w dłuższym okresie. Okres amortyzacji jest zwykle zbliżony do standardowego okresu użytkowania danego rodzaju środków trwałych, co znajduje odzwierciedlenie w wysokości stawek amortyzacyjnych wskazanych w wykazie stawek amortyzacyjnych. Od 1 stycznia 2022 r. amortyzacji nie podlegają nieruchomości mieszkalne i prawa majątkowe
o charakterze mieszkalnym (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego
i prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej), wykorzystywane przez podatnika na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, wydzierżawiane albo wynajmowane. Wynika to z wprowadzonego przepisu art. 16c pkt. 2a u.p.d.o.p.
Z powyższego wynika, że ustawa Polski Ład wprowadziła zmiany w zakresie amortyzacji podatkowej, które polegają na wyłączeniu z kosztów podatkowych odpisów amortyzacyjnych od budynków i lokali mieszkalnych. Wydatki na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie budynków i lokali mieszkalnych począwszy od 1 stycznia 2022 r., nie stanowią zatem kosztów uzyskania przychodów poprzez odpisy amortyzacyjne, zgodnie
z treścią art. 16c pkt 2a u.p.d.o.p.
Jednocześnie, na podstawie przepisu art. 71 ust. 2 ustawy Polski Ład, podatnicy mogli do końca 2022 r. zaliczać do kosztów podatkowych odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych będących odpowiednio budynkami mieszkalnymi, lokalami mieszkalnymi stanowiącymi odrębną nieruchomość, spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu mieszkalnego lub prawem do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, nabytych lub wytworzonych przed 1 stycznia 2022 r.
Skarżący decydując się na dokonanie inwestycji w nieruchomość, którą następnie miał wprowadzić do ewidencji środków trwałych i dokonywać odpisów amortyzacyjnych, które w efekcie miały stanowić dla niego koszty uzyskania przychodów, miał pełne podstawy by przyjąć, iż powyższy sposób rozliczenia będzie mógł realizować w dłuższej perspektywie czasu, aż do momentu zakończenia amortyzacji budynku mieszkalnego (zgodnie z przepisami obowiązującymi do końca 2021 r.). Miał więc prawo być przekonany, iż podejmując pewne decyzje o charakterze gospodarczym mające bezpośredni wpływ na sytuację Spółki w kolejnych latach, będzie miał możliwość przewidzenia konsekwencji dokonywanych czynności na gruncie obowiązującego w danym momencie stanu prawnego. Innymi słowy, działania polegające na dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych w postaci budynku mieszkalnego z racji tego, iż odbywają się
w dłuższym horyzoncie czasowym, winny być oceniane przez pryzmat tych przepisów,
w ramach których rozpoczęto działanie. Polskie ustawodawstwo zna bowiem takie przypadki, gdy stosuje się ustawę w treści korzystniejszej dla zainteresowanego, jednak
w tej konkretnej sprawie nie podjęto takiej decyzji, co spowodowało pokrzywdzenie Strony, jak i wielu podatników.
Skarżący podkreślił, że przedmiotem jego działalności jest między innymi właśnie zakup, a następnie wynajem obiektów (budynków) mieszkalnych przy czym są to budynki służące społeczności akademickiej, gdyż zlokalizowane są w okolicach największych uczelni – [...]. Budynek należący do Skarżącego jest w całości gospodarowany w taki sposób, aby spełniać cele mieszkaniowe lokatorów, a jednocześnie zapewnić im dostęp do szerokiej infrastruktury usługowej, z której mogą korzystać także wszyscy mieszkańcy [...]. Jest to zatem inwestycja długoterminowa i społecznie istotna.
Odnosząc się do argumentacji interpretacji w przedmiocie zaklasyfikowania budynku, jako budynku mieszkalnego, które w ocenie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej niweczy możliwość amortyzacji budynku Skarżącego, wskazano, że Klasyfikacja Środków Trwałych ma charakter pewnej deklaracji, co nie wyłącza zmian
i modyfikacji w tym przedmiocie. Skarżący nie tylko wynajmuje pokoje studentom, ale
w budynku świadczy usługi hotelowe, gastronomiczne, parkingowe oraz wiele innych. Zgodnie § 3 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które wprowadza odrębną od budynków mieszkalnych kategorię budynków zamieszkania zbiorowego przez budynek zamieszkania zbiorowego należy rozumieć budynek przeznaczony do okresowego pobytu ludzi, w szczególności hotel, motel, pensjonat, dom wypoczynkowy, dom wycieczkowy, schronisko młodzieżowe, schronisko, internat, dom studencki, budynek koszarowy, budynek zakwaterowania na terenie zakładu karnego, aresztu śledczego, zakładu poprawczego, schroniska dla nieletnich, a także budynek do stałego pobytu ludzi, w szczególności dom dziecka, dom rencistów i dom zakonny.
