Wyrok WSA z dnia 16 czerwca 2026, sygn. I SA/Gd 28/26

c) art. 6ka ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przez wadliwe jego zastosowanie wskutek przyjęcia, iż mieszkańcy korzystający miejsca gromadzenia odpadów komunalnych usytuowanego przy ul. [...] nie zbierają odpadów selektywnie, pomimo, iż jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji fotograficznej w miejscu gromadzenia odpadów komunalnych usytuowanego przy ul. [...] odpady co do zasady są zbierane w sposób selektywny (są odpowiednie pojemniki z podziałem na frakcje, zaś w pojemnikach tych znajdują się, co do zasady, prawidłowe frakcje odpadów), zaś organ nie dokonał w sposób prawidłowy oceny stopnia zabrudzenia odpadów tj. ustalenia cech wykluczających ewentualne umieszczenie poszczególnych odpadów w pojemnikach na zbierane selektywne frakcje odpadów komunalnych, a tym samym ustalenie opłaty podwyższonej jak również dwukrotna kontrola nie wyczerpuje znamion notoryczności po stronie skarżącej,

d) art. 6ka ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przez jego niezastosowanie i uchybienie przez P. sp. z o.o. obowiązkowi poinformowania skarżącej o kontroli i jego wynikach, a tym samym uniemożliwienie skarżącej czynnego udziału w kontroli i odniesienia się do wyników pokontrolnych zaraz po jej przeprowadzeniu,

II. przepisów prawa procesowego:

a) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebrania całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżąca w sposób notoryczny dopuszcza się nieselektywnego zbierania odpadów, co determinuje zasadność nałożenia opłaty dodatkowej za nieselektywne zbieranie odpadów,

b) art. 81 k.p.a. w zw. z art. 6ka ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przez uchybienie przez P. sp. z o.o. obowiązkowi poinformowania skarżącej o kontroli i jego wynikach, a tym samym uniemożliwienie skarżącej czynnego udziału w kontroli i odniesienia się do wyników pokontrolnych zaraz po jej przeprowadzeniu, a tym samym nieudowodnienia braku selektywnego zbierania odpadów,

c) art. 81 a§ 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie i nierozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości na korzyść strony wobec uznania, że nawet czyste odpady mogłyby zostać zabrudzone przez wrzucenie ich do niewłaściwego pojemnika, co ma stanowić przyjęcie, ze opakowania, które winny znajdować się we właściwych dla siebie frakcjach, a znajdowały się w pojemniku na odpady zmieszane, były z całą stanowczością czyste, co determinuje obowiązek nałożenia opłaty dodatkowej, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia powyższego przepisu winna prowadzić do uznania, że zabrudzone odpady, czy to papierowe, szklane czy plastikowe, winny być składowane w pojemniku na odpady zmieszane, bez dalszych dywagacji o sposobie i miejscu ich zabrudzenia,

d) art. 122 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dowolną ocenę przez organ materiału dowodowego, skutkującą błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania jest równoznaczne z powiadomieniem właściciela o nieprawidłowym gromadzeniu odpadów przez odbiorcę odpadów, podczas gdy z prawidłowej oceny materiału dowodowego wynika, że odbiorca odpadów nie dopełnił ustawowego obowiązku polegającego na powiadomieniu właściciela o gromadzeniu odpadów w sposób selektywny, a w szczególności organ nie przeprowadził żadnych ustaleń w zakresie stwierdzenia czy podmiot dokonujący odbioru odpadów komunalnych zawiadomił odwołującą jako właściciela nieruchomości o braku selektywnego zbierania odpadów komunalnych na nieruchomości będącej własnością skarżącej.

Wobec powyższego wniesiono o:

- zmianę zaskarżonej decyzji organu pierwszej i drugiej instancji przez jej uchylenie i umorzenie postępowania,

- zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach Sąd stwierdza nieważność zaskarżonego aktu.

Działając w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na wstępie przypomnieć należy, że materialnoprawną podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1469), oraz uchwały Nr XXIX/468/2021 Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 31 marca 2021 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Słupska oraz uchwały Nr XLIX/717/2022 Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 28 września 2022 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty.

