Prezes ZUS w rozpoznaniu zażalenia nie dopatrzył się przedawnienia należności z tytułu nieopłaconych składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne.
Organ wskazał, że upomnienia z 5 listopada 2008 r. zobowiązana odebrała osobiście 17 listopada 2008 r.; upomnienia z 23 czerwca 2009 r. odebrała osobiście 6 lipca 2009 r.; upomnienia z 14 grudnia 2009 r. odebrała osobiście 28 grudnia 2009 r. Tytuły wykonawcze z 18 stycznia 2010 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego z 18 stycznia 2010 r. zobowiązana odebrała osobiście 8 lutego 2010 r. Zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego z 9 września 2020 r. odebrała osobiście 16 września 2020 r.
W takim stanie faktycznym i prawnym, w opinii organu, nie może być mowy o przedawnieniu należności z tytułu nieopłaconych składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne. W toczącym się postępowaniu nie doszło do wyegzekwowania należności a samo postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone. W sprawie nie doszło do przedawnienia należności, gdyż bieg terminu przedawnienia został zawieszony. Postępowanie egzekucyjne ze swojej natury często jest długotrwałe, ale w niniejszym postępowaniu wina za tak długotrwałe postępowanie egzekucyjne leży po stronie zobowiązanej, bowiem po wszczęciu postępowania egzekucyjnego nie dokonała żadnej wpłaty na poczet swoich zobowiązań, nie składała również wniosku o rozłożenie zadłużenia na raty.
Prezes ZUS nie dopatrzył się również błędnego wystawienia tytułów wykonawczych.
Organ zwrócił uwagę, że zgodne z wpisem do Centralnej Ewidencja i Informacji o Działalności Gospodarczej - CEiDG jak i złożonymi dokumentami i znajdującymi się w Kompleksowym Systemie Informatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przesądzają, że płatnikiem składek (a co za tym idzie zobowiązanym do opłacania wszystkich należności z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne) jest Skarżąca i to ona w niniejszej sprawie posiada status zobowiązanego, a nie Skarżąca wraz z mężem. Tytuły wykonawcze zostały wystawione tylko na osobę zobowiązaną. Wierzyciel nie miał prawa wystawić tytułów wykonawczych na małżonka Skarżącej, gdyż on nie jest zobowiązanym w tym postępowaniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie, Skarżąca, wnosząc o jego uchylenie, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 59 § 1 ust. 7 u.p.e.a. w zw. z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. - poprzez niezastosowanie rzeczonych przepisów i odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela, mimo przedawnienia należności nimi objętych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 9 czerwca 2021 r. w sprawie I SA/Gd 296/21 oddalił skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) podzielił stanowisko organu, że w niniejszej sprawie nie było potrzeby prowadzenia postępowania egzekucyjnego z majątku odrębnego współmałżonka, status zobowiązanego posiada Skarżąca, a nie jej małżonek, gdyż to Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą pod firmą N. i pod numerem NIP [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił również zarzutów skarżącej o przedawnieniu należności z tytułu składek wskazując, że wprawdzie zgodnie z obecnie obowiązującym art. 24 ust. 4 u.s.u.s., należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu co do zasady po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, jednakże należy mieć na względzie katalog okoliczności mających wpływ na zawieszenie lub przerwanie biegu przedawnienia oraz przepisy przejściowe w tym art. 27 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców.
Zdaniem WSA organ trafnie zwrócił uwagę, że na podstawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Sąd pierwszej instancji uznał, że w sprawie bieg przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od marca 2007 r. do czerwca 2009 r. został zawieszony od dnia doręczenia upomnień i w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym jest zawieszony nadal. W toczącym się postępowaniu egzekucyjnym nie doszło do wyegzekwowania należności, a samo postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone.
W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, a także zasądzenie kosztów postępowaniu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 lutego 2025 r. w sprawie I GSK 1562/21 uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. Sąd kasacyjny podzielił stanowisko co do konieczności precyzyjnego odniesienia treści art. 27c u.p.e.a. do stanu faktycznego sprawy.
Ponowie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie I GSK 1562/21, z treści art. 27c u.p.e.a. - zgodnie z którym jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków - przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy jeden z małżonków jest zobowiązanym w rozumieniu art. 1 a pkt 20 ustawy, a drugi statusu takiego nie ma, ale zachodzi podstawa do prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka.
Ugruntowane orzecznictwo sądowe w zakresie wykładni art. 27c u.p.e.a. potwierdza także, że jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków nawet w sytuacji, gdy tylko jedno ze współmałżonków jest zobowiązanym w rozumieniu art. 1 a pkt 20 tejże ustawy.
Na gruncie tej sprawy zajęty rachunek bankowy prowadzony przez B. S.A. był prowadzony dla obojga małżonków K., którzy - jak twierdzi skarżąca - pozostawali w związku małżeńskim, w którym obowiązywał ustrój wspólności ustawowej. W tej sytuacji należy podzielić stanowisko skarżącej, że zasadny jest postawiony w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego fundamentalny zarzut dotyczący skierowania egzekucji do majątku wspólnego (skarżącej i jej męża) w sytuacji wystawienia tytułów wykonawczych jedynie na skarżącą. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w istocie oznacza to, że zaskarżone postanowienie narusza prawo. Stanowi to uzasadnioną podstawę do jego uchylenia.
Zdaniem Sądu, w tej sytuacji zarzut (wraz z jego uzasadnieniem) dotyczący kwestii przedawnienia należności objętych przedmiotowymi tytułami egzekucyjnymi jest w istocie zarzutem wadliwego zastosowania art. 24 ust. 5b u.s.u.s.. Jednak na obecnym etapie postępowania wskutek wadliwości zaskarżonego postanowienia w zakresie przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego sprawy - zarzut ten należy uznać za przedwczesny.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a..