W ocenie Skarżącego stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej będzie wymuszać na podatnikach dokonywanie zmian w klasyfikacji budynków. Nieruchomość Strony jest zarówno budynkiem zamieszkania zbiorowego jak również budynkiem mieszkalnym.
Zdaniem Skarżącego analizując niniejszą sprawę, nie można pominąć zasady sprawiedliwości społecznej, w tym podatkowej, wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP.
Organ interpretacyjny w odpowiedzi na skargę, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, bowiem Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie naruszył prawa wydając zaskarżoną interpretację przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2805).
Przedmiotem skargi jest specyficzny akt, jakim jest indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego uregulowana w przepisach art. 14b-14s ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.) dalej: "O.p.". Specyfika takiego aktu polega m.in. na odmiennościach związanych z jego zaskarżaniem,
z zakresem kontroli sądowej i ze skutkami, które wywołuje.
Należy zatem wskazać, że zgodnie z art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną
w indywidualnej sprawie, może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jak zatem wynika z art. 57a zdanie drugie p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny jest związany wskazanymi zarzutami oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W stanie prawnym obowiązującym po wprowadzeniu do p.p.s.a. art. 57a, w zakresie rozpoznawania skarg na indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego zawężono zakres kognicji sądu pierwszej instancji odnośnie ich rozpoznawania. Sąd administracyjny pierwszej instancji uprawniony jest jedynie do kontroli sądowej interpretacji w aspekcie zarzutów i podstaw zaskarżenia. Może wobec tego tylko kontrolować, czy wskazane w skardze przepisy zostały naruszone przez organ interpretacyjny i to w sposób określony w skardze. Wobec tego przepisy art. 57a i art. 134 § 1 p.p.s.a. należy interpretować w ten sposób, że w przypadku indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny jest ograniczone w ten sposób, iż kontroli sądowej mogą zostać poddane wyłącznie zarzuty skargi sformułowane w sposób określony w art. 57a p.p.s.a.
Skarżący formułując zarzuty skargi wskazuje na naruszenie wynikającej z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP zasady ochrony interesów w toku oraz zasady ochrony praw nabytych. Skarżący nie podnosi przy tym zarzutu błędnej wykładni przepisów u.p.d.o.p. jak
i przepisów ustawy nowelizującej bez powiązania z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. W tego rodzaju sytuacji, w ocenie Sądu Skarżący w istocie nie kwestionuje prawidłowości wykładni oraz zastosowania postanowień dwóch wskazanych ostatnio aktów, lecz zgodność
z Konstytucją RP regulacji przewidujących możliwość dokonywania odpisów amortyzacyjnych od wskazanego we wniosku budynku z lokalami mieszkalnymi jedynie do końca 2022 r.
A zatem dokonanie kontroli zaskarżonej interpretacji przepisów prawa podatkowego wymaga nie tylko sprawdzenia, czy organ interpretujący dokonał poprawnej wykładni wskazanych w skardze przepisów prawa podatkowego oraz możliwości ich zastosowania w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, ale przede wszystkim ustalenia czy w toku postępowania interpretacyjnego organ wydający interpretacje jest władny do dokonywania kontroli zgodności unormowań ustaw podatkowych z postanowieniami Konstytucji RP, konsekwencją, której to oceny mogłaby być odmowa zastosowania jasnych językowo przepisów ustawy podatkowej. W zakresie ostatniego zagadnienia mającego zasadnicze znaczenie Sąd podziela w całości stanowisko i argumentację zaprezentowane m.in.
w wyrokach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Łodzi z dnia 15 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 571/24 czy w Warszawie z 16 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 2258/23 i z 13 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2531/23 w znacznej mierze odwołujących się do argumentacji zaprezentowanej przez WSA w Poznaniu w sprawach
o sygn. akt: I SA/Po 494/22 i I SA/Po 1633/15 i późniejszych judykatów).
Indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego, ze względu na brak elementu władczej konkretyzacji praw i obowiązków adresata tego aktu, nie stanowi formy działania administracji publicznej, w której to rozstrzyga się o prawach i obowiązkach jednostki. Interpretacja przepisów prawa podatkowego jest czynnością, która nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, lecz tylko o nich się wypowiada (por. uchwała NSA z 7 lipca 2014 r., sygn. akt II FPS 1/14). W drodze wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego nie dochodzi do powstania, zniesienia czy też zmodyfikowania istniejącego uprawnienia lub obowiązku. Specyfika interpretacji przepisów prawa podatkowego przejawia się w tym, że nie wywołują one bezpośrednio dla ich adresatów żadnych skutków prawnych. Z zastosowaniem się jednak do takich interpretacji prawodawca powiązał określone skutki, zgodnie bowiem z postanowieniami art. 14k § 1 O.p., zastosowanie się do interpretacji indywidualnej przed jej zmianą, stwierdzeniem jej wygaśnięcia lub przed doręczeniem organowi podatkowemu odpisu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego uchylającego interpretację indywidualną nie może szkodzić wnioskodawcy, jak również w przypadku nieuwzględnienia jej w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej. W kontekście przytoczonego przepisu podkreślenia wymaga, że wyrażona w tym przepisie funkcja ochronna interpretacji aktualizuje się jedynie w sytuacji gdy adresat tejże interpretacji się do niej zastosuje. Innymi słowy funkcja ochronna interpretacji indywidualnej realizowana jest pod warunkiem zastosowania się podmiotu, który taką interpretację pozyskał do stanowiska w niej wyrażonego. Najdalej idącym skutkiem zastosowania się do uzyskanej interpretacji jest uregulowane w art. 14m § 1 O.p. zwolnienie z obowiązku zapłaty podatku w zakresie wynikającym ze zdarzenia będącego przedmiotem interpretacji.
Należy więc uznać, że indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego nie stanowi indywidualnego aktu administracyjnego. Interpretacja podatkowa stanowi jedynie informacje co do określonej możliwości pojmowania materialnego prawa podatkowego oraz związanej z tym wykładni tego prawa. Występując z wnioskiem o wydanie interpretacji zainteresowany w istocie zwraca się do organu z pytaniem o informację co do sposobu wykładni, rozumienia prawa w określonej przedstawionej we wniosku sytuacji. Podkreślenia w niniejszej sprawie wymaga, że w postępowaniu w przedmiocie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego - ze względu na brak możliwości ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego - nie stosuje się przepisów prawa materialnego regulujących określony podatek, a jedynie ocenia się zgodność z prawem dokonanej przez zainteresowanego wykładni przepisów prawa podatkowego. W takim przypadku przepis prawa materialnego jest przez organ jedynie interpretowany, a nie stosowany (por. uchwała NSA z 25 czerwca 2012 r., sygn. akt I FPS 4/12). Powyższa specyfika postępowania interpretacyjnego jest również dostrzegana w doktrynie, gdzie stwierdza się, że w przypadku interpretacji indywidualnych ma miejsce quasi stosowanie prawa, biorąc pod uwagę to, że interpretacja dotyczy jedynie zaprezentowanego we wniosku stanu faktycznego, który zdarzył się lub wystąpi w przyszłości, a nie stanu faktycznego rodzącego określone konsekwencje prawne związane z powstaniem obowiązku podatkowego oraz przekształceniem go w zobowiązanie podatkowe (por. R. Mastalski, Glosa do wyroku NSA z 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 1565/11, OSP 2012/12/119). Organ, wydając na wniosek zainteresowanego podmiotu indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego, nie stosuje postanowień materialnego prawa podatkowego, bowiem na skutek wydania interpretacji nie dochodzi do ustanowienia indywidualnej i konkretnej normy postępowania skierowanej wobec podmiotu zainteresowanego pozyskaniem interpretacji.
