w okresie luty-czerwiec 2019r. Naczelnik UCS stwierdził formalną "tożsamość towaru" nabywanego przez firmę z "towarem" przez nią zbywanym na rzecz H. H.B.. W konsekwencji Dyrektor IAS ocenił, że organ zasadnie uznał, iż H.J. nie mogła dokonać sprzedaży towaru, którego faktycznie nie nabyła.
2) W odniesieniu do W.1 Sp. z o.o. z siedzibą w W. ustalono, że została ona wpisana do KRS 21.08.2018r. (KRS Nr [...]). W toku kontroli celno-skarbowej przeprowadzonej przez Naczelnika Urzędu wobec H.J., odnośnie W.1 Sp. z o. o m. in. ustalono, że:
- nie posiadała możliwości i środków pozwalających na prowadzenie działalności gospodarczej w rozmiarze deklarowanym przez W.1 Sp. z o.o.,
- fakturowanie sprzedaży na rzecz H.J. rozpoczęła we wrześniu 2019r., jak W. Sp. z o.o. została wykreślona z rejestru podatników VAT,
- korespondencja kierowana na adres siedziby spółki nie została podjęta. Natomiast P.B. - w odpowiedzi na wezwanie - przesłał drogą elektroniczną oświadczenie, w treści którego wskazał, że: W.1 Sp. z o. o. zajmowała się handlem samochodami, częściami samochodowymi, materiałami budowlanymi i elektrycznymi, nie zatrudniała pracowników, on zajmował się wszystkimi sprawami, jedną z firm z którymi współpracował była H.J..
- 17.03.2021r. spółka została wykreślona z rejestru podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 2 ustawy o VAT,
- w okresie wrzesień – grudzień 2019 r. spółka wystawiła na rzecz H.J. 153 szt. faktur dot. nabycia materiałów elektroinstalacyjnych oraz usług transportowych,
- średni udział nabyć pozostałych H.J. od W.1 Sp. z o.o.
w sumie nabyć pozostałych w okresie styczeń-kwiecień 2020r. kształtuje się na poziomie 77% całości nabyć firmy,
- sprzedaż spółki na rzecz H.J. stanowiła 76% całości sprzedaży dokonanej przez spółkę w okresie wrzesień-grudzień 2019r.,
- w złożonych plikach JPK_VAT i deklaracjach VAT za okres wrzesień-grudzień 2019r. podmiot nie wykazał żadnych nabyć towarów i usług, które mogłyby być przedmiotem sprzedaży na rzecz H.J.. Analiza zapisów JPK_VAT wskazuje, że wykazane wewnątrzwspólnotowe nabycia towarów od podmiotów niemieckich dotyczą zakupu używanych samochodów (o czym świadczą nazwy niemieckich podmiotów
- autohandle), a nabycia krajowe dokonywane były od firm świadczących usługi przeglądów pojazdów oraz blacharsko-lakiernicze,
- spółka posiadała siedzibę w wirtualnym biurze i wywodziła się z tzw. "wylęgarni spółek". P.B.1 - Prezes Zarządu W.1 Sp. z o.o. w okresie 21.08.2018- 25.10.2019r. - występuje, bądź występował w ponad 130 Sp. z o.o. Co istotne, jest m.in. udziałowcem G. Sp. z o.o. Sp.k. - podmiotu, który wg ogólnodostępnych informacji w Internecie, oferuje usługi wirtualnego biura oraz zakładania i sprzedaży gotowych spółek. W.1 Sp. z o.o. w plikach JPK_VAT wykazała nabycia od tego podmiotu, 24.09.2019r. spółka zawarła umowę najmu powierzchni biurowych z G. Sp. z o.o.
- Spółka nie zatrudniała pracowników, nie posiadała magazynów ani samochodu Fiat DUCATO, którym P.B. miał rzekomo transportować sprzedany towar. Zgodnie z informacją z CEPiK samochodu tej marki nie posiadał także P.B..
- przy numeracji faktur VAT spółka nie zachowała odpowiedniej kolejności oraz ciągłości,
- W.1 Sp. z o.o. nie otrzymała od H.J. na rachunek bankowy żadnych należności tytułem wystawionych faktur. Od minimalnej kwoty do przeniesienia, po skorygowaniu 21.01.2020r. deklaracji VAT-7 za wrzesień-listopad 2019r. wykazała ponad milionowe wartości sprzedaży, co budzi wątpliwości, co do rzetelności tych danych i samego kontrahenta, tym bardziej, że kapitał zakładowy spółki wynosił 5.000,00 zł. Nie dokonała wpłaty zadeklarowanego podatku VAT za okres wrzesień 2019r.-maj 2020r.
Postanowieniem z 23.09.2020r. Naczelnik US Warszawa-Wola umorzył prowadzone wobec W.1 Sp. z o.o. postępowania egzekucyjne w podatku VAT za listopad
i grudzień 2019 r. oraz luty 2020r., z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Ponadto, spółka nie złożyła żadnych sprawozdań finansowych do KRS, a zgłosiła do US właściwego miejscowo biuro rachunkowe zs. w K., które miało prowadzić księgi rachunkowe spółki, a które według ustaleń organu nie przechowywało dokumentów księgowych spółki.
Naczelnik UCS, analogicznie jak w przypadku poprzedniej spółki, stwierdził formalną "tożsamość towaru" nabywanego przez H.J. z "towarem" przez niego zbywanym na rzecz H. H.B.. W konsekwencji Dyrektor IAS za zasadne uznał, że H.J. nie mogła dokonać sprzedaży towaru, którego w rzeczywistości nie nabyła.
3) Co do T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. organ przedstawił m. in, że podmiot został wpisany do KRS dnia 6.09.2017 r. (KRS Nr [...]). Adres spółki został wykreślony z rejestru na podstawie art. 24 ust. 6 ustawy o KRS jako nieaktualny. 12.10.2020r. T. Sp. z o.o. została wykreślona z rejestru podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 3 ustawy o VAT.
W toku kontroli celno-skarbowej przeprowadzonej przez Naczelnika UCS wobec H.J. dowiedziono natomiast, że spółka nie dokonała na rzecz H.J. rzeczywistych dostaw towarów.
- we wrześniu 2019r. wystawiła na rzecz H.J. 17 szt. faktur dot. nabycia materiałów elektroinstalacyjnych,
- udział nabyć pozostałych H.J. od T. Sp. z o.o. w sumie nabyć pozostałych we wrześniu 2019r. kształtuje się na poziomie 26% całości nabyć H.J.,
- sprzedaż na rzecz H.J. stanowiła 57% całości sprzedaży dokonanej przez spółkę we wrześniu 2019r.,
- spółka nie posiadała odpowiedniego zaplecza technicznego i magazynowego, nie złożyła żadnych sprawozdań finansowych do KRS, jej księgi rachunkowe - według ustaleń - prowadzone miały być przez A.1 H.B., według których spółka została rozwiązana 30.10.2019r. Prowadząca biuro oświadczyła, że w okresie od 09.2019r. do 04.2020r. nie wykonywała żadnych usług na rzecz T. Sp. z o.o., nie otrzymała też żadnego dokumentu od spółki.
- spółka nie przedłożyła żadnych dowodów źródłowych (tj. faktur, dokumentów księgowych, rejestrów dla podatku VAT, wyciągów z rachunków bankowych, zawartych umów), brak było kontaktu ze spółką oraz osobą ją reprezentującą,
- nie otrzymała żadnych należności na rachunek bankowy od H.J.
z tytułu wystawionych faktur, wystawiała faktury na których wskazany był wydłużony termin płatności oraz płatność gotówką,
- analiza plików JPK_VAT wykazała, że w okresie od 09.2019r. do 04.2020r. 81% zaewidencjonowanych faktur VAT stanowiły faktury, na których jako wystawca widnieje A. Sp. z o.o.
W odpowiedzi na wezwanie do udzielenia informacji i przesłania dokumentów dotyczących współpracy z H.J., osoba reprezentująca T. Sp.
z o.o. poinformowała, że nie jest w posiadaniu żądanych dokumentów, gdyż te zostały przekazane do Prokuratury w Gdańsku. Jednocześnie nie udzieliła żadnych wyjaśnień
w tym zakresie. Natomiast kolejne wezwania doręczane zastępczo, pozostały bez odpowiedzi.
