Kwestia spłaty zadłużenia z tytułu zaciągniętego przez darczyńców kredytu na darowany Skarżącemu lokal mieszkalny pozostaje bez wpływu na określenie przychodu ze sprzedaży nieruchomości, o której mowa w art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f. Wynika to stąd, że kwota kredytu nie stanowi dla Skarżącego kosztu odpłatnego zbycia. Kwota ta nie miała związku z odpłatnym zbyciem i nie była wydatkiem niezbędnym do dokonania odpłatnego zbycia nieruchomości. Poza tym obowiązek spłaty kredytu nie ciążył na Skarżącym ale na darczyńcach (rodzicach).
Organ stwierdził, że sprzedaż przez Skarżącego lokalu mieszkalnego 9 listopada 2020 r., otrzymanego przez niego w darowiźnie w 2019 r., stanowi dla niego źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, bowiem zostanie dokonane przed upływem 5-letniego okresu, o którym mowa w tym przepisie.
Uzyskany z tego tytułu dochód podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym na zasadach określonych w art. 30e u.p.d.o.f. Podstawą obliczenia podatku dochodowego będzie dochód, stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia udziału w tym lokalu mieszkalnym, określonym zgodnie z art. 19 ww. ustawy, a kosztami uzyskania przychodu ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6d u.p.d.o.f. Cena określona w umowie odpłatnego zbycia powinna wyrażać wartość rynkową tego udziału. Wbrew twierdzeniu Skarżącego, do kosztów odpłatnego zbycia, które pomniejszą przychód z odpłatnego zbycia prawa własności do lokalu mieszkalnego, o których mowa w art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f., nie można zaliczyć kredytu hipotecznego, zaciągniętego przez darczyńców na zbywany lokal mieszkalny.
4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji, zobowiązanie Dyrektora KIS do jej zmiany oraz zwrot kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 19 ust. 1 oraz art. 22 ust.1 u.p.d.o.f. poprzez dopuszczenie się błędu wykładni oraz niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. W uzasadnieniu skargi przywołano treść wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
5. W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
6.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
6.2. Na wstępie podkreślenia wymaga specyfika postępowania związanego z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej. Rzeczony wniosek musi wyczerpująco opisywać stan faktyczny sprawy lub zdarzenie przyszłe, gdyż jedynie przedstawiony przez stronę opis wyznacza granice, w jakich interpretacja będzie mogła wywołać określone skutki prawne. W orzecznictwie jednolicie i konsekwentnie prezentowany jest także pogląd, że organ związany jest stanem faktycznym lub zdarzeniem przyszłym przedstawionym we wniosku, a ponadto, że jego obowiązkiem jest jedynie odniesienie się do poglądu wnioskodawcy co do skutków podatkowoprawnych podanych faktów (por. np. wyroki NSA z: 30 stycznia 2018 r., sygn. akt I FSK 498/16; 4 lipca 2019 r., sygn. akt II FSK 2836/17; 22 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FSK 3298/17 i 26 maja 2021 r., sygn. akt II FSK 3351/18, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ wydający interpretację jest zatem także merytorycznie związany zakresem problemu prawnego, jaki strona przedłoży we wniosku. Istotną funkcją interpretacji indywidualnej jest usuwanie wątpliwości co do wykładni przepisów prawa podatkowego, a nie generowanie dodatkowych niejasności (por. wyrok NSA z 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1109/16).
