3) art. 233 § 1 pkt 2 lit. a i art. 208 § 1 O.p. w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 oraz art. 70 § 1 O.p., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji ustalenia - do czego był zobowiązany organ odwoławczy, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za czerwiec 2014 r. przedawniło się;
4) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, w zw. z art. 187 § 1, art. 188 i art. 229 O.p. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia czy wszczęte na podstawie postanowienia Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe przekształciło się w fazę ad personam, co skutkowało całkowicie błędną oceną stanu faktycznego i nieprawidłową oceną zgromadzonego materiału dowodowego, niewyjaśnieniu wątpliwości na etapie postępowania odwoławczego, a w rezultacie wydanie wadliwego rozstrzygnięcia m.in. ze względu na nierozpoznanie istoty sprawy wskutek błędnego przyjęcia, że w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części - pominięcie przez organ odwoławczy obowiązku badania upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego również na etapie postępowania odwoławczego z urzędu.
4.1. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
4.2. Pismem procesowym z dnia 5 sierpnia 2025 r. pełnomocnik Skarżącej podtrzymał przedstawione w skardze stanowisko, pogłębiając jego argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
5.1. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Badając rozpoznawaną sprawę w ramach własnej kognicji, Sąd stwierdził naruszenie prawa skutkujące koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
5.2. Kontroli Sądu poddano decyzję organu odwoławczego uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie okoliczności biegu terminu przedawnienia zobowiązania Skarżącej w podatku od towarów i usług od grudnia 2013 r. do maja 2014 r.
Jednocześnie podkreślić należy, że organ odwoławczy rozpatrując kwestię biegu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania działał w wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania Skarżącej od decyzji organu pierwszej instancji, na skutek uchylenia uprzedniej decyzji organu odwoławczego wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 27 listopada 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 768/24. W związku z tym orzekanie w sprawie odbywa się w warunkach związania oceną prawną, o których mowa w art. 153 p.p.s.a.
Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W orzecznictwie podkreśla się, że ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne oraz sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 505/05, z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt I FSK 857/06, z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2506/12, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu. Zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (por. wyrok NSA z 21 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 353/16).
Przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018). Pomiędzy oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencje oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2022 r. sygn. akt II FSK 1393/21).
Podkreślenia wymaga, że związanie sądu i organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu trwa w danej sprawie dopóty, dopóki nie zostanie ono uchylone lub zmienione lub nie ulegną zmianie przepisy, czyniąc pogląd prawny nieaktualnym. Podobny skutek (tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny), może spowodować zmiana (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych. Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym wydaniu decyzji (bądź innego aktu czy czynności) do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe. Jednocześnie, w orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że naruszenie przez organy administracyjne zasady związania oceną prawną wyrażoną w wyroku sądu powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji (bądź innego aktu czy czynności) (por. T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2006 r. sygn. akt I FSK 506/05).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 827/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że – w związku z brakiem dokonania pogłębionej analizy i oceny niektórych okoliczności, w tym podniesionych przez Skarżącą – organ winien uzupełnić materiał dowodowy, a w konsekwencji także ocenić okoliczności sprawy z uwzględnieniem argumentacji Skarżącej i przedstawić je w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Sąd wskazał, że "rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy odniesie się także do podniesionej obecnie przez stronę skarżącą kwestii przedawnienia zobowiązania", zaś okoliczności wszczęcia postępowania karno-skarbowego powinny zostać ocenione w świetle uchwały NSA sygn. akt I FPS 1/21.
Zdaniem Sądu, powyższe wskazania nie zostały uwzględnione w toku ponownie przeprowadzonego postępowania odwoławczego. Dyrektor IAS bowiem wydając zaskarżoną decyzję i uchylając decyzję organu pierwszej instancji oraz zobowiązując ten organ do zbadania i oceny okoliczności biegu terminu przedawnienia w świetle uchwały NSA, nie uwzględnił zawartych w ww. prawomocnym wyroku wskazań co do przeprowadzenia postępowania w powyższym zakresie, z których wprost wynika, że kwestię przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego miał ocenić i rozstrzygnąć organ odwoławczy, a zatem Dyrektor IAS, nie zaś Naczelnik US. Wbrew wywodom przedstawionym w treści zaskarżonej decyzji oraz odpowiedzi na skargę, przekazanie rozstrzygnięcia kwestii przedawnienia organowi pierwszej instancji w istocie doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.