Także i tu Naczelnik UCS stwierdził formalną "tożsamość towaru" nabywanego przez H.J. z "towarem" przez niego zbywanym na rzecz H. H.B.. Z zestawieniu tym nie przyporządkowano faktur zakupu towarów, które następnie H.J. sprzedała na rzecz H. H.B. w okresie lipiec-sierpień 2019r. Jak podano, nie pozyskano ich w toku prowadzonej kontroli. Za uzasadnione jednakże Dyrektor IAS uznał twierdzenie, że H.J. nie mogła sprzedać towaru, którego faktycznie nie nabyła.
4) W odniesieniu z kolei do A. Sp. z o.o z siedzibą w K. wskazano, że podmiot ten wpisany został do KRS 11.03.2019r. (KRS Nr [...]). W toku kontroli celno-skarbowej przeprowadzonej przez Naczelnika UCS wobec H.J. dowiedziono, że spółka ta nie dokonała na rzecz ww. firmy rzeczywistych dostaw towarów. Ustalono także m.in., że:
- we wrześniu 2019r. spółka wystawiła na rzecz H.J. 10 szt. faktur dot. nabycia materiałów elektroinstalacyjnych,
- udział nabyć pozostałych H.J. od A. sp. z o.o. w sumie nabyć pozostałych we wrześniu 2019r. wyniósł 31% całości nabyć firmy,
- sprzedaż spółki na rzecz H.J. stanowiła 93% całości sprzedaży dokonanej przez spółkę we wrześniu 2019r., podczas gdy M. Sp. z o.o., od której spółka A. miała rzekomo nabyć 99% towarów - nie wykazała w 2019r. sprzedaży na jej rzecz (za 2019r. złożyła wyłącznie dwa zerowe pliki JPK_VAT za 04 i 05.2019r.,
w których nie wykazała żadnych nabyć i dostaw),
- na rachunek bankowy ww. podmiotu H.J. nie dokonała żadnych wpłat tytułem wystawionych faktur VAT,
- spółka była podmiotem kontroli przeprowadzonej przez Naczelnika US Kraków-Pogórze w zakresie prawidłowości i rzetelności rozliczenia podatku od towarów i usług za okres za okres marzec 2019r.-kwiecień 2020r. W toku kontroli nie pozyskano od spółki żadnych dokumentów źródłowych (tj. faktur, dokumentów księgowych, rejestrów podatku od towarów i usług, wyciągów z rachunków bankowych, zawartych umów). Jednocześnie kontrolujący wskazali, że wynajem przez A. Sp. z o.o. pomieszczeń w K. przy ul. [...] i zgłoszenie ich jako miejsca prowadzenia działalności gospodarczej miało na celu jedynie uprawdopodobnienie wiarygodności fakturowanych transakcji. Spółka nie miała odpowiedniego zaplecza technicznego
i magazynowego, nie posiadała zorganizowanego miejsca na przyjmowanie klientów. Transakcje pozbawione były celu gospodarczego i dokonywane były wyłącznie w celu wyłudzenia podatku VAT. Wezwania kierowane do M. sp. z o. o. (kontrahenta spółki) pozostawały bez odpowiedzi. Spółka ponadto nie zatrudniała pracowników (nie złożyła deklaracji PIT-4R za 2019r.), nie składała sprawozdań finansowych do KRS.
28.08.2020r. złożony został wniosek o wykreślenie A. Sp. z o.o. z rejestru podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 9a pkt 2 ustawy o VAT. Z kolei decyzją z dnia 15.10.2020r. Naczelnik US Kraków-Podgórze uchylił NIP nadany A. Sp. z o.o.
z powodu posługiwania się fałszywymi lub fikcyjnymi danymi adresowymi: siedziby
i miejsca prowadzenia działalności gospodarczej
W wyniku z kolei przyporządkowania faktur wystawionych przez A. Sp.
z o.o. na rzecz H.J. do faktur sprzedaży wystawionych przez H.J. na rzecz H. H.B. również i w tym przypadku organ potwierdził "tożsamość towaru" nabywanego przez H.J.
z "towarem" przez niego zbywanym na rzecz H. H.B.. Analogicznie stwierdzono zatem, że H.J. nie mogła zbyć towaru, którego nie zakupiła.
5) W kwestii kolejnego podmiotu – G. Sp. z o.o. z siedzibą
w P. ustalono, że spółka wpisana została do KRS 21.07.2017r. (KRS Nr [...]). W okresie 29.01.2019r.-12.06.2019r. i od 19.06.2019r. nie posiadała i nie posiada organu uprawnionego do reprezentacji.
Z materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że:
- G. Sp. z o.o., zgodnie z informacjami zamieszczonymi w KRS - jej przeważającym przedmiotem działalności była: sprzedaż hurtową części i akcesoriów do pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli [PKD: 45,31]. Ustalono, że pomiędzy H.J. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą H.J. a M.K. - Prezesem Zarządu i jedynym udziałowcem G. Sp. z o.o. występują powiązania rodzinne, mianowicie ww. jest zięciem H.J. i obaj posiadają ten sam adres zamieszkania.
- spółka nie zatrudniała pracowników, nie złożyła żadnych sprawozdań finansowych do KRS, w tym za 2019r., wezwania kierowane przez organ na adres spółki nie zostały podjęte, natomiast doręczone na adres Prezesa Zarządu - pozostały bez odpowiedzi,
- 12.06.2019r. G. Sp. z o.o. została wykreślona z rejestru podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 4 ustawy o VAT.
H.J., w odpowiedzi na wezwania wystosowane do niego w toku prowadzonego wobec Strony postępowania w zakresie podatku VAT za okres od stycznia 2019r. do grudnia 2019r., odnosząc się do transakcji zawartych z G. sp. z o.o. przyznał, że M.K. jest jego zięciem. Wyjaśnił m.in., że: w trakcie rozmowy powziął informację o możliwości zamawiania u niego potrzebnego mu towaru, nie została między nimi zawarta żadna umowa pisemna, kontakt był wyłącznie telefoniczny. Nie pamięta, czy G. Sp. z o.o. posiadała magazyn. Co do wskazania dostawców towarów, które firma H.J. następnie sprzedała H. H.B. w styczniu i lipcu 2019r. i przedłożenia kserokopii faktur VAT, ww. poinformował, że: nie jest w stanie udzielić odpowiedzi, nie posiada dokumentacji finansowej, firmę prowadził przez długi okres i miał wielu dostawców, towar zawsze był dostarczany przez jego dostawcę, nie posiada środków transportu, w związku z tym zawsze kupował towar z transportem do klienta, nie posiadał magazynu, a towary będące przedmiotem dostaw do H. H.B. raczej nie pochodziły
z jego stanów magazynowych, towar zakupiony jechał bezpośrednio do klienta, aczkolwiek nie pamięta dokładnie adresu, nie jest w stanie wskazać, gdzie odbywał się załadunek i rozładunek towaru, ponieważ nie ma dokumentacji.
Dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy nie pominięto analizy plików JPK_VAT złożonych przez H.J. oraz G. Sp. z o.o., (którą organ zaprezentował na str. 39 – 40 zaskarżonej decyzji).
6) Organ wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji również na ustalenia dokonane w stosunku do pomiotu P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., wpisanej do KRS 13.12.2013r. pod nr: [...]. Organ podał, że w toku prowadzonego wobec spółki postępowania w zakresie podatku VAT za okres czerwiec 2018r. - styczeń 2019r. Naczelnik US w Wołominie ustalił m.in., że:
- przeważający przedmiot działalności podmiotu stanowiła sprzedaż hurtowa części
i akcesoriów do pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli,
- często dokonywano zmian w zakresie siedziby spółki, a 29.07.2021r. adres siedziby został wykreślony z KRS,
- 20.03.2019r. jako adres siedziby wskazano: W., ul. [...]. W tym samym dniu jako współwłaściciel spółki wpisana została M.K.1, która objęła połowę jej udziałów oraz funkcję Prezesa Zarządu. Z ustaleń, które dokonał organ wynika, że: M.K.1 jest córką H.J. i żoną M.K. (wspólnika G. Sp. z o.o. oraz Prezesa Zarządu tej spółki). Wymienione osoby posiadają ten sam adres zamieszkania.
