- art. 28m ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 pkt 1 i 3 u.p.d.o.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego polegające na uznaniu, że wypłata pożyczki na rzecz podmiotów powiązanych każdorazowo stanowi tzw. ukryty zysk, a w rezultacie podlega opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek, nawet w sytuacji gdy pożyczka nie będzie udzielona w celach konsumpcyjnych udziałowców i będzie niezależna od posiadanego prawa udziału w zysku;
b) przepisów postępowania:
- art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h w zw. z art. 14c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.; dalej "O.p.") przez wydanie interpretacji z naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych, tj. z pominięciem orzecznictwa sądów administracyjnych korzystnego dla Skarżącej;
- art. 14c § 1 i 2 oraz art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. przez nieuwzględnienie w zaskarżonej interpretacji okoliczności przedstawionych przez Skarżącą w opisie zdarzenia przyszłego, tj. że pożyczka przeznaczona będzie na cele biznesowe (poprawę płynności finansowej i inwestycję), a nie finansowania dywidendy i innych czynności noszących znamiona wypłaty zysku, przez co naruszono obowiązek wyczerpującej oceny merytorycznej wniosku wraz z jej uzasadnieniem.
5. W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
6.1. Dokonawszy kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej, będąc związanym granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
6.2. Kwestia sporna dotyczy zgodności z prawem uznania przez organ interpretacyjny, że w przedstawionym przez Skarżącą opisie zdarzenia przyszłego wypłata pożyczki na rzecz podmiotu powiązanego będzie podlegać opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek jako dochód z tytułu tzw. ukrytych zysków (art. 28m ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p.).
Sąd uznaje prawidłowość stanowiska organu interpretacyjnego w powyższym zakresie i nie podziela argumentacji Skarżącej.
System opodatkowania w formie CIT-u estońskiego jest wysoce korzystny dla podatników i z tego względu ustawodawca nałożył na nich szereg ograniczeń, aby wyeliminować w sposób racjonalny dodatkowe wypłaty na rzecz wspólników lub udziałowców ponad podzielony zysk. Opodatkowanie w tej formie stwarza korzystne warunki, jednocześnie nakłada też pewne ograniczenia. Istotą tego modelu opodatkowania jest zasadniczo odroczenie powstania zobowiązania podatkowego do chwili dystrybucji zysku na rzecz właścicieli (art. 28m ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p.). Zgodnie jednak z pkt 2 ww. przepisu, opodatkowaniu ryczałtem podlega również dochód odpowiadający wysokości ukrytych zysków (dochód z tytułu ukrytych zysków).
Stosownie do treści art. 28m ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p., przez ukryte zyski, o których mowa w ust. 1 pkt 2, rozumie się świadczenia pieniężne, niepieniężne, odpłatne, nieodpłatne lub częściowo odpłatne, wykonane w związku z prawem do udziału w zysku, inne niż podzielony zysk, których beneficjentem, bezpośrednio lub pośrednio, jest udziałowiec, akcjonariusz albo wspólnik lub podmiot powiązany bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tym udziałowcem, akcjonariuszem albo wspólnikiem, w szczególności: kwotę pożyczki (kredytu) udzielonej przez podatnika udziałowcowi, akcjonariuszowi albo wspólnikowi, w tym za pośrednictwem tworzonych z zysku funduszy, lub podmiotowi powiązanemu z udziałowcem, akcjonariuszem lub wspólnikiem oraz odsetki, prowizje, wynagrodzenia i opłaty od pożyczki (kredytu) udzielonej przez te podmioty podatnikowi. Według treści art. 28m ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. do ukrytych zysków nie zalicza się kwoty pożyczki (kredytu) zwróconej przez podatnika udziałowcowi akcjonariuszowi lub wspólnikowi lub podmiotowi powiązanemu, z wyłączeniem odsetek, prowizji, wynagrodzeń i opłat.
