Wyrok WSA z dnia 04 lutego 2026, sygn. I SA/Bk 430/25

W ocenie organu odwoławczego, zasadnie zatem Prezydent za obowiązanych do wnoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uznał współwłaścicieli nieruchomości, którzy nią władają, tj.: R. G., K. S. i M. S. i w stosunku do nich określił przedmiotową opłatę na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy, w oparciu o szereg dowodów. Kolegium podniosło, że organ I instancji Prezydent prawidłowo ustalił (czego z resztą nie kwestionuje skarżący), iż w okresie od stycznia 2025 r. na nieruchomości znajduje się 15 gospodarstw domowych (co zadeklarowali K. S. i M. S.) i wobec ww. ustaleń określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] za okres od stycznia 2025 r. we właściwej wysokości.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że skoro SKO określa, iż opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi podlega przepisom Ordynacji podatkowej, to obciążenie wyłącznie skarżącego, za wszystkich najemców jest sprzeczne z art. 84 Konstytucji RP oraz art. 1 pkt 1 lit. b u.c.p.g.. Szczególnie istotna wedle skarżącego jest ustawa z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustawy -Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o odpadach (Dz. U. z 2021 r., poz. 1648). Jak podnosi skarżący, nowelizacja ta, wprowadziła możliwość składania deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ponoszenia tej opłaty przez właścicieli lokali lub osoby faktycznie zamieszkujące te lokale w budynkach wielolokalowych - dzięki temu gmina uzyskała możliwość odejścia od stosowania odpowiedzialności zbiorowej. Uważa, że nowelizacja wprowadziła nowe brzmienie art. 1 u.c.p.g., a intencją ustawodawcy było jednoznaczne objęcie obowiązkiem wszystkich użytkowników nieruchomości i lokali oraz wszystkich wytwórców odpadów komunalnych w zakresie selektywnego zbierania odpadów, bez względu na to, jakie jest ich umocowanie do użytkowania nieruchomości i lokali. Skarżący twierdzi, że wspólnie z mieszkańcami nieruchomości ustalił, że każdy zawrzę umowę na odbiór odpadów z dowolnie wybraną firmą do tego uprawnioną (taka była wówczas możliwość). Podniósł, że między wytwórcę odpadów, a odbiorcę weszła gmina i nadszedł czas składania deklaracji. Jak twierdzi skarżący, aby nie cofać się do odpowiedzialności zbiorowej, wspólnie z mieszkańcami i ochroną środowiska urzędu miasta ustalili, że każdy będzie składał deklarację i ponosił opłaty. Trwało to 9 lata, nic się nie działo, wszystko funkcjonowało należycie, a mimo tego, Prezydent od lipca 2022 r. zwolnił wszystkich z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i obciążył wyłącznie go i jego syna opłatą za wszystkich. Skarżący podkreślił, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i SKO nie wskazało żadnego przepisu zabraniającego najemcy składania deklaracji i ponoszenia opłaty. Końcowo stwierdził, że miał złożoną deklarację zgodnie, z którą opłacał należność za od 2013 r. do 2024 r., a organ pierwszej instancji tak zagmatwał sprawę, że w 2023 i 2024 r. za "śmieci" zapłacił trzykrotnie.

Mając powyższe zarzuty na względzie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przywrócenie indywidualnego rozliczenia zgodnie z u.c.p.g

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko

w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do zagadnienia podlegania obowiązkowi ponoszenia ciężaru opłaty za gospodarowanie odpadami w sytuacji, gdy nieruchomość jest we współwłasności i nie ma wyodrębnionych lokali mieszkalnych.

