- art. 8 § 1, art. 11 i art. 124 § 2 K.p.a. przez ich niezastosowanie wskutek braku odniesienia się do zarzutu błędnej wykładni art. 67 ust. 1 w zw. z art. 60 ust. 1 u.f.p.
4. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
5.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej "p.p.s.a.").
5.2. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organ zgodnie z prawem uznał za nieuzasadnione podniesione przez Skarżącą na podstawie art. 33 § 2 pkt 1, 2 i 5 u.p.e.a. zarzuty nieistnienia obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia i wygaśnięcia obowiązku, dotyczące prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosła zarzut nieistnienia obowiązku uiszczenia odsetek za zwłokę od opłaty planistycznej, wygaśnięcia obowiązku wskutek zapłaty całości kwoty opłaty planistycznej dnia 29 listopada 2024 r. oraz określenia obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia poprzez błędne określenie wierzyciela dochodzonej należności.
Wbrew wywodom skargi organ prawidłowo określił przedmiot wniesionych zarzutów jako dochodzoną w tytule wykonawczym kwotę odsetek od uiszczonej po terminie płatności opłaty planistycznej. Podniesione zarzuty w zakresie prowadzonego postępowania egzekucyjnego są niezasadne. Obowiązek uiszczenia odsetek od nieuregulowanej w terminie opłaty planistycznej istnieje i posiada podstawę prawną oraz faktyczną w sprawie, nie wygasł wskutek zapłaty opłaty planistycznej, a wierzyciel został prawidłowo określony w tytule wykonawczym.
5.3. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji administracyjnej.
Stosownie do art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest m.in.: nieistnienie obowiązku (pkt 1), określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a. (pkt 2 lit. a), wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części (pkt 5).
Zawarte w art. 33 § 2 u.p.e.a. wyliczenie podstaw zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej ma charakter enumeratywny. Zobowiązany jest bowiem uprawniony do wniesienia zarzutów tylko w zakresie podstaw przewidzianych w art. 33 u.p.e.a. Oznacza to, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być tylko i wyłącznie okoliczności ściśle określone przez ustawodawcę w tym przepisie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 26 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Gl 1421/21, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarzuty to sformalizowany środek zaskarżenia także dlatego, że korzystanie z tego środka ochrony związane jest z inicjatywą zobowiązanego. Oznacza to, że zobowiązany zgłaszając zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej wskazuje, jakie okoliczności są podstawą wnoszonych zarzutów, czy zarzuty dotyczą całości egzekucji czy tylko części i przedstawia dowody uzasadniające zgłaszane zarzuty (por. wyrok WSA w Krakowie z 9 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 845/22).
Nieistnienie obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał (np. z mocy prawa) albo nie wydano/nie wysłano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana/wysłana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 30 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 1595/22). Zobowiązany podnosząc zarzut "nieistnienia obowiązku" powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa, takich jak przedawnienie lub wydania aktu o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2022 r. sygn. akt III FSK 1222/22).
Zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a. może być wniesiony wyłącznie w sytuacji, gdy obowiązek wynikający z tytułu egzekucyjnego nie jest adekwatny do obowiązku wynikającego z dokumentu, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a. W przypadku zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia bada się jedynie, czy nie doszło do zniekształcenia w sferze przedmiotu postępowania egzekucyjnego ujawnionego w tytule wykonawczym w porównaniu do obowiązku wynikającego z orzeczenia. Podanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku zależy od tego, co jest źródłem tego obowiązku. Jeśli obowiązek podlegający egzekucji wynika z orzeczenia (decyzji lub postanowienia), to orzeczenie to winno zostać wskazane w tytule wykonawczym.
