Wyrok WSA z dnia 11 sierpnia 2026, sygn. I SA/Gd 419/26

Skarżący M. B. B. działający, za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika w zażaleniu na postanowienie Prezydent Miasta Gdańska z 8 maja 2025 r. oddalającego jego skargę na czynność egzekucyjną zarzucił, że czynność egzekucyjna w postaci zajęcia wierzytelności ze wspólnego z żoną rachunku bankowego podjęta została z naruszeniem prawa, gdyż tytuł wykonawczy nie został jemu prawidłowo doręczony.

W zażaleniu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia do ponownego rozpoznania celem zbadania zasadności jego skargi oraz dokonanie zwrotu 350 zł, jako następstwa stwierdzenia niedopuszczalności tej czynności egzekucyjnej, gdyż podjęto ją z naruszeniem prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku postanowieniem z 27 lutego 2026 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta Gdańska z 8 maja 2025 r. nr WBMiP.V31.60.77.25.KZ, wskazując w petitum postanowienia, że rozpoznaje zażalenie M. B.B. na postanowienie organu pierwszej instancji w sprawie zajęcia stanowiska przez wierzyciela co do zarzutu wniesionego przez dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym.

SKO w uzasadnieniu wskazało, że pismo M. B. B. z dnia 3 kwietnia 2025 r. zakwalifikowało jako zarzut nieistnienia obowiązku z art. 33 § 2 u.p.e.a i uznało, że nie jest on zasadny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący wskazał, że zaskarża postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, którym utrzymano w mocy postanowienie Prezydent Miasta Gdańska, w którym oddalono jego skargę na czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego i wyegzekwowania kwoty 350,- zł.

Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności 26 § 5 pkt 1, 27, 33, 59 w zw. z art. 44 k.p.a. z uwagi na naruszenie prawa - brak skutecznego doręczenia Skarżącemu tytułu wykonawczego.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skargę należało uznać za zasadną, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazanych w skardze.

Z dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Stąd sąd badając stan sprawy uznał za konieczne wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego.

W sprawie niniejszej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku rozpoznało zażalenie Skarżącego z naruszeniem art. 6 k.p.a. i art. 15 k.p.a. w zw. z art. 54 i art. 33 u.p.e.a. SKO rozpoznało bowiem zażalenie wykraczając poza sprawę administracyjną zakreśloną przede wszystkim przedmiotem pisma Skarżącego z dnia 3 kwietnia 2025 r., które dotyczyło skargi na czynność egzekucyjną – zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Skarżącego. Również zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta Gdańska z 8 maja 2025 r. zakreśliło zakres sprawy administracyjnej zgodnie z ww. pismem skarżącego, jako skarga na czynność egzekucyjną w trybie art. 54 u.p.e.a.

W takim jedynie zakresie orzekać mogło SKO. Skarga złożona przez stronę na ściśle określoną czynność egzekucyjną nie może być uznana przez organ za inny środek zaskarżania z katalogu środków prawnych przewidzianych w u.p.e.a., w szczególności za zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku zdaje się nie rozróżniać tych środków a dodatkowo wskazując w petitum postanowienia, że rozpoznaje zażalenie M. B. B. na postanowienie w sprawie zajęcia stanowiska przez wierzyciela co do zarzutu wniesionego przez dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym, co świadczy jednoznacznie, że SKO myli zakresy sprawy administracyjnej i wykracza poza ramy wyżej określonej przez Stronę i organ pierwszej instancji sprawy administracyjnej.

Granice sprawy administracyjnej będącej przedmiotem toczącego się procesu administracyjnego wyznaczają obszar działalności jurysdykcyjnej organu orzekającego. Zatem określenie zakresu indywidualnej sprawy administracyjnej stanowić będzie granice prowadzonego procesu. Skoro ustawodawca nie definiuje pojęcia "sprawa administracyjna", to do organu należy zatem określenie jej zakresu w konkretnym stanie faktycznym. Do zakresu tego pojęcia można zaliczyć sprawę administracyjną materialną w ujęciu konkretnym (istniejącą w ramach toczącej się procedury administracyjnej).

Takie też stanowisko prezentowane jest w literaturze przedmiotu. Podobne poglądy zaprezentował m.in. Prof. Zbigniew Kmiecik, który wypowiadając się w tej materii stwierdził, że:

"Tożsamość sprawy administracyjnej załatwianej w formie decyzji administracyjnej jest istotną kwestią, którą winny mieć na względzie zarówno organy prowadzące postępowanie w I instancji, jak i organy prowadzące postępowanie odwoławcze. Zasada rozstrzygania w graniach sprawy wymaga, aby organ I instancji nie rozstrzygał w decyzji o kwestiach, które wykraczają poza granice sprawy. Elementy wyznaczające granice sprawy są zmienne w czasie; dlatego, aby określić granice sprawy, musimy znać moment jej powstania. Z kolei ustanie istniejącej sprawy (w tym na skutek przekształcenia w nową) powoduje bezprzedmiotowość postępowania, którego była przedmiotem. Zasada dwuinstancyjności postępowania wymaga zaś, aby organ odwoławczy orzekał w tej samej sprawie, co organ I instancji. (Zbigniew Kmiecik, Granice, byt i tożsamość sprawy administracyjnej. Consilium Iuridicum 1- 2, 2022 str. 185-204).

Z uwagi na powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku ponownie rozpoznając sprawę, zastosuje się do ww. rozważań sądu i rozpatrzy zażalenie Skarżącego na postanowienie organu pierwszej instancji oddalające skargę na czynność egzekucyjną.

Wobec stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa skutkującego koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 4 oraz art. 209 ww. ustawy.