Zamiar uzyskania od organu podatkowego urzędowego aktu odmawiającego zastosowania jasnych językowo postanowień art. 16c pkt 2a u.p.d.o.p. oraz art. 71 ust. 2 ustawy Polski Ład nie może zostać zrealizowany w ramach postępowania interpretacyjnego.
Stosownie do poglądów orzecznictwa organy podatkowe nie mają kompetencji do badania zgodności przepisów prawa podatkowego z Konstytucją. Co przy tym szczególnie istotne organy podatkowe nie mogą nawet odmówić zastosowania przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją RP orzekł TK, odraczając przy tym utratę mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu (por. uchwała NSA z 25 czerwca 2012 r., sygn. akt I FPS 4/12). Tym bardziej organ podatkowy nie jest uprawniony dokonując wykładni przepisów prawa podatkowego do odmowy zastosowania niebudzących językowo wątpliwości regulacji ustawowych jedynie ze względu na podnoszone przez zainteresowanego uzyskaniem interpretacji wątpliwości w tej materii. Co szczególnie istotne w niniejszej sprawie, kompetencja do badania zgodności przepisów prawa podatkowego z Konstytucją nie może zostać przyznana organowi podatkowemu w drodze orzeczenia sądu administracyjnego.
Rolą sądu administracyjnego, w razie zaskarżenia wydanej przez organ podatkowy indywidualnej interpretacji, jest sprawdzenie, czy organ interpretujący dokonał prawidłowej interpretacji i w ramach przysługującej mu kompetencji, a nie samodzielne dokonywanie takiej interpretacji przez sąd.
Biorąc pod uwagę szczególny charakter indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego, które nie są rozstrzygnięciami władczymi kształtującymi prawa
i obowiązki ich adresatów, ani też aktami stosowania prawa ze względu na brak możliwości ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy - należy przyjąć, że podczas ich wydawania organy podatkowe nie są kompetentne do dokonywania oceny zgodności regulacji krajowego prawa podatkowego z regulacjami Konstytucji RP. Powyższe wnioski znajdują również potwierdzenie na gruncie zawartej w art. 3 pkt 2 O.p. definicji przepisów prawa podatkowego, stosownie do której to pod pojęciem przepisów prawa podatkowego (których to wykładni dokonuje się w indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego) należy rozumieć - przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską, umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych. Analizując przytoczoną definicję należy dostrzec, że poza jej zakresem znajdują się postanowienia Konstytucji RP. Powyższa okoliczność w ocenie Sądu nie jest przypadkowa, a świadczy ona o tym, że zamiarem ustawodawcy decydującego się na wprowadzenie do polskiego systemu prawnego instytucji interpretacji podatkowych było umożliwienie podatnikom uzyskania urzędowej informacji co do sposobu wykładni wyłącznie prawa podatkowego w znaczeniu przypisywanym temu pojęciu przez ustawodawcę. Instytucja indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie została stworzona jako środek prawny służący do podważania postanowień obowiązujących ustaw podatkowych, zastępując w tym zakresie przewidziane do tego środki. Przyjęcie przeciwnego poglądu doprowadziłoby bowiem do sytuacji, w której to podmiot występujący z wnioskiem o wydanie interpretacji przedstawiający we wniosku hipotetyczny opis zdarzenia przyszłego mógłby uzyskać urzędowe stwierdzenie niekonstytucyjności regulacji ustawy podatkowej w toku trwającej maksymalnie 3 miesiące procedury interpretacyjnej. Mając przy tym na uwadze fakt, że wniosek o interpretację podatkową może dotyczyć hipotetycznego zdarzenia przyszłego należy zauważyć, że tryb, w którym organ podatkowy miałby orzekać o niezgodności kwestionowanych przez zainteresowanego przepisów byłby zbliżony do abstrakcyjnych trybów kontroli aktów niższego rzędu z Konstytucją, do którego zainicjowania nie są uprawnione jednostki. Zainicjowanie abstrakcyjnej kontroli regulacji ustawowych przez Trybunał Konstytucyjny może zostać dokonane jedynie na skutek wniosku podmiotów,
o których mowa w art. 191 ust. 1 Konstytucji RP. W przypadku natomiast jednostek warunkiem wniesienia skargi konstytucyjnej jest, stosownie do postanowień przytoczonego powyżej art. 79 ust. 1 Konstytucji RP uprzednie naruszenie konstytucyjnych wolności lub praw oraz uprzednie ostateczne orzeczenie przez Sąd lub organ administracyjni publicznej o wolnościach, prawach lub obowiązkach określonych w Konstytucji RP. Przy czym biorąc pod uwagę fakt, że interpretacja podatkowa nie stanowi aktu stosowania prawa, należy stwierdzić, że na skutek jej wydania nie może dojść do naruszenia jakichkolwiek praw, wolności lub obowiązków uregulowanych w Konstytucji. Jak wskazano bowiem powyżej na skutek wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego nie dochodzi do powstania, zniesienia czy też zmodyfikowania jakiegokolwiek obowiązku lub prawa.