Wygaśnięcie obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. oznacza sytuację, gdy dochodzony obowiązek wygaśnie na skutek wykonania, umorzenia, czy przedawnienia. Zarzut wygaśnięcia w całości lub części zobowiązania może dotyczyć sytuacji, gdy dojdzie do jego wykonania w okresie pomiędzy wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a wniesieniem zarzutów tj. w toku postępowania egzekucyjnego. Podstawa tego zarzutu wystąpi także, gdy obowiązek stanie się bezprzedmiotowy, gdy odpadnie podstawa prawna do jego dochodzenia np. wyeliminowane ze skutkiem ex nunc zostanie orzeczenie nakładające obowiązek albo uchylony zostanie przepis, z którego bezpośrednio wynikał obowiązek.
5.4. W ocenie Sądu, podniesione przez Skarżącą zarzuty nieistnienia i wygaśnięcia obowiązku oraz jego określenia niezgodnie z decyzją ustalającą wysokość opłaty planistycznej zostały prawidłowo przez organ uznane za niezasadne.
Zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja Skarżącej, że wskutek zapłaty całej kwoty opłaty planistycznej (313.800 zł) wygasł obowiązek jej uiszczenia, a zatem nie istniała podstawa prawna ani faktyczna do naliczania odsetek od tejże kwoty i dochodzenia ich w drodze postępowania egzekucyjnego. Nadto, zdaniem Skarżącej w tytule wykonawczym nieprawidłowo wskazano wierzyciela, na rzecz którego należność ma zostać uiszczona.
W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że wierzyciel może egzekwować od zobowiązanego opłatę planistyczną wraz z odsetkami z tytułu opóźnienia w zapłacie (por. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 października 2025 r. sygn. akt VIII SA/Wa 521/25). Zasadność powiększenia tej należności o odsetki w tytule wykonawczym orzekające w sprawie organy wywodzą z art. 67 u.f.p. i odpowiedniego zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu stanowisko wierzyciela, podzielone przez organ odwoławczy, jest prawidłowe. Z treści art. 67 ust. 1 u.f.p. wynika, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych w u.p.e.a. stosuje się przepisy K.p.a. i odpowiednio przepisy działu III O.p. Przepis art. 60 u.f.p. odnosi się zaś do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, do których zalicza się m.in. opłatę planistyczną. Opłata ta jest bowiem zaliczana do środków publicznych pobieranych przez samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnej ustawy (art. 60 pkt 7 u.f.p.).
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 2885/17: "w aktualnym stanie prawnym nie ulega wątpliwości, że opłata planistyczna stanowi dochód własny gminy (tak wprost stanowi art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 1130, w skrócie "u.p.z.p.") i nie jest podatkiem (co powszechnie uznano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym), ale od dnia 1 stycznia 2010 r. (art. 297 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, Dz. U. poz. 1241 ze zm.) kwalifikuje się do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym, jest bowiem dochodem budżetu jednostki samorządu terytorialnego – gminy (art. 60 ustawy o finansach publicznych zawiera jedynie przykładowy katalog dochodów budżetowych, w tym gmin jako jednostek samorządu terytorialnego)."
Do spraw dotyczących egzekucji opłaty planistycznej w obecnym stanie prawnym mają więc zastosowanie przepisy O.p., m.in. dotyczące terminu płatności (art. 47 § 1), zaległości (art. 51 § 1) oraz odsetek za zwłokę (art. 53 § 1 – w myśl którego od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę), gdyż te kwestie nie są regulowane przez ustawę o finansach publicznych oraz K.p.a. (tak też WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 2 października 2025 r. sygn. akt VIII SA/Wa 521/25). Prawidłowo zatem uznał wierzyciel i organ odwoławczy, że wierzyciel jest uprawniony do żądania odsetek od zaległej opłaty planistycznej i wykazania ich w tytule wykonawczym (por. prawomocne wyroki WSA w Szczecinie z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 732/14, LEX nr 1574951, z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 134/14, LEX nr 1546540, prawomocne wyroki WSA w Krakowie z dnia 30 października 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 108/15, z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 761/13, LEX nr 1384892, a także S. Babiarz [w:] B. Dauter, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, J. Rudowski, S. Babiarz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XI, Warszawa 2019, art. 53). Wbrew wywodom skargi, słusznie wskazało Kolegium, że z art. 60 i art. 67 ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 53 § 1 O.p. wynika, że w przypadku niezapłacenia opłaty planistycznej w terminie nalicza się odsetki zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.