Spółka w dniu 24.01.2019r. zawarła umowę - "Usługa Biurowa Virtual Office", której przedmiotem jest m.in. użyczenie adresu: ul. [...] w W. do rejestracji firmy. Umowa została rozwiązana 9.05.20219r. w związku z rażącym zaniedbywaniem przez klienta obowiązków wynikających z umowy (tj. brakiem uregulowania zobowiązań finansowych wobec wynajmującego),
- P. sp. z o.o. w 2019r. nie zatrudniała pracowników, nie dysponowała pomieszczeniami, urządzeniami, sprzętem, czy wyposażeniem niezbędnym do prowadzenia działalności,
- ostatnie sprawozdanie finansowe złożone do KRS przez tę spółkę obejmuje 2017r.,
- P. sp. z o.o.: w dniu 8.06.2018r. została wykreślona z rejestru podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 4 ustawy o VAT. Następnie w dniu 1.08.2018r. ponownie została zarejestrowana do VAT a 17.01.2019r. ponownie została wykreślona
z rejestru podatników VAT - tym razem w oparciu o art. 96 ust. 9 pkt 3 ustawy o VAT,
- 19.03.2021r. spółce został uchylony NIP, a od kwietnia 2020r. podmiot zaprzestał składania deklaracji VAT,
- w okresie od 6/2018r. do 1/2019r. spółka nie wykazywała nabyć towarów i usług,
a jednocześnie deklarowała wielomilionowe wartości dostaw, w tym na rzecz G. Sp. z o.o. oraz T. Sp. z o.o.
- swobodny dostęp do rachunku bankowego spółki posiadał B.K. (współwłaściciel i Prezes Zarządu T. Sp. z o.o.), z kolei korespondencja kierowana do spółki nie była podejmowana, a kontakt z ówczesnym Prezesem – J.K. – był utrudniony.
W konsekwencji Naczelnik US w Wołominie stwierdził, że P. Sp. z o.o. w okresie 6/2018r. - 1/2019r. nie prowadziła działalności gospodarczej, a jedynie wystawiała "puste faktury", które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. Przy czym nie ulegało wątpliwości organu, że wszystkie podmioty, które uczestniczyły w spornych transakcjach dobrze się znały i były w pełni świadome uczestnictwa w oszustwie. Co więcej, osoby, które zarządzały podmiotami uprzednio, bądź w okresach, w których miały miejsce rzekome transakcje stanowiły najbliższą rodzinę obecnego Prezesa Zarządu (M.K.1), bądź bliskich znajomych. Ustalony sposób funkcjonowania podmiotów zaangażowanych w opisany proceder, wskazywał, że organizatorzy oszustwa działali
w sposób zorganizowany i z góry zamierzony (decyzja Naczelnika US w Wołominie
z 14.04.2023r.).
Jako istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, organ przytoczył także (na str. 41-48 zaskarżonej decyzji) wyjaśnienia składane przez H.J..
Odnosząc się do ich treści oraz do treści wyjaśnień złożonych przez Stronę postępowania, Dyrektor IAS stwierdził, że nie stanowią one podstawy do zmiany stanowiska prezentowanego przez Naczelnika UCS, gdyż w żaden sposób nie dowodzą rzeczywistej realizacji dostaw towaru opisanego spornymi fakturami VAT. Za słusznością takiej oceny przemawiają okoliczności wskazane poniżej, tj.:
- nierzeczywisty obraz sytuacji przedstawiony przez Stronę i jego dostawcę. Organ nie dał wiary, by niedoświadczony w branży elektroinstalacyjnej i nie mający wiedzy w tym zakresie H.J. (prowadzący działalność przy pomocy konserwatora, sprzątaczki, malarza pokojowego i księgowego), przypadkowo poznał kontrahenta H.B. (prowadzącego działalność m.in. pod firmą H.), który od lat realizuje poważne zlecenia (tj. 19 realizacji w 2019r., 24 przetargi publiczne wygrane
w latach 2008-2022) w branży elektroinstalacyjnej i rozpoczął z nim współpracę na tak szeroką skalę.
Sam H.B. w wyjaśnieniach z 22.06.2020r. wskazał, że jego firma od wielu lat zajmuje się montażem i serwisem instalacji wentylacyjnych, klimatyzacyjnych, elektrycznych, chłodniczych, wodno-kanalizacyjnych, centralnego ogrzewania i ciepła technologicznego. Zatrudnia wielu pracowników, podkreślając ich odpowiednie wykształcenie, doświadczenie zawodowe oraz posiadanie stosownych certyfikatów
i uprawnień, co wskazuje na jego profesjonalizm, który również musiał odnosić się do jakości wykorzystywanych materiałów. Tymczasem zdaniem H.J. doświadczenie w branży instalacyjnej nie było wymagane i on sam takiego nie posiadał.
- H.B., w wyjaśnieniach z 31.01.2020r. oraz 4.06.2025r. przyznał, że nie pamięta okoliczności nawiązania współpracy z H.J.. Nigdy też nie był
w siedzibie firmy.
- branża elektroinstalacyjna uznana jest za wrażliwą, przede wszystkim
z punktu widzenia konieczności zachowania rygorystycznych zasad bezpieczeństwa na poziomie wykonawczym, którego immanentnym elementem jest jakość towaru i jego odpowiednie parametry. Tymczasem H.J. w toku przesłuchania 14.01.2020r. sugerował, że oferowany przez niego towar stanowiły artykuły przeleżałe w magazynach, po kopalniach, czy hutach, co czyni wątpliwymi wyjaśnienia w zakresie braku jakichkolwiek reklamacji dostarczanego towaru. H.B. w wyjaśnieniach
z 12.05.2023r. podał zaś, że jakość towaru dostarczanego przez H.J. nie budziła wątpliwości. Natomiast w toku przesłuchania go w charakterze świadka 4.06.2025r. przyznał, że zdarzały się sytuacje, że dostarczany towar nie był w ogóle weryfikowany, a braki stwierdzano dopiero na etapie montażu. Co więcej, H.J. 6.09.2022r. zeznał, że H.B. nie miał ściśle określonych wymagań co do parametrów technicznych nabywanych materiałów, co z punktu widzenia profesjonalnego przedsiębiorcy jest niebywałe.