5.3. Przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji. Druga instancja postępowania podatkowego to także instancja merytoryczna, co wynika m.in. z treści art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla decyzję organu pierwszej instancji w całości lub w części - i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie. Przyznanie przez ustawodawcę temu organowi uprawnień reformatoryjnych oznacza, że organ ten ma obowiązek oceny nie tylko ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji, ale również rozpatrzenia sprawy w pełnym zakresie. Podkreślić ponadto należy, że organ odwoławczy rozpatruje sprawę, a nie odwołanie (zażalenie). Zasada dwuinstancyjności oznacza, że w wyniku złożenia odwołania lub zażalenia sprawa administracyjna będzie w całości przedmiotem postępowania przed organem drugiej instancji. Rodzi to obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 1561/09).
Zasada ta nie wyklucza przy tym dokonania odmiennej oceny materiału dowodowego zgromadzonego już w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Organ odwoławczy nie jest bowiem organem stricte kontrolującym prawidłowość rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale samodzielnie, w oparciu o już zgromadzone (ewentualnie uzupełnione) dowody, ponownie rozstrzyga sprawę. Ponowne rozstrzygnięcie sprawy oznacza zatem dokonanie ponownych ustaleń faktycznych, a nie tylko przyjęcie tych, które wynikają z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Podkreślenia w tym kontekście wymaga przyznanie organowi odwoławczemu uprawnienia do przeprowadzenia na podstawie art. 229 O.p. postępowania uzupełniającego, czyli dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie – samodzielnie lub za pośrednictwem organu pierwszej instancji. Tym samym, organ odwoławczy nie jest ograniczony do orzekania wyłącznie na podstawie zgromadzonego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym materiału dowodowego, lecz może go w koniecznym (choć wyłącznie uzupełniającym) zakresie poszerzyć. Z regulacją tą koresponduje również przepis art. 233 § 2 O.p., który umożliwia organowi odwoławczemu podjęcie decyzji kasatoryjnej, jeśli konieczny do zgromadzenia materiał dowodowy okaże się przekraczać znacznie ilość dotychczas zgromadzonego w sprawie materiału, bądź też organ pierwszej instancji nie zebrał go w ogóle, a rozstrzygnięcie sprawy tego wymaga.
Innymi słowy, wyrażona w art. 127 O.p. zasada dwuinstancyjności postępowania oznacza, że każda sprawa, jeżeli zawiśnie przed organem drugiej instancji na skutek wniesienia przez stronę środka zaskarżenia, wymaga przede wszystkim ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Obowiązujący model postępowania odwoławczego nie ma zatem charakteru kasacyjnego, co wyklucza ograniczenie postępowania przed organem drugiej instancji jedynie do kontroli orzeczenia wydanego przez organ pierwszej instancji. Zasada dwuinstancyjności jest zrealizowana, gdy rozstrzygnięcia obu organów zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez nie postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone, czyli postępowania merytorycznego w zakresie ustalenia stanu faktycznego, zebrania oraz oceny dowodów, przeanalizowania wszystkich argumentów i żądań strony oraz rozważań prawnych stosownych dla rozstrzygnięcia, a wszystko to powinno znaleźć dodatkowo odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
Tak rozumianą zasadę dwuinstancyjności powinien mieć na uwadze również organ wydający – jak w rozpatrywanej sprawie – rozstrzygnięcie na podstawie art. 233 § 2 O.p. Przepis ten stanowi, że "organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy." Konieczność podjęcia takiego rozstrzygnięcia jest zatem równoznaczna z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania.
Regulacja art. 233 § 2 O.p. stanowi wyjątek od omówionej powyżej zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego, zgodnie z którą każda sprawa podatkowa rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Powyższe rozumieć należy w ten sposób, że w sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy i zakończenia jej merytorycznym rozstrzygnięciem drugoinstancyjnym, niedopuszczalne – jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania – jest podejmowanie rozstrzygnięcia kasacyjnego, tj. decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Istotne jest również to, że decyzja kasacyjna może zapaść, jeżeli wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie przywołanego powyżej art. 229 O.p., czyli przeprowadzonego przez organ odwoławczy (bądź pośrednio przez organ pierwszej instancji na zlecenie organu odwoławczego) uzupełniającego postępowania dowodowego. Niewątpliwie konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, np. przeprowadzenia określonego dowodu bądź rozstrzygnięcia pojedynczego zagadnienia lub pomniejszej kwestii, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego, wyłączając wówczas dopuszczalność decyzji kasacyjnej.