Podsumowując powyższe rozważania należy uznać za niezasadny zarzut naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, to jest art. 71 ust. 2 ustawy Polski Ład w zw. z art. 16c pkt 2a u.p.d.o.p. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie do przedstawionej we wniosku sytuacji. Przepisy te są jasne i ich wykładnia nie budzi żadnych wątpliwości. Z treści wskazanego art. 71 ust. 2 ustawy Polski Ład
w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wynika, że podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych i podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych mogą, nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2022 r., zaliczać do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych będących odpowiednio budynkami mieszkalnymi, lokalami mieszkalnymi stanowiącymi odrębną nieruchomość, spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu mieszkalnego lub prawem do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, nabytych lub wytworzonych przed dniem 1 stycznia 2022 r.
W zasadzie na tym można zakończyć istotne wyjaśnienia podstawy prawnej skutkującej oddaleniem skargi. Niemniej dla rozwiania wątpliwości Spółki co do zgodności z Konstytucją RP przepisu ograniczającego jej prawo do amortyzacji opisanej w skardze nieruchomości WSA w Gdańsku uznał za celowe odniesienie się do tej kwestii.
Była ona już przedmiotem wielokrotnych wypowiedzi sadów administracyjnych (por. przykładowo wyroki: NSA z 13 lipca 2023 r., sygn. akt II FSK 119/23, WSA we Wrocławiu
z 20 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 12/23). Przywołany w skardze wyrok WSA w Łodzi z 27 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 258/23 prezentuje pogląd odosobniony i nie znajdujący akceptacji składu orzekającego w niniejszej sprawie. W szczególności wskazać należy na uzasadnienie wyroku WSA we Wrocławiu z 27 listopada 2024 r., sygn. akt
I SA/Wr 480/24, które w znacznej części powtórzono poniżej. Rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę w art. 22c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest analogiczne do przepisu art. 16c ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.
Zgodnie z obowiązującą do dnia 31 grudnia 2021 r. treścią ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. 2021 r. poz. 1800) jej art. 16c stanowił, że amortyzacji nie podlegają:
1) grunty i prawa wieczystego użytkowania gruntów,
2) budynki, lokale, budowle i urządzenia zaliczane do spółdzielczych zasobów mieszkaniowych lub służących działalności społeczno-wychowawczej prowadzonej przez spółdzielnie mieszkaniowe, (...).
Art. 16c zmieniony został przez art. 2 ustawy z dnia 29 października 2021 r. (Dz. U. 2021 r. poz. 2105). Po nowelizacji przepis ten brzmi:
Art. 16c. Amortyzacji nie podlegają:
1) grunty i prawa wieczystego użytkowania gruntów,
2) budynki, lokale, budowle i urządzenia zaliczane do spółdzielczych zasobów mieszkaniowych lub służących działalności społeczno-wychowawczej prowadzonej przez spółdzielnie mieszkaniowe,
2a) budynki mieszkalne, lokale mieszkalne stanowiące odrębną nieruchomość, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej (...).
Art. 71. ustawy Polski Ład wprowadzający przepisy przejściowe pozwalał podatnikom, nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2022 r., zaliczać do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od środków trwałych i wartości niematerialnych
i prawnych będących odpowiednio budynkami mieszkalnymi, lokalami mieszkalnymi stanowiącymi odrębną nieruchomość, spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu mieszkalnego lub prawem do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, nabytych lub wytworzonych przed dniem 1 stycznia 2022 r.