W kontekście rozpatrywanej sprawy, Sąd stwierdza, że prawidłowo organ interpretacyjny uznał, że w okresie opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek wypłacona przez Skarżącą na rzecz podmiotu powiązanego kwota pożyczki stanowi tzw. ukryty zysk w rozumieniu art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p., a zatem podlega opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2024 r. sygn. akt II FSK 797/24, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
Postanowienia m. in. art. 28m ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. świadczą o tym, że intencją ustawodawcy było powiązanie powstania obowiązku podatkowego nie tylko z podziałem zysku lecz również z innymi zdarzeniami mogącymi z ekonomicznego punktu widzenia być traktowanymi podobnie do podziału zysku. Intencją ustawodawcy jest uwzględnienie w katalogu dochodów do opodatkowania także innych, alternatywnych niż dywidenda, świadczeń dokonanych na rzecz udziałowców/akcjonariuszy albo wspólników lub podmiotów powiązanych bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tymi udziałowcami/akcjonariuszami/wspólnikami (tzw. ukryte zyski).
Przystępując do wykładni art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p. należy wskazać, że w orzecznictwie NSA wypracowano kryteria stosowania różnych dyrektyw wykładni, przyznając pierwszeństwo wykładni językowej i traktując pozostałe rodzaje wykładni, w tym wykładnię systemową i funkcjonalną, a także historyczną, jako subsydiarne (por. uchwały NSA z dnia 20 marca 2000 r., FPS 14/99, z dnia 17 stycznia 2011 r., II FPS 2/10). Regulacje normujące tzw. CIT estoński, jako odstępstwo od reguł ogólnych opodatkowania, muszą być wykładane ściśle, zgodnie z ich brzmieniem językowym.
Dokonana przez organ wykładnia art. 28m ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. znajduje pełne oparcie w brzmieniu analizowanej regulacji. To Skarżąca dąży do tego, aby dokonać zawężającej wykładni wskazanego przepisu poprzez nieuwzględnienie tego, że rezultat wykładni językowej art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p. nakazuje przyjęcie, że wszystkie ze świadczeń wyliczonych przez ustawodawcę w tym przepisie zostały uznane za ukryte zyski. Zawarte bowiem w tym przepisie sformułowanie "w szczególności" oznacza, że wymienione w nim świadczenia stanowią wprost ukryte zyski, niezależnie od towarzyszących im okoliczności (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 12 marca 2024 r., I SA 42/24).
Formułując zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania wskazanych przepisów Skarżąca koncentruje się na początkowym fragmencie art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p., w którym wskazuje się na świadczenia pieniężne, niepieniężne, odpłatne, nieodpłatne lub częściowo odpłatne, wykonane w związku z prawem do udziału w zysku, inne niż podzielony zysk. Kierując się wskazaną zasadą wykładni nie sposób jednak nie dostrzec, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu ma fakt posłużenia się w dalszej części analizowanego przepisu sformułowaniem "w szczególności", po którym to wskazuje się m. in. na kwotę pożyczki (kredytu) udzielonej przez podatnika udziałowcowi, akcjonariuszowi albo wspólnikowi, w tym za pośrednictwem tworzonych z zysku funduszy, lub podmiotowi powiązanemu z udziałowcem, akcjonariuszem lub wspólnikiem oraz odsetki, prowizje, wynagrodzenia i opłaty od pożyczki (kredytu) udzielonej przez te podmioty podatnikowi.