Podkreślić przy tym należy, że instytucja uchylenia rozstrzygnięcia celem ponownego rozpatrzenia sprawy ma charakter wyjątkowy. Należy mieć bowiem również na uwadze przywołaną w art. 125 O.p. zasadę szybkości postępowania, która choć nie może być wyłącznym wyznacznikiem postępowania organów, to jednak należąc do zasad ogólnych postępowania podatkowego winna zostać uwzględniona w toku ich postępowania, w tym także w toku postępowania odwoławczego.
Reasumując, podkreślenia wymaga, że postępowanie odwoławczego organu podatkowego ma charakter merytoryczny i reformatoryjny, zaś powrót postępowania na etap przed organem pierwszej instancji dopuszczalny jest wyłącznie w przypadku istotnych naruszeń, tj. braku właściwości organu pierwszej instancji (art. 233 § 1 pkt 2 lit. b O.p.), bądź braku przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania dowodowego całkowicie lub w znacznej części (art. 233 § 2 O.p.), a nadto w przypadku samorządowego kolegium odwoławczego – gdy przepisy prawa pozostawiają sposób rozstrzygnięcia sprawy uznaniu organu pierwszej instancji (art. 233 § 3 O.p.). Żadne inne okoliczności nie powinny prowadzić do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i skierowania sprawy do ponownego rozpatrywania.
5.4. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie wystąpił, przy uwzględnieniu zgromadzonego materiału dowodowego oraz związania organu zapadłym w sprawie prawomocnym orzeczeniem sądu, przypadek uzasadniający uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W niniejszej sprawie, podstawą rozstrzygnięcia Dyrektora IAS o charakterze kasacyjnym było stwierdzenie, że dostępne materiały dowodowe nie pozwalają na dokonanie oceny, czy wszczęcie postępowania karno-skarbowego nie miało charakteru instrumentalnego, a dokonanie takiej oceny wymaga przeprowadzenia postępowania w rozmiarach i charakterze mogących mieć na tyle istotny wpływ na rozstrzygnięcie, że zagraża to zachowaniu zasady dwuinstancyjności.
W ocenie tut. Sądu braki dowodowe w zakresie koniecznym do oceny instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karno-skarbowego nadawały się do usunięcia w postępowaniu odwoławczym. Co więcej, dokonanie takiej oceny zostało wprost zlecone organowi odwoławczemu we wskazaniach zawartych w zapadłym w niniejszej sprawie prawomocnym wyroku Sądu z dnia 27 listopada 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 768/24 ("organ odwoławczy odniesie się także do [...] kwestii przedawnienia zobowiązania"). Przy czym wbrew wywodom Dyrektora IAS, postępowanie w powyższym zakresie wcale nie wymagało zgromadzenia dowodów, których ilość, w kontekście pozostałego materiału dowodowego w sprawie, można by ocenić w kategorii "znacznej". Sąd zauważa, że w aktach sprawy znajdowało się już postanowienie z dnia 30 października 2019 r. o wszczęciu dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowej, jak również zawiadomienie z dnia 5 listopada 2019 r. o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia (doręczone Skarżącej oraz jej pełnomocnikowi). Jak wskazano w treści zaskarżonej decyzji, włączenia do akt postępowania wymagały dowody wykazujące czynności podjęte przez organ prowadzący postępowanie karno-skarbowe, a także informujące, czy doszło do zakończenia postępowania karno-skarbowego (o którą to informację Dyrektor IAS zwrócił się do Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni i na co uzyskał odpowiedź, iż postępowanie to nie zostało prawomocnie zakończone, a nadto połączono je z innymi postępowaniami i obecnie jest prowadzone w formie śledztwa). W świetle powyższego, jedynym koniecznym do pozyskania materiałem dowodowym, niezbędnym do dokonania przez organ odwoławczy oceny okoliczności wszczęcia postępowania karno-skarbowego pod względem instrumentalnego wykorzystania go wyłączenie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego, była lista czynności podjętych w ramach postępowania w sprawie o przestępstwo karno-skarbowe, zawierająca m.in. informacje o sporządzeniu aktu oskarżenia. Nie ma zatem racji organ odwoławczy, że brak jednego pisma, zawierającego ww. dane, może stanowić o uznaniu, że w rozpatrywanej sprawie doszło do zaniechania zgromadzenia materiału dowodowego w znacznej części, co uzasadniałoby konieczność zwrotu sprawy do organu pierwszej instancji. Zgromadzenie wskazanego dowodu (pisma organu prowadzącego postępowanie karno-skarbowe) mogło bowiem zostać dokonane przez organ odwoławczy w ramach dostępnego mu uzupełniającego postępowania dowodowego.