- zamówienia składane były wyłącznie telefonicznie osobie, która nie miała pojęcia
o towarze zamawianym przez H. H.B.,
- brak umów pisemnych, dowodów dokumentujących dostawę i odbiór zamawianego towaru. H.J. przyznał, że nie kwitował odbioru towaru od swoich dostawców, nie otrzymywał również potwierdzenia odbioru towaru, który dostarczał,
- dostawy realizowane były niezidentyfikowanym samochodem marki FIAT DUCATO, którego numeru rejestracyjnego H.J. nie pamięta. W zeznaniach ww. pojawiają się sprzeczne informacje co do koloru pojazdu. Co więcej, na podstawie informacji z CEPIK ustalono, że H.J. nigdy nie posiadał samochodu marki FIAT DUCATO. Nie posiadał go także: P.B. ani W. Sp. z o.o. Spółka nie użytkowała również pojazdu tej marki (ani żadnych innych pojazdów) na podstawie umów dzierżawy czy leasingu,
- chaotyczne i pozbawione sensu wyjaśnienia odnośnie dostawy towaru, tj. przesiadki P.B. z H.J., udział syna w dostawach, który rzekomo miał ich dokonywać prywatnym samochodem osobowym, samochodem użyczonym od córki,
- nieposiadanie przez H.J. żadnych dowodów przekazywania gotówki P.B. za nabywany towar,
- brak dowodów potwierdzających koszty zakupu paliwa przez H.J., które rzekomo ponosił dostarczając towary do H.. Ww. zeznał, że przekazywał pieniądze na paliwo P.B. bądź samodzielnie je tankował, jednak nie posiadał na to żadnych dowodów (tj. paragonów, faktur, czy potwierdzeń przekazania gotówki P.B.),
- niewiarygodna postawa uznawanej na rynku firmy H. H.B., która weryfikacji towaru dokonywała dopiero przy jego dostawie, nie stwierdzając braków, odstępstw od wymaganych parametrów, uszkodzeń itd., który to następnie towar stał się elementem urządzeń instalowanych przez stronę w realizowanych zleceniach. Organ ocenił, że taka sytuacja urągałaby elementarnym zasadom bezpieczeństwa, zagrażając nie tylko klientom (konsumentom) tych urządzeń, ale również marce i pozycji firmy na rynku,
- organ nie dał wiary, by H.J., nie posiadający żadnej wiedzy merytorycznej, będąc podmiotem zupełnie nieznanym na rynku handlu materiałami elektrycznymi, nie miał trudności w nabyciu i dostawie towarów oraz zdobyciu klientów,
- H.J. nie posiadał magazynów, pojazdów do transportu towarów, specjalistycznego sprzętu do rozładunku. Tymczasem H.B. w piśmie z 19.06.2023r., w kontekście rzekomo realizowanych dostaw przez H.J., stwierdził, że podana wyżej firma musiała dysponować odpowiednim zapleczem technicznym, w tym środkami transportu,
- płatność dla dostawcy za towar, (jak wskazywał H.J.), następowała
w gotówce, dopiero, gdy odbiorca go sprzedał, co oznacza brak konieczności angażowania własnych środków, a tym samym brak jakiegokolwiek ryzyka handlowego
w działalności firmy H.J.. Dodatkowo brak posiadania przez ww. dowodów w tym zakresie,
- H.J. nie pamięta też swoich dostawców, w tym m.in. firmy W.1 Sp. z o.o., T. Sp. z o.o., A. Sp. z o.o. ani żadnych okoliczności dotyczących współpracy z tymi podmiotami. Organ ocenił powyższe jako wątpliwe
w kontekście tego, że w 2019r. rozliczył w deklaracjach VAT nabycia od tych podmiotów na podstawie 220 faktur VAT na łączną wartość netto 12.181.163,54 zł. Powyższe zatem wskazuje na to, że transakcje te w ogóle nie miały miejsca, a H.J. nie posiadał towaru, który następnie rzekomo sprzedawał na rzecz H. H.B..
Prezentując przy tym zeznania pracowników H. H.B. (złożone w toku postępowania karnego skarbowego) – które to protokoły zostały postanowieniem z dnia 28.10.2025r. - dopuszczone jako dowody w sprawie (zgodnie
z wnioskiem pełnomocnika zawartym w piśmie z 22.07.2025r.), Dyrektor IAS stwierdził, że okoliczności w nich wskazane jednoznacznie świadczą, że podmiot H.J. faktycznie nie była dostawcą spornych towarów. Samo wystawienie faktury VAT (oraz załączenie do niej dowodu zapłaty) temu nie dowodzi. Podatnik natomiast, żadnych innych dowodów potwierdzających sprzedaż towarów przez wskazanego kontrahenta nie przedłożył. Jego pracownicy w ogóle nie kojarzą ww. firmy, ani osoby H.J..
Dowodów potwierdzających zawarcie i realizację spornych transakcji nie posiada również H.J.. Brak jest w szczególności dokumentów jak: umowy, potwierdzenia dostaw, cenniki, specyfikacja, zamówienia, korespondencja itd. Podkreślono, że postępowania podatkowe w zakresie podatku VAT przeprowadzone wobec dostawcy H.B. (tj. H.J.) wykazały, że sprzedaż towarów udokumentowana spornymi fakturami VAT nie odzwierciedla rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Dowiedziono również, że rzekomi dostawcy H.J. nie dokonali sprzedaży towarów na rzecz tego podmiotu w ramach rzeczywistego obrotu gospodarczego. Podmioty te nie odprowadzały do budżetu państwa zadeklarowanych podatków, nie dysponowały odpowiednim potencjałem osobowym, technicznym, magazynowym, posiadały "wirtualne biura", zostały wykreślone z rejestrów podatników VAT, nie składały sprawozdań finansowych do KRS a także nie podejmowały kierowanej do nich korespondencji, bądź pozostawiały ją bez odpowiedzi. Co więcej,
w sprawie dowiedziono, że ww. spółki stwarzały jedynie pozory prowadzenia działalności
w zakresie sprzedaży materiałów elektroinstalacyjnych. Rzeczywista zaś "działalność" tych firm sprowadzała się wyłącznie do wprowadzania do obiegu faktur VAT, które nie odzwierciedlały prawdziwych zdarzeń gospodarczych (tzw. "pustych faktur").
Organ ocenił powyższe jako działania mające na celu wydłużenie łańcucha firm oraz utrudnienie prowadzenia czynności przez właściwe organy, które są typowe dla podmiotów biorących udział w procederze wyłudzania podatku VAT. Wskazał też na:
- udział P.B. w strukturach organizacyjnych różnych spółek, jako udziałowca
w W. Sp. z o.o. i Prezesa Zarządu W.1 Sp. z o.o. (od 25.10.2019r.),
- swobodny dostęp B.K. (od 6.09.2017r. - udziałowca i Prezesa Zarządu T. sp. z o.o.) do rachunku bankowego P. Sp. z o.o.,
- powiązania rodzinne H.J. z przedstawicielami spółek, tj. M.K. - zięciem (od 21.07.2017r. - udziałowcem G. Sp. z o.o., w okresach: 21.07.2017r. - 28.01.2019r., 13.06.2019r. - 18.06.2019r. - Prezesem Zarządu tej spółki) i M.K.1 - córką (od 20.03.2019r. udziałowcem i Prezesem Zarządu P. Sp. z o.o.).
Zdaniem organu odwoławczego, H.B. nie podejmując ponadto działań
w kierunku sprawdzenia wiarygodności przypadkowo poznanego kontrahenta
w momencie nawiązania współpracy, nie dochował również należytej staranności w jego doborze, do czego zobowiązany był jako racjonalnie działający przedsiębiorca.
O powyższym nie świadczą okoliczności wskazane w piśmie z 12.05.2023r., tj. weryfikacja rejestracji H.J. w CEIDG oraz rejestrze podatników VAT. Podatnik nie posiadał bowiem żadnej wiedzy w zakresie działania i sposobu funkcjonowania kontrahenta, z którym nawiązał tak szeroko zakrojoną współpracę.
W szczególności nie miał informacji w zakresie wiedzy merytorycznej kontrahenta, jego możliwości osobowych i technicznych, nigdy nie był w siedzibie jego firmy, a nadto nie interesowało go, pochodzenie nabywanego towaru. Weryfikacja w tym zakresie, powinna zaś wzbudzić jego wątpliwości, a takowych, jak sam przyznał, nie miał. W konsekwencji nie można było mówić, aby Podatnik próbował dołożyć jakichkolwiek starań w celu uniknięcia ewentualnych negatywnych skutków nieuczciwych działań kontrahenta. Co więcej, w ocenie organu odwoławczego, H.B. brał świadomy udział w obrocie "pustymi fakturami" opisującymi transakcje, których w rzeczywistości nie było.
Dyrektor Izby wskazał, że w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe obu instancji nie kwestionują faktycznej realizacji zleceń przez firmę H. H.B. na rzecz swoich zleceniobiorców. Niekwestionowanym pozostaje, że usługi te wykonywane były przez Stronę z wykorzystaniem materiałów elektroinstalacyjnych, których zakupu musiał dokonać od podmiotów oferujących tego typu towary - nie byli to jednak wystawcy spornych faktur, tj. H.J.. Dodatkowo zwrócono uwagę, że:
- Podatnik nie przedłożył żadnej dokumentacji, z której by wynikało, w jakim rozmiarze
i asortymencie wykorzystywał materiały przy realizacji powierzonych mu zleceń.
W wyjaśnieniach z 22.06.2020r. przyznał natomiast, że nie prowadzi magazynu i nie rozlicza budów ze zużytych materiałów, co pozostaje niewiarygodne, a do tego uniemożliwia dokonanie weryfikacji w tym zakresie,
- H.J. nie była jedynym podmiotem, od którego dokonywał zakupu materiałów. Natomiast pracownicy H.B. zeznali, że największymi dostawcami P. W. H. były podmioty: O., R., B., T., K., E., C. i F.