W ocenie Sądu posłużenie się w analizowanym przepisie zwrotem "w szczególności" nakazuje uznanie, że wszystkie świadczenia wyliczone po wskazanym zwrocie z jasno wyrażonej woli ustawodawcy mieszczą się w zakresie definiowanego pojęcia ukrytych zysków (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 marca 2025 r., I SA/Po 4/25). W konsekwencji okoliczność, że dane świadczenie mieści się w zakresie zastosowania któregokolwiek z punktów zawartych w wyliczeniu sformułowanym w art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p. stanowi warunek wystarczający uznania tego świadczenia za ukryty zysk. Aprobata odmiennego rezultatu wykładni skutkowałaby wyjściem poza językowe znaczenie analizowanej regulacji. Tymczasem wykładnia językowa jest punktem wyjścia dla wszelkiej wykładni prawa i zakreśla jej granice w ramach możliwego sensu słów zawartych w tekście prawnym. W przykładowym wyliczeniu konieczne jest uwzględnienie nie tylko ewidentnych, powszechnie znanych elementów zakresu znaczeniowego, ale również elementów mogących budzić czyjeś wątpliwości. W konsekwencji na skutek wskazania w art. 28m ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. na kwotę pożyczki (kredytu) udzielonej przez podatnika udziałowcowi, akcjonariuszowi albo wspólnikowi, w tym za pośrednictwem tworzonych z zysku funduszy, lub podmiotowi powiązanemu z udziałowcem, akcjonariuszem lub wspólnikiem oraz odsetki, prowizje, wynagrodzenia i opłaty od pożyczki (kredytu) udzielonej przez te podmioty podatnikowi ustawodawca definitywnie przesądził, że kwoty te stanowią ukryte zyski.
Również w dotychczasowym orzecznictwie wskazuje się, że z art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p. w sposób jednoznaczny i czytelny, wynika iż pożyczka udzielona podmiotowi powiązanemu w okresie opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek stanowi ukryty zysk (por. wyrok NSA z 9 października 2024 r. sygn. akt II FSK 797/24). Wskazuje się, że skoro ustawodawca zbudował ten przepis poprzez zawarcie w nim przykładowego wyliczenia określonych stanów faktycznych, poprzedzonego zdaniem wstępnym to należy przyjąć, iż definicja ustawowa ukrytych zysków zbudowana została nie tylko poprzez określenie elementów współtworzących tą definicję wymienionych w zdaniu wstępnym, ale także poprzez wskazanie katalogu przykładowych stanów faktycznych, w których ustawodawca dostrzega powstanie ukrytych zysków (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 maja 2023 r., I SA/Łd 228/23). Jakkolwiek można zgodzić się, że przedmiotowy katalog ma charakter otwarty, to nie można umniejszać tego, że również jest częścią przepisu definiującego ukryte zyski (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 stycznia 2024 r., III SA/Wa 2190/23). Przepis art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p. w początkowej jego części wskazuje ogólne kryteria, które świadczenie musi spełnić, by zostało uznane za ukryty zysk. Ponadto przepis ten przykładowo wskazuje te rodzaje świadczeń, które zawsze, a więc "w szczególności", kryteria te spełniają.
Zauważa się przy tym, że ustawodawca wskazując w art. 28m ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. kwotę pożyczki nie wprowadził kryterium braku warunków rynkowych czy jakichkolwiek innych przesłanek (jak uzasadnienie biznesowe czy gospodarcze decyzji o udzieleniu pożyczki), od których uzależniłby konieczność zaliczenia pożyczki do ukrytych zysków. Z uwagi na systematykę art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p., nie można doszukiwać się konieczności badania takich warunków w części wstępnej tego przepisu, tj. w przesłance świadczenia wykonanego w związku z prawem do udziału w zysku. W art. 28m ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p. ustawodawca odwołał się do sytuacji, w której wartość rynkowa transakcji określona zgodnie z art. 11c u.p.d.o.p. nie pokrywa się z ceną transakcji ustaloną między podmiotami powiązanymi. Skoro tak, to należy przyjąć, że ustawodawca mając świadomość ryzyka ustalania warunków nierynkowych między podmiotami powiązanymi w przypadku umów pożyczek celowo nie zdecydował się na wprowadzenie kryterium zawężającego w postaci warunku pożyczek nie udzielonych na warunkach rynkowych. Treść art. 28m ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. potwierdza prawidłowość wykładni w odniesieniu do reguły dotyczącej pożyczek i kosztów z nimi związanych, zawartej w art. 28m ust. 3 pkt 1 tego aktu. Skoro ustawodawca zdecydował się na zawarcie w art. 28m ust. 4 pkt 3 wyłączenia dotyczącego kwot pożyczek zwróconych przez podatnika podmiotowi powiązanemu, to oznacza to, że co do zasady kwoty pożyczek udzielonych podatnikowi czy też przez podatnika będą stanowić ukryty zysk w rozumieniu analizowanych przepisów. Także w tym przepisie ustawodawca nie uzależnia wyłączenia (i braku wyłączenia w odniesieniu do odsetek, prowizji, wynagrodzeń i opłat) od tego, czy umowa pożyczki została zawarta na warunkach rynkowych, z uwzględnieniem potrzeb ekonomicznych podmiotu itp. Regulacja ta dotyczy każdej umowy pożyczki, bez względu na okoliczności i warunki, w jakich została zawarta. Powyższe powoduje, że uzasadniony jest wniosek, że kwota odsetek od udzielonej przez podmiot powiązany na rzecz spółki pożyczki będzie stanowić dochód z tytułu ukrytych zysków, podobnie jak kwota kapitału pożyczki udzielonej przez spółkę podmiotowi powiązanemu, określonych w art. 28m ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p., nawet wówczas, gdy transakcja dokonana zostanie na warunkach rynkowych, nieodbiegających od przyjmowanych przez podatnika w działalności prowadzonej z podmiotami niezależnymi (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 lutego 2024 r., III SA/Wa 2440/23). W związku z tym powoływane przez Skarżącą okoliczności towarzyszące udzieleniu przez nią pożyczki podmiotowi powiązanemu (trudności finansowe, prowadzona inwestycja budowlana) nie uzasadniają wyłączenia kwoty pożyczki z kategorii ukrytych zysków na podstawie art. 28m ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. W rezultacie, stanowisko organu, że pożyczka udzielona przez Skarżącą podmiotowi powiązanemu stanowi dochód z tytułu ukrytych zysków określonych w ww. przepisie jest prawidłowe.
Z powyższych względów twierdzenia Skarżącej odnośnie błędu wykładni i niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisów prawa materialnego, tj. art. 28m ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p., są nieuzasadnione, a zarzuty dotyczące ich naruszenia należy uznać za pozbawione podstaw prawnych.
Sąd wskazuje, że bezzasadny jest zarzut naruszenia przepisu art. 28m ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p. nie stanowił on bowiem przedmiotu pytania określonego we wniosku, ani rozważań organu w zaskarżonej interpretacji.
Wbrew zarzutom Skarżącej, przy wydawaniu interpretacji nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania, w postaci art. 14c § 1 i 2 w zw. art. 120 oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. Organ odniósł się do całości przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego oraz argumentacji Skarżącej zawartej w jej stanowisku (w tym treści przywołanego orzeczenia sądowego, wskazując, że fakt udzielenia pożyczki na warunkach rynkowych pozostaje bez wpływu na kwestię uznania jej za dochód z tytułu ukrytych zysków), nie wychodząc poza granice tego opisu, ani nie dodając elementów, które by z niego nie wynikały. Zaskarżona interpretacja zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z jego kompletnym i obszernym uzasadnieniem prawnym, wskazującym przyczyny, dla których stanowisko Skarżącej jest nieprawidłowe.
6.3. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona interpretacja nie narusza prawa. Organ w prawidłowy sposób bowiem uznał, że stanowisko Spółki zaprezentowane we wniosku o wydanie interpretacji było nieprawidłowe. W związku z tym uznać należało za niezasadne podniesione w skardze zarzuty błędnej wykładni i niewłaściwej oceny co do zastosowania ww. przepisów prawa materialnego, a także zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143), skargę oddalił.