Konsekwencją związania organu interpretacyjnego stanem faktycznym i prawnym przedstawionym przez wnioskodawcę jest związanie sądu administracyjnego zarzutami skargi na taką interpretację przepisów prawa podatkowego. Przepis art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a.") stanowi bowiem, że skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowę wydania tych opinii może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Artykuł 57a p.p.s.a. jest oparty na zasadzie pełnego związania sądu podstawami zaskarżania (por. wyrok NSA z 8 lutego 2023 r. I GSK 556/19). Zacytowany przepis podkreśla implikację, według której wyznaczenie granic sprawy przez stronę skarżącą oznacza, że sąd administracyjny nie może "wyjść" poza tak zakreśloną sprawę, a także nie może zawęzić jej do wskazanego przez siebie zakresu. Wagę prawidłowego formułowania zarzutu skargi na interpretacje indywidualne wyznaczającego granice kontroli sądowej podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych. Rozpoznając skargę na interpretację indywidualną prawa podatkowego sąd nie może uwzględnić naruszeń prawa innych, niż wskazane w tejże skardze, nawet jeżeli takie naruszenia dostrzeże (por. wyrok NSA z 6 maja 2021 r., sygn. akt I FSK 704/18). Nawet, jeżeli jakiś przepis zostanie wskazany lub zacytowany w uzasadnieniu skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego, to nie można uznać, aby doszło w ten sposób do prawidłowego sformułowania zarzutu, jeżeli ponadto nie określono w jaki sposób doszło do naruszenia wskazanej lub przytoczonej normy prawnej, tj. czy strona zarzuca błąd wykładni, czy też chodzi o niewłaściwe zastosowanie przepisu - czego wymaga przepis art. 57a p.p.s.a. Z uwagi na wynikające z tego przepisu ograniczenie kognicji sądu pierwszej instancji, sąd ten nie może skutecznie rozpoznać takiej skargi, bowiem nie ma ani prawa, ani obowiązku domyślać się intencji autora skargi lub jego argumentacji (por. wyrok NSA z 23 października 2019 r., sygn. akt I FSK 1346/17). W szczególności sąd nie może podjąć żadnych czynności zmierzających do ustalenia innych, poza wskazaniami w skardze, naruszeń prawa. W wypadku zaś ustalenia takich wad w toku kontroli przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargą nie może ich uwzględnić przy formułowaniu rozstrzygnięcia w sprawie (A. Kabat, Komentarz do art. 57a (w:) B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2020, s. 252). Tym samym sąd administracyjny pierwszej instancji nie może dokonywać kontroli sądowej interpretacji przepisów prawa podatkowego w sposób określony w art. 134 § 1 p.p.s.a., a więc sąd ten nie może niejako "poszukiwać" naruszeń popełnionych przez organ interpretacyjny (zob. np. wyroki NSA z: 13 stycznia 2022 r., sygn. akt I FSK 1095/18, 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III FSK 567/21, wyrok WSA w Gliwicach z 23 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 30/22). Sąd administracyjny pierwszej instancji w przypadku rozpoznawania skarg na indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego nie jest zobowiązany, a nawet uprawniony do rekonstruowania zarzutów skargi na podstawie jej uzasadnienia (por. wyroki WSA w Warszawie z 10 sierpnia 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 3029/21; WSA w Poznaniu z 20 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Po 518/20).
6.3. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, wskazać należy, że istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytania, czy w świetle art. 22 ust. 6d u.p.d.o.f. spłata przez kupującego hipoteki obciążającej mieszkanie sprzedawane przez Skarżącego może być potraktowana jako koszt uzyskania przychodu oraz czy wysokość przychodu będzie stanowić otrzymana przez Skarżącego fizycznie kwota 265.000 zł, a nie kwota 365.000 zł określająca wartość nieruchomości.
Odpowiadając na tak zadane pytania, organ interpretacyjny, przywołując treść i rozumienie przepisów art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 8, art. 19 ust. 1, 3 i 4, art. 22 ust. 6d i 6e, art. 30e ust. 1-2, 4-5, art. 45 ust. 1 i 1a pkt 3 u.p.d.o.f. wskazał, że kwota spłaty kredytu nie ma wpływu na określenie przychodu ze sprzedaży nieruchomości, o której mowa w art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f. i nie stanowi dla Skarżącego kosztu odpłatnego zbycia. Do kosztów odpłatnego zbycia, które pomniejszą przychód z odpłatnego zbycia prawa własności do lokalu mieszkalnego, o których mowa w art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f., nie można zaliczyć kredytu hipotecznego, zaciągniętego przez darczyńców na zbywany lokal mieszkalny.