Przepis art. 6c ust. 1 u.c.p.g. wprowadza obowiązek gminy zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy.

Zgodnie z art. 6h u.c.p.g. właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W przedmiotowej sprawie spór dotyczy kwestii tego, czy strona spełniła wymóg selektywnego zbierania odpadów w miesiącu maju 2025 r. na swojej nieruchomości.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie utrzymania czystości i porządkuj przepisach wydanych na podstawie art. 4a.

Stwierdzić zatem należy, że wymagania w zakresie zbierania odpadów zawarte są w uchwale Nr XXIX/468/2021 Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 31 marca 2021 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Słupska (obowiązująca w dacie stwierdzenia nieprawidłowości), a także w rozporządzeniu z dnia 29 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz. U. z 2019 r. poz. 2028 ze zm.).

Uchwała powyższa oraz rozporządzenie określa szczegółowe obowiązki właścicieli w zakresie selektywnego zbierania odpadów. Niewątpliwie naruszeniem obowiązku selektywnego zbierania odpadów jest zbieranie odpadów poprzez ich gromadzenie w nieodpowiednim rodzaju lub pojemniku; np. gromadzenie szkła czy makulatury w pojemniku przeznaczonym na zmieszane odpady komunalne albo gromadzenie zmieszanych odpadów w pojemniku na szkło czy makulaturę. Z pewnością do obowiązków wytwarzającego odpady należy segregowanie wszystkich odpadów powstających na nieruchomości, a nie tylko określonej części odpadów.

Zgodnie z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości.

Jak przewiduje art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Stosownie zaś do art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3. Wysokość opłaty podwyższonej, zgodnie z treścią § 3 uchwały Nr XLIX/717/2022 Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 28 września 2022 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty wynosiła czterokrotność opłaty podstawowej, a więc 124,00 zł od osoby.

Analizując przepis art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. podnieść przede wszystkim należy, że wydanie decyzji określającej wysokość opłaty podwyższonej następuje w przypadku niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązkiem organu określającego opłatę podwyższoną jest zatem wykazanie, że właściciel nieruchomości nie dopełnił obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Sąd podziela ocenę, że dowody zebrane w sprawie dowodzą, że na przedmiotowej nieruchomości nie segregowano odpadów zgodnie z wyżej opisanymi zasadami. Tymi dowodami w sprawie jest zawiadomienie podmiotu odbierającego odpady oraz zdjęcia wykonane w dniach stwierdzenia nieprawidłowości, a także potwierdzające ten fakt ustalenia kontroli pracowników organu, również udokumentowane fotograficznie. Załączone do akt sprawy zdjęcia pozwalają na wystarczająco dokładną analizę odpadów pod kątem ich ewentualnego zabrudzenia. Pozwoliło to wykluczyć zabrudzenie metalowych puszek po napojach czy też papierowych opakowań i podstawek. Należy także stwierdzić, że te odpady w ogóle nie powinny się znajdować w tym pojemniku, podobnie jak bioodpady (liście i łodygi kwiatów) oraz tekstylia. Wykonane fotografie w dobrej jakości jednoznacznie wskazują, że wykonano je punkcie odbioru odpadów skarżącej.

Odnosząc się do skargi należy zauważyć w pierwszej kolejności, że skarżąca jako władający nieruchomością ponosi pełną odpowiedzialność za wytwarzane na tej nieruchomości odpady oraz za sposób ich selektywnego zagospodarowania.

To właściciel nieruchomości, bez względu na sposób jej wykorzystywania odpowiada za to, w jaki sposób odpady wytwarzane na nieruchomości są gromadzone i oddawane do zagospodarowania.

Nie ulega też wątpliwości, że powiadomienie nr 01/05/2025 z dnia 28 maja 2025 r. zostało skierowane oprócz organu także do skarżącej.

Stwierdzić zatem należy, że w niniejszej sprawie prawidłowo określono wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej (124 zł), o której mowa w art. 6k ust. 3 u.c.p.g., mnożąc ją przez liczbę osób (102) zamieszkałych na nieruchomości skarżącej w miesiącu maju 2025 r., co oznacza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W tej sytuacji skarga na podstawie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.