Uzasadnienie
Decyzją z 14 listopada 2025 r., nr BGO-III.3137.339.2025, Prezydent Białegostoku określił Spółdzielni Mieszkaniowej "B." w B. (dalej jako: "Spółdzielnia") wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za nieruchomość, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części stanowi nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, położoną przy ul. [...] w B. - co do której firma wywozowa potwierdziła brak segregacji - za marzec 2025 r. w kwocie 4.653,28 zł (z zastosowaniem stawki podwyższonej).
Wysokość opłaty za pozostałe nieruchomości (wykazane w deklaracji D-M) jest tożsama z zadeklarowaną i wynosi 10.811,13 zł.
W toku postępowania włączono do akt sprawy, w poczet materiału dowodowego, dokumentację potwierdzającą niedopełnienie obowiązku zbierania selektywnego odpadów na nieruchomościach.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku decyzją z 5 stycznia 2026 r., nr 408.211/G-2/XV/2025, utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że kluczowy dowód w sprawie stanowi protokół potwierdzenia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów wraz z dokumentacją fotograficzną potwierdzającą brak segregacji odpadów komunalnych z 19 marca 2025 r. przekazany przez firmę K. Sp. z o.o. Z dokumentacji fotograficznej wynika, że podczas odbioru odpadów komunalnych w pojemniku na odpady zmieszane znajdowały się odpady innych frakcji, przede wszystkim metale, tworzywa sztuczne i opakowania wielomateriałowe oraz papier, co jest niezgodne z zasadami segregacji określonymi regulaminem.
Jak wskazał organ, warunkiem wszczęcia przez organ postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a następnie wydania decyzji, jest m.in. powiadomienie przez podmiot dokonujący odbioru odpadów komunalnych właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Omawiane powiadomienie pełni funkcję informacyjno-prewencyjną. O braku segregacji poinformowano Spółdzielnię mailowo oraz poprzez zamieszczenie czerwonej naklejki na pojemniku. Spółdzielnia nie kwestionuje faktu otrzymania powiadomienia. Zdjęcia dowodzące braku segregacji o właściwej i wyraźnej jakości znajdują się w aktach sprawy, do których zapewniono Spółdzielni dostęp.
W ocenie Kolegium przedstawione zdjęcia jednoznacznie dowodzą mieszania poszczególnych frakcji opadów ze sobą oraz tego, że przy ul. [...] w pojemniku na odpady zmieszane znajdowały się odpady innych frakcji, przede wszystkim metale, tworzywa sztuczne i opakowania wielomateriałowe oraz papier, co uzasadnia zastosowanie stawki podwyższonej.
Nie zgadzając się z decyzją, Spółdzielnia reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając decyzję w części, tj. za nieruchomości położone przy ul. [...] - z zastosowaniem stawki podwyższonej, strona zarzuciła naruszenie przepisów, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie:
a) art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, dalej jako: "k.p.a.") w zw. z art. 6ka § 1 i 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2025 r. poz. 733, dalej jako: "u.c.p.g."), poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej w związku z rzekomym niedopełnieniem przez skarżącą obowiązku selektywnej zbiórki odpadów w sytuacji, gdy skarżącej nie można przypisać zawinionego niedopełnienia obowiązku selektywnej zbiórki odpadów, a udokumentowane przez pracowników firmy zajmującej się wywożeniem odpadów pojedyncze nieprawidłowości w segregacji odpadów miały charakter jednorazowy,
b) art. 6, 7, 8 § 1, 9 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do zebrania całego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także dokonania dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, niepodjęcie z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej (dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli), poprzez przyjęcie, że skarżąca nie dopełniła obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, w sytuacji gdy pracownicy firmy odbierającej odpady stwierdzili i udokumentowali tylko jeden raz nieprawidłową segregację odpadów w pojemnikach na odpady należących do skarżącej, zaś na zdjęciach dokumentujących te naruszenia widoczne są jedynie pojedyncze, a niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów można przyjąć, jeżeli właściciele nieruchomości nie wykonują tego obowiązku notorycznie, a nie pojawiają się pomyłki o charakterze incydentalnym, jak miało to miejsce w niniejszej sytuacji - nieruchomości zarządzane przez Spółdzielnię zamieszkuje kilka tysięcy osób i niemożliwym jest, aby przy tak znacznej ilości podmiotów generujących odpady nie pojawiły się żadne błędy - aby wykazać, że skarżąca nie dopełniła obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, organ powinien udokumentować więcej takich sytuacji, co niewątpliwie pozwoliłoby na ustalenie prawdziwych okoliczności sprawy, zgodnie z zasadą prawdy materialnej; co więcej, organ powinien wcześniej co najmniej uprzedzić skarżącą o nieprawidłowej segregacji, aby ta mogła poinformować o tym mieszkańców Spółdzielni, tak jak miało to miejsce w innych wspólnotach/spółdzielniach, na terenie miasta Białegostoku były one ostrzegane o jednostkowym wystąpieniu nieprawidłowej segregacji, aby móc przedsięwziąć odpowiednie środki i uprzedzić mieszkańców o przyszłych konsekwencjach niedopełniania przez nich obowiązku selektywnej zbiórki odpadów; niepodjęcie przez organ takich środków stanowi naruszenie kodeksowej zasady informowania stron.