Z powyższego wynika zatem, że jakkolwiek ujęte przez Skarżącego w księgach rachunkowych za 2019r. faktury dokumentujące nabycie towarów od H.J. zostały sporządzone pod względem formalnym w sposób prawidłowy, to jednak z zebranego w sprawie i szczegółowo omówionego powyżej materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że nie odzwierciedlają one rzeczywistych transakcji gospodarczych. Stąd też nie można było przyjąć, że wystawione przez te firmy na rzecz Podatnika faktury są prawidłowymi (rzetelnymi) dowodami księgowymi.
Dyrektor IAS stwierdził, że z racji braku dowodów potwierdzających zgodność
z rzeczywistością danych zawartych na fakturach wystawionych przez H.J. (ich nierzetelność), a w konsekwencji wykluczenie faktycznego wydatkowania kwot wskazanych na tych fakturach w celu osiągnięcia przychodu, wartości tych faktur, tj. 15.134.412,22 zł, zasadnie nie uznano za koszty uzyskania przychodu. Tym samym za bezzasadny uznać należało podniesiony przez pełnomocnika zarzut naruszenia
w rozpatrywanej sprawie art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym.
Tut. organ odwoławczy dodatkowo zauważył, że tożsame stanowisko w zakresie rzekomej sprzedaży towarów przez H.J. na rzecz H. H.B., Naczelnik UCS przedstawił także w decyzjach wydanych w obu instancjach (z 31.05.2023r. nr 328000-CKK1-5.4103.8.2023.45, z 21.11.2023r. nr 328000-COP.4103.34.1.2023) w przedmiocie określenia H.B. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku VAT za 01, 04-09, 12.2019r. oraz kwoty różnicy w podatku VAT do przeniesienia na następny miesiąc za 02, 03, 10, 11.2019r.
Podkreślono przy tym, że WSA powołanym wyrokiem z dnia 28.05.2024r., sygn. akt I SA/Gd 124/24 oddalił skargę Podatnika na ww. decyzję z 21.11.2023 r.
W pozostałym zakresie, Dyrektor Izby wyjaśnił, że zgodnie z ogólną regułą kosztami podatkowymi mogą być tylko takie wydatki, które wpływają na osiągnięcie przychodu lub zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów. Ponadto wydatek nie może znajdować się w katalogu wydatków, które nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Należało zatem przyjąć, że kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalnie uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów, które nie są wymienione w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym.
Stosownie z kolei do treści ww. przepisu prawa (ust. 1 pkt 23 ustawy o podatku dochodowym) nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kosztów reprezentacji,
w szczególności poniesionych na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych.
Z akt sprawy wynika, że H.B. ujął w księgach rachunkowych wydatek
w wysokości 10.000,00 zł na podstawie faktury VAT z 21.10.2019r. Nr [...] wystawionej przez podmiot S. A.L. tytułem organizacji wyjazdu szkoleniowego.
W piśmie z 17.09.2024r. H.B. - reprezentowany przez pełnomocnika wskazał, że wydatek ten powinien być wyłączony z kosztów podatkowych na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stanowisko powyższe podtrzymał w złożonym odwołaniu z 20.12.2024r.
Organ odwoławczy potwierdził zasadność wyłączenia z kosztów podatkowych ww. wydatku.
Uwzględniając powyższe organ ustalił, że Podatnik z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej pod firmą H. H.B. osiągnął dochód w wysokości 15.784.108,35 zł.
Dokonując z kolei oceny księgi, organ podał, iż z ustaleń dokonanych w sprawie wynika, że Skarżący w księgach rachunkowych prowadzonych w 2019r. w zakresie kosztów uzyskania przychodów ujął m.in. wydatki na zakup towarów w łącznej wysokości 15.134.412,22 zł na podstawie faktur VAT wystawionych przez H.J.
które nie dokumentowały faktycznych zdarzeń gospodarczych.
Dyrektor Izby podkreślił, że Podatnik, zgodnie z treścią art. 22 ust. 1 ustawy
o rachunkowości, zobowiązany był dokonywać zapisów w księdze rachunkowej wyłącznie na podstawie rzetelnych dowodów księgowych, tj. takich, które przedstawiającą dokonane operacje gospodarcze zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem.
Podatnik miał obowiązek wskazania środków dowodowych pozwalających na ustalenie, na rzecz jakich podmiotów ponosił wydatki, w jakiej wysokości i za jakie towary. Podatnik bowiem ma obowiązek rzetelnego dokumentowania przebiegu operacji gospodarczych, a jeżeli nie posiada rzetelnych dokumentów na okoliczność poniesienia wydatków, to ryzykuje, że dane wydatki nie zostaną zaliczone do kosztów podatkowych. Organ odwoławczy, mając na uwadze cytowane przepisy dotyczące oceny mocy dowodowej księgi podatkowej oraz zasady ustalania podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, stanął na stanowisku, że Naczelnik UCS:
- zasadnie stwierdził nierzetelność ksiąg rachunkowych we wskazanym wyżej zakresie i nie uznał ich za dowód w sprawie w tej części. Okoliczność ich prowadzenia przez profesjonalny podmiot (tj. spółkę cywilną doradców podatkowych), na którą powołuje się pełnomocnik strony, pozostaje w tym kontekście bez znaczenia,
- odstąpił od określenia podstawy opodatkowania H.B. za 2019r.
(w zakresie indywidualnie prowadzonej działalności) w drodze oszacowania. W sprawie tej zastosowanie ma bowiem art. 23 § 2 pkt 2 O.o..
Podkreślono, że w przypadku braku dokumentów potwierdzających poniesienie części wydatków i zakwestionowania w tym zakresie rzetelności ksiąg podatkowych, podstawa opodatkowania nie powinna być ustalona w drodze oszacowania. Ten sposób ustalenia podstawy opodatkowania nie może bowiem zastępować dowodów potwierdzających faktyczne poniesienie wydatków. W ocenie Dyrektora zasadnym było zatem wykazane koszty uzyskania przychodów z działalności prowadzonej pod firmą H. H.B.: pomniejszyć o wskazaną wyżej kwotę 15.134.412,22 zł nie stanowiącą kosztów podatkowych, zmniejszyć o wydatek niezwiązany z prowadzoną działalnością (wyjazd szkoleniowy w wysokości 10.000,00 zł).
Organ wskazał też, że z zapisów podatkowej księgi przychodów i rozchodów wynika, że H.1 H.B. Sp.j. wykazała w 2019r. przychód ze sprzedaży usług w zakresie projektów budowlanych i wykonawczych instalacji wentylacji
i klimatyzacji oraz usług konserwacji wentylacji w łącznej wysokości 369.160,08 zł.
Przychód zgodny jest z danymi wykazanymi przez Stronę w złożonym zeznaniu podatkowym PIT-36L za 2019r. załącznik PIT-B i nie stanowił przedmiotu sporu
w prowadzonym postępowaniu.
Podobnie organ odniósł się do zaewidencjonowanych przez spółkę kosztów uzyskania przychodu w łącznej kwocie 962.355,32 zł.
Wskazując z kolei na stratę wspólnika - H.B., organ wskazał iż zgodnie z jego udziałem w zysku i stracie spółki, kształtuje się ona na poziomie 533.875,72 zł [wg wyliczenia 593.195,24 zł x 90%].
Reasumując, należne zobowiązanie H.B. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019r. powinno zdaniem organu kształtować się na poziomie 2.890.508,21 zł, co wynika z wyliczenia podanego z treści decyzji.
Z powyższego wynika zatem, że wysokość zobowiązania podatkowego wyliczona przez organ jest wyższa niż wysokość zobowiązania określona w sentencji kwestionowanej decyzji Naczelnika UCS. Mając jednak na uwadze art. 234 O.p. Dyrektor IAS stwierdził zasadność określenia H.B. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019r. w wysokości 2.890.318 zł tj. kwocie wynikającej z decyzji Naczelnika UCS.
