Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, organ odwoławczy podzielił stanowisko wierzyciela, że podniesiony zarzut nieistnienia obowiązku określony w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. jest niezasadny.
Organ II instancji podniósł, że z analizy akt sprawy wynika, że Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia prawomocną decyzją z 9 maja 2024 r. nr 68/10/2024/Ub rozstrzygnął kwestie podlegania przez skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i stwierdził, że podlega on obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od 16 października 2023 r. Prezes NFZ wskazał, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej rodzi domniemanie faktyczne, że przedsiębiorca figurujący w ewidencji prowadzi działalność gospodarczą. Wskazał, że z pisma NFZ z 26 września 2024 r. wynika, że przed wydaniem decyzji skarżący nie złożył jakichkolwiek wyjaśnień, wniosków, ani w żaden inny sposób nie kwestionował prowadzenia zarejestrowanej w ewidencji działalności gospodarczej. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący nie zaskarżył wydanej 9 maja 2024 r. decyzji w przewidzianym terminie 5 listopada 2024 r., złożył natomiast do NFZ wniosek o wznowienie postępowania, jednak pomimo wezwania z 7 listopada 2024 r. ww. nie uzupełnił formalnych wymogów wniosku, co skutkowało nienadaniem dalszego biegu w sprawie.
Przed wszczęciem egzekucji ZUS pismem z 16 lipca 2024 r. nr 010571DZPWZ24.000143 zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres październik 2023 r. – maj 2024 r. W dniu 1 sierpnia 2024 r. zostało wysłane zawiadomienie o zakończeniu postępowania. Zostało ono doręczone 5 sierpnia 2024 r. Po zakończeniu postępowania ZUS 13 sierpnia 2024 r. wydał decyzję nr 010571DZPDZ24.000149, w której stwierdził, iż skarżący posiada zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres październik 2023 r. –maj 2024 r. Decyzja została odebrana przez dorosłego domownika - Panią D. S. w dniu 20 sierpnia 2024 r. Skarżący nie złożył odwołania od decyzji. Zatem uprawomocniła ona się z dniem 21 września 2024 r.
Wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze o nr: [...] i [...] z 7 maja 2025 r., gdyż taki obowiązek nakłada na niego art. 6 § 1 u.p.e.a.
Organ II instancji za prawidłowe uznał działania wierzyciela w zakresie podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych
w świetle przepisów ustawy egzekucyjnej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 u.p.e.a., organ odwoławczy podniósł, że w niniejszej sprawie podstawą prawną obowiązku jest prawomocna decyzja z 13 sierpnia 2024 r. nr 010571DZPDZ24.000149. W ww. decyzji oraz w tytułach wykonawczych o nr: [...] i [...] z 7 maja 2025 r. wskazano ten sam obowiązek, tj.: obowiązek dotyczący zapłaty nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres październik 2023 r.- maj 2024 r. Zdaniem organu egzekwowany obowiązek wynikający z przedmiotowych tytułów wykonawczych jest zgodny z treścią obowiązku wynikającego z prawomocnego orzeczenia, co stwierdził wierzyciel w skarżonym postanowieniu.
Ustosunkowując się do twierdzeń skarżącego o braku świadomości skutków zgłoszenia rozpoczęcia działalności gospodarczej w CEIDG, organ odwoławczy wskazał, że nieznajomość prawa nie zwalnia z odpowiedzialności za jego naruszenie także w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej oraz nie stanowi wystarczającego powodu do uniknięcia konsekwencji w postaci konieczności spłaty powstałego zadłużenia.
Poza tym organ II instancji podniósł, że w niniejszej sprawie korespondencja zawierająca tytuły wykonawcze o nr: od [...] do [...] z 1 sierpnia 2024 r. została wysłana na adres: [...] i doręczona 5 sierpnia 2024 r. Zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne zostały złożone 14 kwietnia 2025 r. tj.: po terminie. Dlatego też organ stwierdził, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych nie podlega zawieszeniu.
Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Działający w jego imieniu pełnomocnik zaskarżając w całości postanowienie Prezesa ZUS zarzucił naruszenie:
1. art. 33 § 1 i § 2 pkt 1 u.p.e.a. - bezzasadne uznanie, że istnieje obowiązek egzekwowany tytułami [...] i [...], podczas gdy z przedstawionych wyjaśnień i dowodów wynika brak faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej oraz brak jakichkolwiek przychodów, a więc nieistnienie obowiązku w rozumieniu u.p.e.a. (brak umów, brak faktur, brak obrotu, oświadczenia i wyjaśnienia strony).
2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a.") - niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego i pominięcie kluczowych dowodów przedstawionych przez stronę (m.in. oświadczenie o niepodjęciu działalności, brak dokumentów sprzedażowych, brak działań operacyjnych/marketingowych), a w konsekwencji dowolna, a nie swobodna ocena materiału dowodowego.
3. błędną wykładnię prawa materialnego - w szczególności art. 13 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, przez przyjęcie, że sam wpis do CEIDG przesądza o powstaniu obowiązku ubezpieczeniowego, niezależnie od rozpoczęcia wykonywania działalności (co nie miało miejsca w sprawie). Tezy te były podnoszone w zażaleniu i stanowisku.
4. Naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. (zasada zaufania i proporcjonalności) -skrajny formalizm polegający na utożsamieniu wpisu do CEIDG z faktycznym prowadzeniem działalności i przerzuceniu pełnego ryzyka na stronę, wbrew treści i celowi ustaw ubezpieczeniowych oraz realiom sprawy.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia organu I instancji.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie należy zauważyć, że w myśl art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Podkreślić należy, że wnosząc zarzut, zobowiązany kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji.
Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutu ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie w sprawie zarzutu, w którym oddala zarzut, uznaje zarzut w całości lub w części, albo stwierdza niedopuszczalność zarzutu.
W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania kwestia istnienia i podlegania ubezpieczeniu rozstrzygnięta została prawomocną decyzją z dnia 9 maja 2024 r. Następnie decyzją z dnia 13 sierpnia 2024 potwierdzono ten obowiązek i na jej podstawie zostały wystawione tytuły wykonawcze.
Sąd nie znajduje zatem podstaw do zaakceptowania stanowiska Skarżącego w przedmiotowej sprawie. Organ nie naruszył przepisów art. 33 § 1 i § 2 u.p.e.a. Organy nie naruszyły także przepisów postępowania art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. Sam brak bowiem dokumentów zakupowych i sprzedażowych nie decyduje jeszcze o braku prowadzenia działalności gospodarczej.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.