W ocenie Skarżącej stanowisko zaprezentowane we wniosku w zakresie oceny skutków opisanego stanu faktycznego i jego konsekwencji w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.
Skarżąca wskazała, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem zawartym w wydanej interpretacji, które sprowadza się do ustalenia, iż nieruchomość zakupiona 3 kwietnia 2019 r. stanowiła budynek mieszkalny jednorodzinny, o którym mowa w art. 9 pkt 17 u.p.c.c. W tym zakresie Organ ustalił, iż Kupujący byli właścicielami nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym w złym stanie technicznym, ale na dzień jego nabycia nie był on objęty decyzją nakazującą jego rozbiórkę. Poprzedni właściciel nie wystąpił również o takie pozwolenie, nie dokonał również zgłoszenia rozbiórki. W ocenie Skarżącej Kupujący nie mogą ponosić odpowiedzialności za brak dopełnienia tychże formalności przez poprzedniego właściciela.
3 kwietnia 2019 r. Kupujący zakupili nieruchomość, zaś już 8 sierpnia 2019 r. zgłosili jego rozbiórkę. Ponadto dokumentacja fotograficzna załączona do wniosku świadczy o tym, iż już na dzień zakupu nieruchomość nie nadawała się do zamieszkania i konieczna była jego rozbiórka, albowiem jej brak groził zaistnieniem katastrofy budowlanej. Tym bardziej, iż już w akcie notarialnym wskazano na stan budynku i brak możliwości zamieszkania w nim.
Skarżąca powołała się na interpretację Dyrektora KIS znak: 0111- KDIB2-3.4014.91.2024.2.AD, w której w tożsamym (według Skarżącej) stanie faktycznym zainteresowany został zwolniony od zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie zakupu nieruchomości.
W ocenie Skarżącej, mając na uwadze powyższe i fakt dysponowania dokumentem potwierdzającym prawo do rozbiórki budynku mieszkalnego ze względu na jego zły stan techniczny, to należy uznać, że przy zakupie lokalu mieszkalnego 13 września 2024 r. Kupujący powinni być objęci zwolnieniem z art. 9 pkt 17 u.p.c.c.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W zaskarżonej interpretacji Organ nie naruszył prawa, a interpretacja ta została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami, co skutkuje oddaleniem skargi.
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych interpretacji indywidualnych z prawem, z tym że zgodnie z art. 57 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a.") jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W odpowiedzi na zarzut błędnej wykładni oraz naruszenia przepisu art. 9 pkt 17 u.p.c.c. należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. ustawy umowa sprzedaży podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a obowiązek uiszczenia tego podatku ciąży na kupującym (art. 4 ust. 1 ww. ustawy).
Istota sporu w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w świetle zwolnienia o jakim mowa w art. 9 pkt 17 u.p.c.c., zły stan techniczny nabytego budynku mieszkalnego, umożliwia skarżącej skorzystanie ze zwolnienia przewidzianego w tym przepisie.
Zdaniem skarżącej, skoro budynek nie nadawał się i nadal nie nadaje do zamieszkania, to nie przysługiwało jej prawo własności budynku mieszkalnego.
Organ z takim stanowiskiem się nie zgodził i uznał, że budynek mieszkalny nie przestaje być budynkiem mieszkalnym kiedy przestaje być zamieszkiwany z uwagi na zły stan techniczny. Znaczny upływ czasu od ostatniego zamieszkania w budynku oraz brak remontów, w konsekwencji zły stan techniczny, nie zmienia tego, że 3 kwietnia 2019 r. skarżąca z mężem nabyła do majątku wspólnego działkę zabudowaną budynkiem mieszkalnym. Od tego dnia, w świetle prawa skarżąca jest współwłaścicielem budynku mieszkalnego.
Zdaniem sądu stanowisko organu jest prawidłowe.
Zakreślając ramy rozważań prawnych należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.c.c., podatkowi podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy, obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 5, ciąży przy umowie sprzedaży - na kupującym.
Według art. 9 pkt 17 ww. ustawy, zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.