Na decyzję wydaną przez Dyrektora IAS z dnia 5.11.2025 r. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa, według norm przepisanych, zakwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów materialnych
i przepisów postępowania, w tym w szczególności:
1) art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez bezzasadne uznanie, iż faktury dokumentujące nabycie towarów od wskazanego w decyzji kontrahenta (H.J.) nie mogą stanowić podstawy do rozpoznania kosztów uzyskania przychodów, w sytuacji w której w ocenie skarżącego prawo zaliczenia tych wydatków do kosztów powinno mu przysługiwać, gdyż żadne z okoliczności powołanych przez organ nie uzasadniają pozbawienia go tego prawa, w szczególności skarżący nie wiedział i nie mógł wiedzieć, iż po stronie niektórych dostawców jego kontrahenta mogą występować jakiekolwiek nieprawidłowości, a ponadto:
- skarżący był rzeczywistym uczestnikiem transakcji gospodarczych, przy czym organ nie kwestionuje samego nabycia towaru przez skarżącego, a jedynie jego dostawę przez kwestionowanego kontrahenta - H.J.,
- skarżący był podatnikiem zarejestrowanym zarówno w ewidencji działalności, jak i jako czynny podatnik VAT, składającym deklaracje podatkowe i rozliczające należne podatki,
- dostawca na rzecz skarżącego również prowadził działalność gospodarczą i był zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT i wielokrotnie potwierdzał dokonywanie dostaw na rzecz skarżącego (ostatnio w piśmie z dnia 25 kwietnia 2023 r.),
- skarżący dokonywał rozliczeń za pośrednictwem rachunków bankowych,
- skarżący dopełniał aktów staranności typowych dla transakcji tego rodzaju,
- ujawnione zostały okoliczności nawiązania współpracy z tym kontrahentem, transakcje były wielokrotne, a zastrzeżeń co do kontrahenta nie miał właściwy dla skarżącego organ podatkowy (Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku), mimo, że transakcje były przeprowadzane w długim okresie i były raportowane przez skarżącego w jednolitych plikach kontrolnych, a księgi podatkowe skarżącego były prowadzone przez uprawniony podmiot (spółkę cywilną doradców podatkowych), który nie zgłaszał zastrzeżeń co do kontrahenta ani dokumentów przez niego przekładanych,
- nabyły towar skarżący zużył celem wykonania usług u ustalonych nabywców, a więc wykorzystał go do uzyskiwania przychodów, co nie jest kwestionowane przez organ,
- wykazany przez podatnika przychód nie stanowił przedmiotu sporu na żadnym etapie prowadzonego postępowania podatkowego. W toku prowadzonego postępowania nie stwierdzono nieprawidłowości w tym zakresie.
2) art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zgodnie z którym postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, art. 122 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy i art. 191 Ordynacji podatkowe, zgodnie z którym organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona,
w szczególności poprzez:
- oparcie ustaleń w istocie wyłącznie na materiale dowodowym zebranym w toku postępowań prowadzonych wobec H.J., a dotyczących faktycznie jego dostawców, a nie w stosunku do skarżącego, a więc na materiale dowodowym, na który skarżący nie miał żadnego wpływu, ani nie mógł mieć czynnego udziału w jego gromadzeniu,
- brak przesłuchania H.J. w toku postępowania prowadzonego wobec skarżącego i pozbawienie skarżącego możliwości czynnego udziału przy przeprowadzaniu tego kluczowego dowodu, w sytuacji gdy H.J. nie uchylał się od udzielania wyjaśnień, w tym wielokrotnie potwierdzał dostawy towaru dla skarżącego ujawniając istotne okoliczności tych dostaw,
- uznanie, że skarżący nie dochował należytej staranności przy zawarciu transakcjach
z H.J., w sytuacji, gdy skarżący dopełnił standardowych aktów staranności, ujawnione zostały okoliczności nawiązania współpracy, płatności były dokonywane za pośrednictwem rachunku bankowego, transakcje były wielokrotne,
a zastrzeżeń co do kontrahenta nie miał ani właściwy dla skarżącego organ podatkowy (Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku), mimo, że transakcje były przeprowadzane w długim okresie i były raportowane przez skarżącego w jednolitych plikach kontrolnych, a księgi podatkowe skarżącego były prowadzone przez uprawniony podmiot (spółkę cywilną doradców podatkowych), który nie zgłaszał zastrzeżeń co do kwestionowanego kontrahenta ani dokumentów przez niego przekładanych;
3) art. 188 i art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak przesłuchania H.J. w toku postępowania prowadzonego wobec skarżącego i pozbawienie skarżącego możliwości czynnego udziału przy przeprowadzaniu tego kluczowego dowodu, w sytuacji gdy H.J. nie uchylał się od udzielania wyjaśnień, w tym wielokrotnie potwierdzał dostawy towaru dla skarżącego ujawniając istotne okoliczności tych dostaw, a skarżący kilkukrotnie, w tym ostatecznie w piśmie z dnia 22 lipca 2025 r.
- Stanowisku strony w sprawie materiału dowodowego zebranego w prowadzonym postępowaniu podatkowym wnosił o przeprowadzenie tego dowodu, a przedmiotem dowodu miały być okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, a jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne
z prawem;
4) art. 122 § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w postępowaniu podatkowym wszczętym z urzędu niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzyga się na korzyść strony, a organy podatkowe w niniejszej sprawie rozstrzygnęły wszelkie wątpliwości co do stanu faktycznego w całości na niekorzyść strony;
5) art. 193 § 1, 2 i 4 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którymi księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów. Księgi podatkowe uważa się za rzetelne, jeżeli dokonywane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty, a organ podatkowy nie uznaje za dowód
w rozumieniu przepisu § 1 ksiąg podatkowych, które są prowadzone nierzetelnie
- w sytuacji w której księgi podatkowe skarżącego były prowadzone przez uprawniony podmiot - spółkę cywilną doradców podatkowych - którzy nie zgłaszali zastrzeżeń co do kwestionowanego kontrahenta ani dokumentów przez niego przekładanych.
W odpowiedzi, Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy
z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U.
z 2026 r. poz. 143, dalej p.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Rozpoznając skargę w pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów naruszenia przepisów postepowania.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postępowanie w tej sprawie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997r.
- Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 111) [dalej: Op].
Odnosząc się do formułowanych przez stronę zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy podkreślić, że uchylenie przez sąd administracyjny decyzji z powodu tego uchybienia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259) - dalej
w skrócie zwana p.p.s.a., może nastąpić jedynie wtedy, jeżeli to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem nie każde naruszenie przepisów postępowania powoduje konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Tylko takie naruszenie przepisów, które mogło spowodować, że wynik sprawy mógłby być inny, gdyby do tego naruszenia nie doszło, powoduje konieczność uchylenia decyzji przez Sąd.
Stosownie do treści art. 122 Ordynacji podatkowej, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Powołany wyżej przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej, będącej bez wątpienia naczelną zasadą postępowania podatkowego. Zasada ta znajduje rozwinięcie w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, nakazującej organowi podatkowemu zebranie i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Materiał dowodowy jest zupełny, jeśli zebrano i rozpatrzono wszystkie dowody, a udowodniony stan faktyczny stanowi pełną, spójną i logiczną całość. Organy podatkowe, gromadząc i oceniając dowody w sprawie, przeprowadzić muszą określone rozumowanie oraz wyciągnąć swobodne wnioski dotyczące stanu faktycznego sprawy. Pozwala na to zasada swobodnej oceny dowodów przewidziana w art. 191 Ordynacji podatkowej. Organ dokonując ustaleń faktycznych na podstawie gromadzonych w toku postępowania informacji wyrabia sobie pogląd na stan faktyczny sprawy i może w związku z tym, wyciągać swobodnie wnioski i swobodnie decydować, jakie normy zastosuje, uwzględniając przyjęte przez siebie ustalenia faktyczne. W ten sposób swobodna ocena dowodów staje się sposobem osiągnięcia prawdy materialnej.