W odniesieniu do wierzyciela wskazanego w tytule wykonawczym (Prezydent Miasta), Sad stwierdza, że prawidłowo Kolegium stwierdziło, że organem administracji publicznej nie jest gmina, tylko wójt, burmistrz, bądź prezydent miasta, reprezentujący gminę. Niepodatkowa należność budżetowa ustalana jest przez organ administracji publicznej, a wpłacana do budżetu gminy. W przypadku nieuiszczenia tej należności w terminie wójt, burmistrz albo prezydent miasta staje się wierzycielem i w imieniu gminy podejmuje działania mające na celu doprowadzenie do realizacji obowiązku. Tym samym, w treści tytułu wykonawczego prawidłowo wskazano Prezydenta Miasta jako wierzyciela.
W rozpatrywanej sprawie słusznie również uznało Kolegium zarzuty wygaśnięcia i nieistnienia obowiązku za nieuzasadnione. Decyzja Prezydenta Miasta z dnia 24 lipca 2023 r. ustalająca Skarżącej opłatę planistyczną w kwocie 313.800 zł stała się ostateczna z dniem 23 października 2024 r., tj. z dniem wydania utrzymującej ją w mocy decyzji Kolegium. Termin płatności ww. opłaty przypadał na dzień 6 listopada 2024 r., czyli czternasty dzień od dnia, w którym ww. decyzja ustalająca stała się ostateczna, o czym prawidłowo pouczono Skarżącą w treści tejże decyzji. Skarżąca uiściła kwotę 313.800 zł przelewem dnia 29 listopada 2024 r., a zatem po upływie ww. terminu płatności. Mając zatem na uwadze powyższe rozważania wskazania wymaga, że w dacie dokonania przelewu Skarżąca zobowiązania była uiścić kwotę należności głównej powiększoną o należne odsetki za zwłokę oraz koszty upomnienia. Skoro zaś uiściła po terminie płatności kwotę 313.800 zł to nie obejmowała ona wszystkich ww. należności (kwoty głównej wraz z odsetkami i kosztami upomnienia), co tym samym spowodowało jej stosowne zaliczenie na poczet tych należności i nie spowodowało wygaśnięcia należności głównej w całości (zastosowanie znalazł przepis art. 62 § 1a O.p., znajdujący się w dziale III O.p., który – jak wskazano powyżej – znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie). Tym samym, w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym organ dochodzi części nieuiszczonej należności głównej (opłaty planistycznej) oraz odsetek, zaś podniesiony w skardze zarzut nieprawidłowego ujęcia w tytule wykonawczym kwoty należności głównej w wysokości 2.224,54 zł nie zasługuje na uwzględnienie. Tym samym nie ma racji Skarżąca podnosząc w skardze, że zapłaciła całość należności głównej przed wystawieniem tytułu wykonawczego.
Sąd podkreśla jednocześnie, że chociaż zarzut nieprawidłowego określenia kwoty dochodzonej należności (w wysokości 2.224,54 zł), podniesiony przez Skarżącą w zażaleniu, nie został w pełni zaadresowany przez Kolegium, które przywołało w tym zakresie jedynie treść art. 59 § 1 O.p. wskazując, że obowiązek uiszczenia odsetek nie wygasł, to jednakże brak ten (skutkujący naruszeniem przez organ odwoławczy przepisów art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.) nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy. Prawidłowo bowiem organ uznał podniesione przez Skarżącą zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione, utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji oddalające ww. zarzuty. Tym samym nie zaistniała podstawa prawna do uchylenia zaskarżonego postanowienia z powyższego powodu, albowiem rozstrzygnięcie organu jest prawidłowe, a wskazany brak dotyczy wyłącznie części uzasadnienia i pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie.
W świetle powyższego Sąd uznaje za niezasługujące na uwzględnienie wszystkie podniesione w skardze zarzuty.
5.5. Po dokonaniu kontroli, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a., dających podstawę do jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.