Z treści przepisu art. 9 pkt 17 ww. ustawy wynika, że zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych będzie sprzedaż, której przedmiotem jest:
• prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,
• prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego,
• spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego,
- pod warunkiem, że kupującemu/kupującym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.
Organ trafnie wyjaśnił, że istotnym warunkiem analizowanego zwolnienia jest to, aby kupującemu nigdy wcześniej nie przysługiwało, m.in., prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Z opisu stanu faktycznego wynika, że 3 kwietnia 2019 r. skarżąca z mężem nabyła działkę zabudowaną budynkiem mieszkalnym. Od tego dnia, w świetle prawa skarżąca jest współwłaścicielem budynku mieszkalnego.
Sąd podziela stanowisko organu, że okoliczność, iż budynek, który skarżąca nabyła nadaje się do rozbiórki czy też wymaga kapitalnego remontu, nie stanowi przesłanki do zastosowania omawianego zwolnienia. Ustawodawca nie zawarł bowiem zastrzeżeń, że zły stan techniczny danego budynku mieszkalnego umożliwia skorzystanie ze zwolnienie. Ustawodawca nie wskazał w żaden sposób w jakim stanie funkcjonalnym powinien być budynek.
Organ w sposób uprawniony odniósł się do regulacji zawartych w Prawie budowlanym. Definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie jest bowiem zawarta w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Stosownie do art. 3 pkt 2 i 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725), ilekroć w ustawie jest mowa o budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach; budynku mieszkalnym jednorodzinnym - należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku.
Warunkiem uznania budynku za mieszkalny jednorodzinny, jest przede wszystkim to, aby służył on zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych i stanowił konstrukcyjnie samodzielną całość.
Zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych należy rozumieć jako możliwość użytkowania budynku czyli zamieszkiwania w nim. Możliwość użytkowania i tym samym zamieszkiwania w budynku regulują przepisy prawa budowlanego. Nie można mieszkać w budynku, co do którego nie uzyskano pozwolenia na użytkowanie lub nie złożono zawiadomienia o zakończeniu budowy, a także w stosunku do którego organ nadzoru budowlanego wydał zakaz użytkowania na czas usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego lub wydał decyzję nakazującą rozbiórkę budynku.
W zaskarżonej interpretacji organ w sposób uprawniony odniósł się do decyzji organu nadzoru budowlanego, o których mowa w art. 66 i 67 ustawy Prawo budowlane, tj. decyzji o zakazie użytkowania obiektu oraz decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu, jako obiektywnej przesłanki potwierdzającej utratę charakteru mieszkalnego budynku.
Sąd podziela wniosek organu, że oceny stanu technicznego budynku nie można dokonywać na podstawie subiektywnych opinii. Byłoby to zbyt ocenne dla wykładni danego przepisu prawa i wywodzenia z tego określonych skutków podatkowych. Przykładowo bowiem w opinii jednej osoby dany budynek ze względu na jego stan techniczny nie nadawałby się do zamieszkania (dokonana zostałaby jego rozbiórka), podczas gdy dla innej osoby budynek w identycznym stanie technicznym spełniałby funkcje mieszkalne.
W przepisie art. 9 pkt 17 u.p.c.c. jest mowa o budynku mieszkalnym jednorodzinnym. Nie ma zatem znaczenia, czy podatnik realizował w budynku potrzeby mieszkaniowe, czy budynek wymagał remontu lub obecnie nadaje się do wyburzenia. Istotny jest jedynie to, że w dniu sprzedaży (nabycia) lub przed tym dniem kupującemu przysługiwało prawo własności lub współwłasności budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Ustawodawca nie uzależnił bowiem prawa do stosowania omawianego zwolnienia od stanu technicznego czy funkcjonalności posiadanego budynku mieszkalnego.
W celu ustalenia czy nabyty w drodze darowizny budynek mieszkalny faktycznie nie może służyć zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych należy przyjąć obiektywny punkt odniesienia. W tym przypadku organ zatem w uprawniony sposób odniósł to kryterium do tego, czy w stosunku do budynku została wydana decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca rozbiórkę tego budynku lub zakazująca jego użytkowanie i czy przez cały okres posiadania tego budynku był on objęty powyższymi decyzjami organu nadzoru budowlanego.