Organy podatkowe mają wprawdzie obowiązek gromadzenia i uzupełniania materiału dowodowego, ale jedynie do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten nie jest więc nieograniczony i bezwzględny. Natomiast dokonanie przez organ podatkowy w sprawie odmiennej od oczekiwań strony oceny niektórych z dowodów, czy też nieprzeprowadzenie pewnych dowodów nie oznacza, że doszło do naruszenia przepisów postępowania podatkowego. Organ może odstąpić od dalszego procedowania, o ile zgromadzony w sprawie materiał jest kompletny w tym znaczeniu, że pozwala na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia.
W kontekście przytoczonych uwag Sąd nie znajduje uchybienia w zakresie gromadzenia przez organy podatkowe materiału dowodowego (art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) a zebrane dowody uznaje za wystarczające do dokładnego wyjaśnienia sprawy i wydania końcowego rozstrzygnięcia.
Sąd stwierdza, że przeprowadzony przez Dyrektora wywód w przedmiocie oceny zebranych dowodów jest zdaniem tutejszego Sądu w pełni logiczny i nie nosi cech dowolności. Sąd w pełni podziela w tym zakresie argumentację organu odwoławczego, która w świetle wszechstronnej oceny materiału dowodowego jest w pełni uzasadniona
i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Zasadność ocen i wniosków poczynionych przez organ odwoławczy na podstawie zebranego materiału dowodowego, w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nie budzi zdaniem Sądu wątpliwości. Dokonana przez organ ocena dowodów nie wykracza także poza granice wynikające z art. 191 Ordynacji podatkowej, nie nosi cech dowolności czy powierzchowności.
Skuteczność wykazania, że błędne ustalenia faktyczne są następstwem naruszenia przez organ zasady z art. 191 Ordynacji podatkowej wymaga stwierdzenia, że uchybił on zasadom logicznego rozumowania, wiedzy lub doświadczenia życiowego. Strona powinna zatem wykazać, jakie konkretne uchybienia wskazują na błędy w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego i rzutują na wadliwą ocenę materiału dowodowego. Tylko
w ten sposób można zakwestionować uprawnienie organu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Aby zakwestionować poczynione ustalenia nie jest natomiast wystarczające formułowanie ogólnikowych tez o istniejących nieprawidłowościach
w ocenie materiału dowodowego.
Zdaniem Sądu, organy podatkowe przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący. Uzyskane w ten sposób dowody zostały następnie poddane wnikliwej i poprawnej ocenie.
Świadczy zresztą o tym wielowątkowa analiza motywów zaskarżonej decyzji, dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zebranego także w innych postepowaniach podatkowych, a dołączonego do akt administracyjnych
w niniejszej sprawie, która pozwała stwierdzić, iż rozumowanie organów podatkowych uwzględnia przedstawione wyżej reguły postępowania podatkowego, a przy tym pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona i zawiera zarówno pełne uzasadnienie faktyczne, jak i prawne. W swojej decyzji Dyrektor opisał stan faktyczny sprawy w sposób wyczerpujący, odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu, a prawne uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Nałożony na organy obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz działania
w granicach i na podstawie obowiązującego prawa (art. 120 Ordynacji podatkowej) nie oznacza, iż organy podatkowe obowiązane są interpretować fakty jedynie w sposób zadowalający dla podatnika, a więc w sposób zbieżny z jego stanowiskiem. Naruszeniem treści tej normy nie jest także sytuacja, w której strona pozostaje w przekonaniu, że zebrany materiał dowodowy ma charakter niezupełny. Wydanie władczego rozstrzygnięcia bez uwzględnienia dowodów, których przeprowadzenia oczekiwał podatnik nie musi oznaczać, że decyzja została oparta na niekompletnym materiale dowodowym. Jeszcze raz należy podkreślić, że nie stanowi uchybienia brak ustalenia wszystkich okoliczności, jeśli całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia decyzji.
Potwierdzenie powyższego stanowi obszerny materiał dowodowy zgromadzony zarówno w zakresie świadczonych przez podatnika usług, jak i ponoszonych wydatków,
w tym na zakup towarów wykorzystywanych przy realizacji zleconych mu inwestycji oraz rzetelnie przeprowadzone postępowanie dowodowe. Materiał dowodowy zebrano w toku prowadzonej kontroli celno-skarbowej, jak i postępowania podatkowego w niniejszej sprawie, jak i w postepowaniu dotyczącym VAT, a także w odrębnych postępowaniach prowadzonych wobec H.J., od którego Skarżący miał nabywać towary.
Niezasadny jest zarzut dokonania rozstrzygnięcia głównie w oparciu o materiały zgromadzone w toku odrębnych postępowań, prowadzonych m.in. wobec H.J., na który strona nie miała żadnego wpływu, ani nie mogła brać czynnego udziału w jego gromadzeniu, do czego szczegółowo odniósł się w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Pokreślić należy, że ustalenia zawarte w wyniku kontroli prowadzonej wobec tego kontrahenta oraz wnioski zawarte w wydanej w stosunku do niego decyzji stanowią istotne dowody w sprawie, podobnie jak decyzje dotyczące Strony. Przy czym podlegały one ocenie organów, podobnie jak wszystkie inne zebrane w toku prowadzonego postępowania, zgodnie z wytycznymi zawartymi w przepisach Ordynacji podatkowej. Co istotne, stronie zagwarantowano możliwość zapoznania się z tymi dowodami
i wypowiedzenia w tym zakresie (art. 123, art. 200 O.p.), a Skarżący
z prawa tego korzystał.
Przepis art. 122 § 1 Ordynacji podatkowej nie oznacza bowiem obciążenia organów podatkowych nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz prowadzenia postępowania wyjaśniającego do momentu potwierdzenia tez podnoszonych przez podatnika. Ponadto, jeżeli o pewnych faktach wiedzę ma jedynie podatnik i w sposób przekonywujący ich nie wskaże, nie można zarzucać organowi podatkowemu, że tych faktów nie ustalił. Podatnik jest bowiem zobowiązany do współudziału w realizacji obowiązku wynikającego z zasady prawdy obiektywnej.
W ocenie WSA w Gdańsku na uwzględnienie nie zasługują zarzuty naruszenia art. 180 i art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie przesłuchania w charakterze świadka H.J. bowiem okoliczności, których miał dowieść wnioskowany dowód zostały wyjaśnione w trakcie przesłuchania H.J. w charakterze świadka, czy strony w innych postępowaniach.
Jego zeznania zostały włączone do akt niniejszej sprawy. W kontekście podniesionych w skardze zarzutów, podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w świetle art. 180 § 1 i art. 181 Ordynacji podatkowej nie istnieje prawny nakaz, aby w toku postępowania podatkowego koniecznym było powtórzenie przesłuchania świadka, który zeznawał w innym postępowaniu, jeżeli zeznania te są wystarczające dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ponowienie takiego dowodu (dla zrealizowania zasady czynnego udziału strony w tym przesłuchaniu), uzasadnione jest tylko wówczas, gdy strona wskaże na konkretne, istotne okoliczności faktyczne, niezbędne do wyjaśnienia sprzeczności w tych zeznaniach w porównaniu z dotychczas zebranym materiałem dowodowym, a z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Odwoływanie się wyłącznie do zasady bezpośredniości prowadzenia dowodu z zeznań świadka bez konkretyzacji celu ponowienia dowodu, nie jest wystarczające (por. wyrok WSA w Gdańsku z 28.03.2018r., sygn. akt I SA/Gd 91/18).
Mając na uwadze powyższe, za nieuzasadnione i niezrozumiałe uznać należy zarzuty w zakresie niezastosowania w tej sprawie zasady "in dubio pro tributario" sformułowanej w treści art. 122 § 2 Ordynacji podatkowej. Zasada ta znajduje zastosowanie, w sytuacji gdy w sprawie zaistnieją niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, a w rozpatrywanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Zebrany materiał dowodowy pozwolił bowiem na rzetelne i jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego tej sprawy.