Spór dotyczy tego, czy do Strony mają zastosowanie przepisy, które obowiązywały w chwili, kiedy podejmowała ona określone decyzje gospodarcze, a które to przepisy zostały następnie zmienione przez ustawodawcę. Skarżący powoływał się na zasadę ochrony praw nabytych.
W przypadku, kiedy wykładnia językowa pozwala na jednoznaczne ustalenie normy prawnej na podstawie obowiązujących przepisów, niedopuszczalne jest "poprawianie" lub "korygowanie" treści aktu prawnego przez wykładnię systemową lub celowościową. Obciążenia podatkowe są kształtowane, bowiem w Konstytucji RP przez ustawodawcę,
a nie przez administrację i sądy (R. Mastalski, Prawo podatkowe, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006, str. 124 i powołane tam orzecznictwo). Prymat wykładni językowej prawa podatkowego ma więc swoje uzasadnienie w art. 84 Konstytucji RP, wedle którego to przepisu każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów publicznych, w tym podatków określonych w ustawie. Skoro Konstytucja RP kładzie nacisk na ustawę, jako źródło obowiązków podatkowych, to implikuje to potrzebę znajomości ustaw nakładających takie obowiązki. Konstytucja RP nie zobowiązuje natomiast do znajomości ani orzecznictwa sądowego, ani poglądów doktryny prawa, które wykształciły pozostałe dwa rodzaje wykładni prawa (B. Brzeziński, Podstawy wykładni prawa podatkowego, Gdańsk 2008,
s. 140). Trzeba też podkreślić, że zasada pierwszeństwa wykładni językowej dopuszcza odstępstwa od wyniku jej zastosowania tylko wówczas, gdy wynik ten prowadzi albo do absurdu, albo do rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji, a zatem jest to usprawiedliwione racjami aksjologicznymi, np. ochroną wartości konstytucyjnych. Wszystko to prowadzi do wniosku, że wykładnia funkcjonalna i systemowa są subsydiarne względem wykładni językowej. Wykładnia systemowa służy do rozstrzygania wątpliwości, które nasuwa wykładnia językowa, a w szczególności pozwala uzasadnić wybór między różnymi możliwymi interpretacjami językowymi przepisu, zwłaszcza że normy systemu prawa są powiązane ze sobą relacjami funkcjonalnymi. Natomiast wykładnia celowościowa - stanowiąca rodzaj wykładni funkcjonalnej - wiąże się z pojęciem celu, rozumianego jako pożądany rezultat obowiązywania określonych przepisów prawa. Każdy przepis prawa -
w założeniu - ma realizować cele prawodawcy (B. Brzeziński, ibidem, str. 83). Stosując wykładnię celowościową, wiąże się brzmienie słów aktów prawnych z sensem i celem przepisów prawnych, przy czym granicą wykładni jest możliwy sens słów, za pomocą których prawodawca wyraża swoją wolę (R. Mastalski, ibidem, str. 135).
W uchwale z 19 października 2015 r. o sygn. akt I OPS 1/15 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "W piśmiennictwie wskazuje się, że w państwie prawnym interpretator musi zawsze w pierwszym rzędzie brać pod uwagę językowe znaczenie tekstu prawnego. Jeżeli językowe znaczenie tekstu jest jasne, wówczas - zgodnie z zasadą clara non sunt interpretanda (nie dokonuje się wykładni tego, co jasne) - nie ma potrzeby sięgania po inne, pozajęzykowe metody wykładni. W takiej sytuacji wykładnia pozajęzykowa może jedynie dodatkowo potwierdzać, a więc wzmacniać, wyniki wykładni językowej wykładnią systemową czy funkcjonalną. Podobnie ma się rzecz z wykładnią tekstów prawnych, których sens językowy nie jest jednoznaczny z tego względu, że tekst prawny ma kilka możliwych znaczeń językowych, a wykładnia funkcjonalna (celowościowa) pełni rolę dyrektywy wyboru jednego z możliwych znaczeń językowych. W obu przypadkach interpretator związany jest językowym znaczeniem tekstu prawnego, znaczenie to stanowi zawsze granicę dokonywanej przez niego wykładni. W pewnych szczególnych sytuacjach rola wykładni funkcjonalnej nie będzie jednak ograniczać się wyłącznie do roli dyrektywy wyboru jednego ze znaczeń językowych, ale może tworzyć swoiste, różne od alternatyw językowych, znaczenie tekstu prawnego. Przyjęcie takiego swoistego znaczenia tekstu prawnego, ustalonego na podstawie wykładni funkcjonalnej (celowościowej) będzie prowadziło zawsze do wykładni rozszerzającej lub zwężającej. Również w tym wypadku językowe znaczenie tekstu prawnego stanowi granicę wykładni,
w tym sensie, że nie jest dopuszczalne przyjęcie swoistych wyników wykładni funkcjonalnej, jeżeli wykładnia językowa prowadzi do jednoznaczności tekstu prawnego. Za niedopuszczalną uznać należy taką wykładnię, której wynik byłby całkowicie sprzeczny z literalnym brzmieniem analizowanego przepisu. Inne, niż językowa reguły interpretacyjne nie mogą też stanowić podstawy do takiej ingerencji w treść przepisu, która mogłaby zostać kwalifikowana jako działalność normotwórcza, na którą przecież nie rozciąga się kognicja sądów. W postanowieniu z 24 stycznia 1999 r. (sygn. akt Ts 124/98, Lex Polonica 338381) Trybunał Konstytucyjny przypomniał, że żadna z form wykładni
i rozumowania prawniczego nie może zmieniać oczywistego zapisu przepisu prawnego.