Na wstępie wskazać należy, że sprawa dotycząca opłaty za gospodarowanie odpadami za poprzedni okres rozliczeniowy była już rozpoznawana przez tutejszy Sąd, który wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Bk 205/24 skargę oddalił. Wyrok jest prawomocny.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 ust. 1 pkt 4) u.p.c.g. mówiąc o właścicielach nieruchomości należy rozumieć także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Z kolei dodany ust. 2a tego przepisu stanowi, że jeżeli obowiązki wskazane w ustawie mogą jednocześnie dotyczyć kilku podmiotów spośród wskazanych w ust. 1 pkt 4, obowiązany do ich wykonania jest podmiot lub podmioty faktycznie władające nieruchomością. W takim przypadku podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 4, mogą w drodze umowy zawartej w formie pisemnej, wskazać podmiot obowiązany do wykonania obowiązków wynikających z ustawy. Właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, co potwierdzają zeznania samych zainteresowanych. Organ prawidłowo zatem wydał decyzję nie na wszystkich współwłaścicieli, a jedynie na tych którzy faktycznie władają nieruchomością.

Istotnym także w sprawie jest, że w dniu 1 stycznia 2025 r. weszła w życie uchwała nr VII/76/2024 Rady Miejskiej w Suwałkach z dnia 30 października 2024 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty. Na podstawie tej uchwały nastąpiła zmiana stawki wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a uprzednio opłatę określono na podstawie art. 6o ust. 1 u.c.p.g. tj. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Suwałk z dnia 5 lutego 2024 r. nr PO.3137.1.1.920.9200503.2022.AC, którą Kolegium utrzymało w mocy, mocą decyzji z dnia 26 kwietnia 2024 r. nr KO.603/3/24. Zatem wobec zmiany stawki wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od 1 stycznia 2025 r. wysokość opłaty ustalona ww. decyzją Prezydenta obowiązywała do 31 grudnia 2024 r. (art. 6o ust. 2 u.c.p.g.), zaś właściciele przedmiotowej nieruchomości byli zobowiązani do złożenia deklaracji na podstawie art. 6o ust. 4 pkt 1 u.c.p.g., czego jednak nie dokonali. Niezbędne było zatem określenie wysokości tejże opłaty w drodze decyzji na podstawie art. 6o ust. 1 ustawy. Wbrew twierdzeniu Skarżącego, nie jest on wyłącznym adresatem tej decyzji i zobowiązanym do opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Opłatę określono bowiem w stosunku do właściciela nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4, tj. wobec Skarżącego, ale także wobec K. S. i M. S., za którą odpowiadają solidarnie. Odnośnie postulatów skarżącego dotyczących powrotu do uprzedniego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, gdzie najemca lokalu odpowiada za opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, należy wskazać, iż nie jest to możliwe. Nieruchomość przy ul. [...] nie posiada prawnie wyodrębnionych lokali, co uniemożliwia złożenie odrębnych deklaracji dla poszczególnych części nieruchomości. Sama umowa najmu niewyodrębnionych prawnie lokali nie czyni najemców podmiotami władającymi nieruchomością w rozumieniu przepisów u.c.p.g, a więc najemca prawnie niewyodrębnionego lokalu nie jest osobą zobowiązaną do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a zobowiązanie to ciąży na właścicielu nieruchomości w rozumieniu ustawy. Z treści księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości, jak i informacji z rejestru gruntu wynika, że skarżący jest jednym z 6 współwłaścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...] w S. Organ pierwszej i drugiej instancji w toku postępowania wyjaśniającego prawidłowo ustalił, iż nie została zawarta umowa, o której mowa w art. 2 ust. 2a u.c.p.g. przez współwłaścicieli nieruchomości, a faktycznie władającymi współwłaścicielami są, tj.: R. G., K. S. i M. S., co potwierdzają sami zainteresowani. Skutkowało to przyjęciem obowiązanych do wnoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi współwłaścicieli nieruchomości, którzy nią władają, tj.: R. G., K. S. i M. S. i w stosunku do nich Prezydent określił przedmiotową opłatę na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy, w oparciu o szereg oświadczeń i dokumentów. Prawidłowo ustalono, iż w okresie od stycznia 2025 r. na nieruchomości znajduje się 15 gospodarstw domowych (co zadeklarowali K. S. i M. S.). I wobec tychże ustaleń określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] za okres od stycznia 2025 r. we właściwej wysokości. Podkreślić należy, iż to na właścicielu nieruchomości w rozumieniu u.c.p.g., ciąży obowiązek składania deklaracji za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a nie na członku gospodarstwa domowego zamieszkującego daną nieruchomość

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji orzeczenia.