Skarżący zadeklarował kwotę należnego podatku wyższą aniżeli określił to organ I instancji w sentencji wydanej decyzji - w tej sprawie istotny jest także zakres dokonanych ustaleń faktycznych. Stwierdzone i opisane w treści skarżonej decyzji okoliczności tej sprawy ewidentnie świadczą o niezgodnym z obowiązującym prawem rozliczeniu podatku dochodowego. W tym przypadku prawidłowe określenie wysokości należnego zobowiązania podatkowego podatnika za 2020r. jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania i nakładania obowiązków podatkowych według tych samym kryteriów, czyli obowiązujących przepisów prawa podatkowego. Określenie należnego zobowiązania podatkowego w zaniżonej wysokości, stawiałoby Podatnika w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do innych podatników, którzy rzetelnie wywiązują się z nałożonych na nich obowiązków podatkowych, co z kolei świadczyłoby o rażącym naruszeniu interesu publicznego.
Skarżący kwestionuje zasadność wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków dotyczących zakupu towarów udokumentowanych fakturami VAT, jednak firma wskazana na fakturach rzeczywiście nie mogła być faktycznym sprzedawcą towarów oraz brak dowodów, że podatnik poniósł wydatki w kwotach wynikających z tych faktur.
Postępowanie podatkowe przeprowadzone w stosunku do Skarżącego w zakresie podatku od towarów i usług za okres 01, 04-09, 12.2019r. oraz kwoty różnicy w podatku VAT do przeniesienia na następny miesiąc za 02, 03, 10, 11.2019r. wykazało, że
w ewidencji zakupu VAT podatnik wykazał transakcje, które nie dokumentowały rzeczywistych nabyć materiałów elektroinstalacyjnych na podstawie faktur, na których jako wystawca figuruje m. in. H.J.. Wyrokiem z dnia 28 maja 2024r., sygn. akt I SA/Gd 124/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę podatnika na decyzję Naczelnika UCS z 21 listopada 2023r.
Postępowania podatkowe przeprowadzone przez Naczelnika USC wobec H.J. wykazało, że podatnik nie mógł nabyć towarów od swoich kontrahentów.
W efekcie czego nie mógł dokonać ich sprzedaży na rzecz Skarżącego.
Okoliczności przemawiające za słusznością takiej oceny tut. organ odwoławczy zaprezentował szczegółowo w zaskarżonej decyzji. Z ważniejszych ustaleń wynika m.in., że trudno dać wiarę temu, by zupełnie niedoświadczony w branży elektroinstalacyjnej i nie mający wiedzy w tym zakresie H.J. rozpoczął z nim współpracę na tak szeroką skalę. Skarżący przyznał, że nie pamięta okoliczności nawiązania współpracy
z H.J., nigdy nie był w siedzibie firmy, a zamówienia składane wyłącznie telefonicznie osobie, która nie miała pojęcia o towarze zamawianym przez Skarżącego. Nie było dowodów dokumentujących dostawę i odbiór zamawianego towaru. Dostawy niezidentyfikowanym samochodem marki FIAT DUCATO, którego numeru rejestracyjnego, a nawet koloru H.J. jednoznacznie nie pamięta. Co więcej samochodu marki FIAT DUCATO nie posiadał H.J., ani P.B., ani W.. Podmioty te nie użytkowały również pojazdu tej marki na podstawie umów dzierżawy czy leasingu, ani w ogóle jakichkolwiek pojazdów.
Niewiarygodne pozostaje to, że poważna i uznana na rynku firma Skarżącego dokonuje weryfikacji towaru dopiero przy jego dostawie, nie stwierdzając w żadnym przypadku braków, odstępstw od wymaganych parametrów, uszkodzeń w sytuacji wtórnego pochodzenia towaru z kopalń czy hut. H.J. nie posiadał magazynów, pojazdów do transportu towarów, specjalistycznego sprzętu do rozładunku.
Tenże nie pamięta swoich dostawców m.in. firmy W.1 Sp. z o.o., T. Sp. z o.o., A. Sp. z o.o. ani żadnych okoliczności dotyczących współpracy z tymi podmiotami pomimo rzekomego nabycia towaru z 220 faktur VAT na łączną wartość netto 12.181.163,54 zł. Powyższe wskazuje na to, że transakcje te w ogóle nie miały miejsca, a H.J. nie posiadał towaru, który następnie rzekomo sprzedawał Skarżącemu.
Istotna jest również treść zeznań pracowników Skarżącego, która nie potwierdza rzeczywistego przebiegu kwestionowanych transakcji.
Skarżący nie przedłożył (poza fakturami i załączonymi do nich dowodami zapłaty) żadnych dowodów potwierdzających sprzedaż towarów przez wskazanego kontrahenta,
a jego pracownicy w ogóle nie kojarzą firmy H.J., ani osoby H.J.. Brak jest takich dokumentów jak: umowy, potwierdzenia dostaw, cenniki, specyfikacja, zamówienia, korespondencja itd.
Tym samym za pozbawione podstaw uznać należy podnoszone w treści skargi sugestie, jakoby organ I instancji nie wykazał, że zakwestionowane faktury VAT nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, posługując się w decyzji wyłącznie ogólnikowymi stwierdzeniami, przypuszczenia i domysłami. W ocenie tut. organu odwoławczego, niezmienna argumentacja pełnomocnika stanowi wyłącznie polemikę z ustaleniami dokonanymi przez organy podatkowe obu instancji, bez przedstawienia jakichkolwiek dowodów na jej poparcie.
Niekwestionowanym pozostaje przy tym, że usługi te wykonywane były przez stronę z wykorzystaniem materiałów elektroinstalacyjnych, których zakupu musiał dokonać od podmiotów oferujących tego typu towary - nie był to jednak wystawca spornych faktur, tj. H.J..
Podkreślenia wymaga, że istotny jest jedynie fakt, że faktury nie odzwierciedlają faktycznych transakcji, gdyż koszt nieprawidłowo udokumentowany nie może być rozliczony w rachunku podatkowym (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt II FSK 1856/19). Podkreślenia wymaga dodatkowo w aspekcie kosztu poniesionego,
o którym expressis verbis stanowi art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. konieczność wykazania nie tylko zgodności podmiotowej, ale i przedmiotowej transakcji. Jak już wskazano uznanie danej faktury za nieodzwierciedlającą rzeczywistych zdarzeń gospodarczych wywołuje skutek
w zakresie wszystkich jej elementów, a nie tylko strony podmiotowej. Sankcjonowanie sytuacji, że kto inny wykonuje usługi, a kto inny wystawia faktury sprzedaży za nie, gdy odbiorca usług i posiadacz faktury nie wskazuje rzeczywistego wykonawcy prowadziłoby w konsekwencji do akceptacji rozliczenia podatkowego opartego nie na przebiegu rzeczywistym działalności gospodarczej i występujących w niej zdarzeniach, lecz wyłącznie na treści sfałszowanych w istocie dokumentów. Jeżeli zatem podatnik dysponuje na potwierdzenie dokonania, np. transakcji zakupu towarów, określonym dokumentem, z którego wynika, że towar został nabyty od wskazanego w tym dokumencie podmiotu, a postępowanie dowodowe wykaże, że podmiot taki nie wykonał w rzeczywistości tych usług, to w takim przypadku, nie można traktować kwoty uwidocznionej na nieodpowiadającym rzeczywistości dokumencie, w kategoriach kosztów uzyskania przychodów (por. wyroki NSA z dnia 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt II FSK 2196/19 i z dnia 7 października 2022 r., sygn. akt II FSK 593/20 i przywołane w nim orzecznictwo).
W ocenie Sądu, nie są zasadne również zarzuty skarżącego dotyczącymi naruszenia art. 193 § 1, § 2 i § 4 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej, księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów. Za rzetelne, w świetle 193 § 2 Ordynacji podatkowej, uważa się księgi podatkowe, jeżeli dokonywane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty. Natomiast w myśl art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy nie uznaje za dowód w rozumieniu przepisu § 1 ksiąg podatkowych, które są prowadzone nierzetelnie lub w sposób wadliwy. Powyższy przepis znalazł zastosowanie w niniejszej sprawie, bowiem organ dokonał badania ksiąg i uznał księgi podatkowe skarżącego za nierzetelne w części, dotyczącej faktur w których jako wystawca widniał H.J., a wynik tych czynności prawidłowo został odniesiony do podatnika.
Mając to na uwadze skarga jako niezasadna na podstawie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.