Natomiast we wniesionej skardze Skarżący zarzucił błędną wykładnię oraz niewłaściwą ocenę co do zastosowania przepisów art. 19 ust. 1 i art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów skargi oraz powołanej podstawy prawnej, którymi – jak wskazano powyżej – Sąd jest związany w rozpatrywanej sprawie, stwierdzić należy, iż nie mogą one doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
W odniesieniu do zarzucanego naruszenia przepisu art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwą ocenę co do jego zastosowania, Sąd wskazuje, że organ interpretacyjny prawidłowo wyłożył treść i rozumienie wskazanego przepisu i dokonał właściwej oceny, co do braku możliwości jego zastosowania w odniesieniu do kwoty spłaty kredytu. Spłata bowiem przez Skarżącego z uzyskanej ceny sprzedaży lokalu mieszkalnego długu osoby trzeciej (rodziców Skarżącego) zabezpieczonego hipoteką na sprzedawanej nieruchomości, poprzez wskazanie kupującemu konieczności uiszczenia danej kwoty na konto banku udzielającego kredytu, nie może być zaliczona do kosztów odpłatnego zbycia według art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f. (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2022 r. sygn. akt II FSK 1041/22; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Po 1052/21). Wydatek taki nie mieści się w pojęciu "kosztów odpłatnego zbycia" w rozumieniu przepisu art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f., które to pojęcie należy rozumieć jako wszystkie wydatki poniesione przez sprzedającego, niezbędne do tego, aby transakcja doszła do skutku, które są bezpośrednio związane z przeprowadzaną czynnością prawną, tj. koszty notarialne, opłaty sądowe, ewentualne koszty pośrednictwa, o ile były niezbędne czy ciężary publicznoprawne, w tym podatek od czynności cywilnoprawnych (por. wyrok NSA z 7 czerwca 2019 r., sygn. akt II FSK 1992/17, czy wyrok NSA z 14 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3273/14). Sąd zauważa, że w przypadku zbycia nieruchomości obciążonych hipoteką nabytych w drodze darowizny, spłata wierzytelności zabezpieczonych hipoteką nie może być uznana za warunek zbycia nieruchomości i za koszt odpłatnego ich zbycia. Warunek ten należy ocenić jako subiektywną, a nie obiektywną przeszkodę w zbyciu nieruchomości – z prawnego punktu widzenia spłata wierzytelności zabezpieczonych hipoteką nie jest warunkiem niezbędnym sprzedaży obciążonej nieruchomości (por. wyrok NSA z 18 lutego 2020 r., sygn. akt II FSK 911/18).
W świetle powyższego, zasadnie stwierdził organ, że do kosztów odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego, o których mowa w art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f., nie można zaliczyć kredytu hipotecznego, zaciągniętego przez darczyńców (osobę trzecią) na zbywany lokal mieszkalny. Tym samym podniesiony w skardze zarzut naruszenia ww. przepisu nie zasługuje na uwzględnienie.
Natomiast, przepis art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., którego błędną wykładnię i niewłaściwą ocenę co do zastosowania zarzucono w skardze, nie stanowił przedmiotu dokonywanej przez organ wykładni, organ się do niego nie odnosił, nie przywoływał jego treści ani nie dokonał jego oceny, czy zastosowania do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego. Tym samym podniesiony przez Skarżącego zarzut nie przystaje do treści zaskarżonej interpretacji indywidualnej, a zatem nie mógł stanowić podstawy skutecznego jej podważenia. Organ interpretacyjny nie dopuścił się naruszenia przywołanego przez Skarżącego przepisu prawa wskutek jego błędnej wykładni, czy niewłaściwej oceny co do zastosowania.
Co więcej, pomimo wskazania w petitum skargi, że wnoszona ona jest na interpretację indywidualną "dotyczącą odmowy zaliczenia kwoty spłaty kredytu hipotecznego do kosztów uzyskania przychodu", Skarżący nie powiązał tego sformułowania z naruszeniem przepisu prawa odnoszącego się do kosztów uzyskania przychodu, tj. art. 22 ust. 6d u.p.d.o.f. Takiego zarzutu w skardze nie sformułowano, tym samym Sąd nie mógł odnieść się do kwestii prawidłowości udzielenia przez Dyrektora KIS w zaskarżonej interpretacji indywidualnej odpowiedzi na pytanie, czy spłata hipoteki przez kupującego lokal mieszkalny może być potraktowana jako koszt uzyskania przychodu dla Skarżącego z tytułu sprzedaży tego lokalu, w kontekście ww. przepisu.
Skarżący nie podniósł innych zarzutów, które mogłyby dotyczyć istoty stanowiska organu, w tym zarzutów dotyczących któregokolwiek z przywołanych w zaskarżonej interpretacji przepisów u.p.d.o.f. (poza art. 19 ust. 1 i art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., do których Sąd odniósł się powyżej). Sąd nie może w miejsce Skarżącego formułować nowych zarzutów w stosunku do zaskarżonej interpretacji indywidualnej, ani zmieniać zarzutów podniesionych w skardze, czy też poszukiwać ich w treści uzasadnienia tejże skargi. Skutkowało by to prawnie niedopuszczalnym wyjściem poza granice związania Sądu wniesioną wobec interpretacji indywidualnej skargą.
6.4. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.