednio, że tekstylia oddaje się do Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych. § 4 ust. 5 przywoływanego aktu stanowi, że w Gminnych Punktach Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych, zbierane będą w szczególności frakcje odpadów wymienione w § 4 ust. 1 pkt 1-18. Rada Miasta w ten sposób wskazała na to, że tekstylia (pkt 17) oddawane do segregacji są w ten sam sposób, co inne frakcje wymienione w przywoływanym ustępie, np. szkło czy papier. Jeżeli tak, to należałoby oczekiwać, że podobnie jak szkło czy papier, tak samo tekstylia będą mogły być odbierane "u źródła", jak stanowi § 4 ust. 2 pkt 1 ww. uchwały.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a także o uchylenie w całości poprzedzającej zaskarżoną decyzję decyzji Prezydenta Miasta Białegostoku 9 kwietnia 2025 r. nr BGO-III.3137.63.2025, umorzenie postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiotowej sprawie, jak również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy obowiązku selektywnej zbiórki odpadów tekstylnych od 1 stycznia 2025 r. Strona skarżąca podnosi, iż w istocie została wprowadzona w błąd głównie przez stronę internetową miasta Białegostoku w zakresie selektywnej zbiórki odpadów. W przedmiotowej sprawie należy przyznać rację stronie skarżącej.
Zgodnie z art. 6ka ust. 1-3 u.c.p.g.- w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc, lub miesiące, a w przypadku nieruchomości o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3. Jak wynika z art. 6r ust. 2d u.c.p.g gmina zobowiązana jest do zapewnienia właścicielom nieruchomości odbierania lub przyjmowania odpadów. Należy zauważyć, że część odpadów nie musi być odbierana bezpośrednio z posesji właściciela nieruchomości wystarczy, że w tym celu gmina zapewni swoim mieszkańcom punkty selektywnego zbierania odpadów, w których będzie możliwe przyjmowanie wskazanych w ustawie frakcji odpadów. Warto w tym miejscu przytoczyć treść art. 3 ust. 2 pkt. 6 u.c.p.g: "Gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności:(...) tworzą w sposób umożliwiający łatwy dostęp wszystkim mieszkańcom gminy punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych, które zapewniają przyjmowanie co najmniej odpadów komunalnych wymienionych w pkt 5, odpadów niebezpiecznych, przeterminowanych leków i chemikaliów, odpadów niekwalifikujących się do odpadów medycznych, które powstały w gospodarstwie domowym w wyniku przyjmowania produktów leczniczych w formie iniekcji i prowadzenia monitoringu poziomu substancji we krwi, w szczególności igieł i strzykawek, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, zużytych opon oraz odpadów tekstyliów i odzieży, a także odpadów budowlanych i rozbiórkowych z gospodarstw domowych." Z treści przytoczonego artykułu wynika, że gmina spełnia wskazany w ustawie obowiązek zapewnienia selektywnej zbiórki odpadów w tym odpadów z tekstyliów i odzieży poprzez udostępnienie mieszańcom punktów selektywnej zbiórki odpadów komunalnych (PSZOK) na terenie ZUOK w Hryniewiczach oraz PSZOK w Białymstoku przy ul. 42 Pułku Piechoty 48, w których przyjmowane są powyższe frakcje odpadów komunalnych. Nie może jednak znikać z pola widzenia fakt, iż to Gmina ma zapewnić także prawidłową informację odnośnie selektywnej zbiórki odpadów. Jak słusznie wskazała strona skarżąca, na stronie internetowej miasta Białegostoku, w styczniu 2025 r. widniała jeszcze informacja, że tekstylia umieszcza się w pojemniku na odpady zmieszane, co bez wątpienia mogło wprowadzić w błąd skarżącego, co do prawidłowości umieszczania odpadów. Nie może być bowiem tak, że po wejściu w życie nowych rozwiązań w zakresie selektywnej zbiórki odpadów, informacja o tym na stronie internetowej jest błędna i przestarzała. To na organie ciąży obowiązek zapewnienia aktualizacji strony. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie zatem doszło do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wprowadzenie w błąd stronę skarżącą i późniejsze nakładanie na nią podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami.
Rozpoznając ponownie sprawę organ musi wziąć pod uwagę treść niniejszego orzeczenia i jego uzasadnienia.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. O kosztach postanowiono po myśli art. 200 p.p.s.a.