W innym postanowieniu (z 26 marca 1996 r. sygn. akt W 12/95, OTK ZU 1996/2/16) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że celem wykładni nie jest tworzenie norm czy ich modyfikacja, lecz ustalenie treści norm wysłowionych w analizowanych przepisach." (wyrok NSA z 20 sierpnia 2020 r. o sygn. akt II FSK 1533/18).
Skoro ustawodawca w sposób systemowy i całościowy wprowadził zmiany w celu zlikwidowania nierówności z zakresu opodatkowania, przewidując pewien horyzont czasowy (1 rok) dla zrealizowania określonych przedsięwzięć rozpoczętych w czasie obowiązywania poprzedniej regulacji - trudno podzielić argumenty autora skargi
o naruszeniu praw nabytych. Zmiana prawa, zmierzająca do ważnego dla państwa uszczelniania systemu podatkowego i zapobiegająca erozji podstawy opodatkowania - nie naruszała zasady ochrony interesów w toku, skoro przewidziano rozwiązanie łagodzące skutki tej zmiany zawarte w cyt. wcześniej przepisie przejściowym (art. 71 ust. 2 ustawy Polski Ład).
Skład orzekający pogląd o braku naruszenia przez wymienione przepisy ochrony interesów w toku/praw nabytych podziela, albowiem ustawodawca uwzględnił owe prawa
i interesy w toku, zawierając w art. 71 ust. 2 ustawy Polski Ład przepis przejściowy gwarantujący jeszcze przez rok podatnikom możliwość amortyzacji budynków i lokali mieszkalnych i w konsekwencji zaliczania tych odpisów w koszty uzyskania przychodów. Wskazać należy, że wyrok Trybunał Konstytucyjnego z 10 lutego 2015 r., o sygn. akt P 10/11 dotyczył regulacji prawnej - jej zmiany, odmiennej od art. 71 ust. 2 ustawy Polski Ład, bo nieprzewidującej przepisów przejściowych. Ponadto dokonując nowelizacji art. 16c u.p.d.o.p. oraz wprowadzając art. 71 ust. 2 ustawy Polski Ład ustawodawca skorzystał
z, przewidzianego w art. 84 Konstytucji RP, władztwa podatkowego, zgodnie z którym państwo (poprzez decyzje ustawodawcze) ma prawo obciążać podatkiem podmioty znajdujące się w zasięgu jego władzy, a więc i modyfikować wymiar tego obciążenia,
w celu sfinansowania zadań publicznych. Łączy się to z kolei z art. 217 Konstytucji RP, zgodnie z którym to przepisem nakładanie podatków, innych danin publicznych, określenie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy.
Rozważając też zagadnienie "ochrony interesów w toku" Spółki, można zwrócić też uwagę na okoliczność, że amortyzacja środków trwałych zapobiega finansowym skutkom utraty wartości środków trwałych w następstwie ich eksploatacji. Tymczasem wartość nieruchomości od dziesięcioleci rośnie (poza drobnymi krótkookresowymi korektami cen).
Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.[pic]