Zgodnie z art. 66 ustawy Prawo budowlane, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
W przypadku stwierdzenia nieuzasadnionych względami technicznymi lub użytkowymi ingerencji lub naruszenia wymagań dotyczących obiektu budowlanego, których charakter uniemożliwia lub znacznie utrudnia użytkowanie go do celów mieszkalnych, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie skutków ingerencji lub naruszeń lub przywrócenie stanu poprzedniego. Decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.
W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.
W myśl natomiast art. 67 ww. ustawy, jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia.
Stosownie do powyższych regulacji nieruchomość (budynek), co do której nie uzyskano pozwolenia na użytkowanie lub nie złożono zawiadomienia o zakończeniu budowy, a także taka, w stosunku do której organ nadzoru budowlanego wydał zakaz użytkowania na czas usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego lub wydał decyzję nakazującą rozbiórkę budynku (w myśl Prawa budowlanego) - nie stanowi budynku mieszkalnego jednorodzinnego, tj. nie umożliwia użytkowania budynku i w konsekwencji nie służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych.
Argument, że budynek mieszkalny, który nabyła w 2019 r., ze względu na zły stan techniczny nie nadawał się do zamieszkania, nie stanowi przesłanki do zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 17 u.p.c.c. Ustawodawca nie uzależnił bowiem prawa do stosowania omawianego zwolnienia od stanu technicznego czy funkcjonalności posiadanego budynku mieszkalnego. W art. 9 pkt 17 ww. ustawy jest bowiem mowa o budynku mieszkalnym jednorodzinnym. Nie ma zatem znaczenia czy podatnik realizował w budynku potrzeby mieszkaniowe, czy budynek wymagał remontu lub w czasie późniejszym nadawał się do wyburzenia. Istotny jest jedynie fakt, że w dniu sprzedaży lub przed tym dniem kupującym przysługiwało prawo własności lub współwłasności budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Mimo że, budynek nie był zamieszkały, ponieważ był w złym stanie technicznym, to na dzień zakupu nie została wydana decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca jego rozbiórkę lub zakazująca jego użytkowania. Wniosek dotyczący rozbiórki został przez Kupujących złożony do Starostwa Powiatowego w Słupsku 8 sierpnia 2019 r. W świetle prawa Kupujący posiadali więc prawo własności budynku, który nadal stanowił budynek mieszkalny jednorodzinny. Tym samym, Organ zasadnie uznał, że skoro Kupujący byli właścicielami nabytego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, to nie spełniają warunków do skorzystania ze zwolnienia z art. 9 pkt 17 ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Nie można bowiem uznać, że zakupiony 13 września 2024 r. lokal mieszkalny był pierwszą nieruchomością mieszkalną Kupujących.
Podobny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 17 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1208/24.
Ponadto nie można się zgodzić z twierdzeniem Skarżącej, że interpretacja indywidualna, na którą się powołuje w uzasadnieniu swoich zarzutów została wydana w tożsamym stanie faktycznym, ponieważ w przedmiotowej sprawie już przed dniem transakcji zostało wydane pozwolenie na rozbiórkę budynku mieszkalnego.
Odnosząc się natomiast do dokumentacji fotograficznej załączonej do wniosku, Organ zasadnie podkreślił, że już na etapie wezwania Zainteresowani zostali pouczeni, iż Organ nie jest uprawniony do analizowania i oceny dokumentów załączonych do wniosku o interpretację bądź jego uzupełnienia, dlatego wszystkie istotne dla sprawy informacje powinny znaleźć się w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Organ nie posiada kompetencji cło przeprowadzenia postępowania dowodowego, niezbędnego do dokonania samodzielnej oceny i weryfikacji stanu budynku. Takie postępowanie jest zastrzeżone dla organów ku temu uprawnionych.
W rezultacie uznać należało za chybione zarzuty skargi dotyczące naruszenia powołanych w skardze przepisów. Zaskarżona interpretacja nie narusza prawa.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono skargę.
-----------------------
3