Niewątpliwie, rozstrzygnięcie kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego objętego niniejszym postępowaniem, może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, powodując dopuszczalność merytorycznego orzekania przez organ (w przypadku braku upływu terminu przedawnienia), bądź skutkując koniecznością umorzenia postępowania, z uwagi na jego bezprzedmiotowość (w przypadku stwierdzenia upływu terminu przedawnienia). Jednakże nawet w przypadku ziszczenia się tej drugiej okoliczności, na skutek dokonanej przez organ odwoławczy analizy okoliczności towarzyszących wszczęciu i prowadzeniu postępowania karno-skarbowego, organ ten jest wyposażony w kompetencję pozwalającą zakończyć takie postępowanie poprzez wydanie decyzji uchylającej rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i umarzającej postępowanie w sprawie (art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p.). A zatem, konieczność rozpatrzenia kwestii biegu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania przez organ odwoławczy nie doprowadziłaby do uchybienia zasadzie dwuinstancyjności postępowania.
Reasumując, uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie koniecznym dla dokonania oceny instrumentalności wszczęcia postępowania karno-skarbowego w rozpatrywanej sprawie mieściło się w granicach uprawnień przysługujących organowi odwoławczemu, z uwagi na możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, jak i z uwagi na wynikającą z zasady dwuinstancyjności konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy w jej całości. W niniejszej sprawie istotnym jest również podkreślenie, że konieczność odniesienia się do kwestii upływu biegu terminu przedawnienia nie zaistniała przed organem pierwszej instancji, albowiem wydanie przezeń decyzji (29 marca 2019 r.) bez wątpliwości miało miejsce przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za czerwiec 2014 r. Tym samym, skoro kwestia przedawnienia pojawiła się dopiero na etapie postępowania drugoinstancyjnego, to właśnie na organie odwoławczym spoczywał obowiązek odniesienia się do tejże kwestii i rozstrzygnięcia, czy doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a zatem istnieje możliwość merytorycznego orzekania przez ten organ, czy też instrumentalny charakter wszczęcia postępowania karno-skarbowego przesądza o konieczności umorzenia postępowania podatkowego w sprawie. Rolą organu, w postępowaniu przed którym pojawiła się kwestia upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jest tą kwestię rozstrzygnąć. W rozpatrywanej sprawie zaś konieczność dokonania rozstrzygnięcia tejże kwestii właśnie przez organ odwoławczy wynikała również z prawomocnego wyroku Sądu z dnia 18 grudnia 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 827/24, którego zaleceń i wytycznych organ zobowiązany był przestrzegać z uwagi na wynikającą z art. 153 p.p.s.a. zasadę związania, do której Sąd odniósł się we wstępie niniejszego uzasadnienia.
Zaniechanie dokonania przez Dyrektora IAS ponownego, samodzielnego rozpatrzenia sprawy w jej całości w sposób merytoryczny naruszało zasadę dwuinstancyjności. Skoro bowiem pozyskanie niezbędnych dowodów było możliwe i prawnie dopuszczalne do dokonania przez organ odwoławczy, a nadto wynikało z zaleceń prawomocnego wyroku sądowego, to nie ziściła się przesłanka uzasadniająca podjęcie rozstrzygnięcia kasacyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Tym samym, bezzasadne zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 233 § 2 O.p. skutkowało naruszeniem zasady dwuinstancyjności poprzez zaniechanie ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy w jej całości, w tym kwestii upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
5.5. W świetle powyższych ustaleń zasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa proceduralnego, tj. art. 233 § 2 poprzez jego zastosowanie oraz art. 127, art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 229 O.p. poprzez brak ich zastosowania. Mając to na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora IAS, albowiem wskazane naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie prowadząc postępowanie organ odwoławczy, stosując się do zaleceń prawomocnego wyroku Sądu z dnia 27 listopada 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 768/24, uzupełni materiał dowodowy w koniecznym zakresie i rozstrzygnie kwestię upływu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego oraz jego wpływu na możliwość merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy winien uwzględnić wyrażoną w niniejszym orzeczeniu ocenę prawną.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Wszystkie przywołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl.